Uchwalona ustawa wchodzi w życie 1 stycznia 2009 roku i zmniejsza liczbę uprawnionych do wcześniejszego przechodzenia na emeryturę z ponad miliona osób do ok. 250 tys. Odrzucono projekt prezydencki, zakładający przedłużenie obowiązujących zasad o kolejny rok. Emerytura pomostowa ma przysługiwać jedynie osobom urodzonym po 31 grudnia 1948 r., które do 1 stycznia 1999 r. przepracowały co najmniej 15 lat w szczególnych warunkach albo wykonywały przez ten czas pracę o szczególnym charakterze. Mogły też wykonywać takie prace po 31 grudnia 2008 r., ale już na warunkach określonych w nowej ustawie. Kolejny warunek wymaga aby przechodzący na emeryturę pomostową skończył 55 lat (kobiety) lub 60 lat (mężczyźni). Konieczny będzie też odpowiedni staż ubezpieczeniowy – 20 lat dla kobiet i 25 dla mężczyzn.
Lewica zapowiada, że mimo wsparcia, jakiego udzieliła dziś Platformie, zaskarży ustawę o „pomostówkach” do Trybunału Konstytucyjnego.
Na rozpatrzenie, doprecyzowanie i podpis prezydenta czeka jeszcze projekt poselski, który przyznaje przywilej wcześniejszej emerytury nauczycielom pracującym przy tablicy.
Dla pewnych grup zawodowych ustawa przewiduje łagodniejsze wymogi co do wieku emerytalnego i liczby przepracowanych lat. Są to m.in.: piloci i personel pokładowy samolotów, dokerzy, hutnicy zatrudnieni przy wielkich piecach, maszyniści. Muszą mieć oni ukończone 50 lat (kobiety) lub 55 lat (mężczyźni). Natomiast 10- letni staż pracy wystarczy np. nurkom, ratownikom górskim, rybakom.
Przy ocenie prawa do „pomostówki” będzie brany pd uwagę fakt, czy wnioskodawca pracował w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Za pracę w szczególnych warunkach ustawa uznaje takie, które związane są z czynnikami ryzyka i mogą z wiekiem powodować trwałe uszkodzenie zdrowia mimo stosowanej profilaktyki. Wykaz taki prac zawiera załącznik do ustawy. Są to m.in. prace: pod ziemią, przy kuciu ręcznym w kuźniach, przy przeładunku statków, w podziemnych kanałach ściekowych, przy przetwórstwie azbestu.
Pracami w szczególnym charakterze są natomiast takie, w których od sprawności pracownika zależy bezpieczeństwo publiczne, życie i zdrowie innych. Do wykonujących je zaliczani będą m.in.: maszyniści, piloci, elektromonterzy usuwający awarie, nauczyciele ośrodków wychowawczych i schronisk dla nieletnich, personel medyczny oddziałów psychiatrycznych, zespołów operacyjnych i anestezjologii pracujący na ostrych dyżurach.
Uprawnieni do „pomostówki” otrzymają świadczenie w wysokości 100 proc. emerytury obliczonej dla osoby w wieku 60 lat, która byłaby waloryzowana według tych samych zasad, co emerytury i renty z FUS.
Po śmierci pobierającego emeryturę pomostową jego najbliżsi zyskają prawo do renty rodzinnej i dodatku dla sierot.
Dla osób, które rozpoczęły pracę przed 1 stycznia 1999 r., co najmniej 15 lat przepracowały w szczególnych warunkach a teraz stracą prawo do wcześniejszej emerytury ustawa o „pomostówkach” przewiduje rekompensatę finansową, której zasady będą jeszcze szczegółowo opracowane przez resort pracy.
Z ustawy wynika, że po 1 stycznia 2009 r. prawo do odejścia na wcześniejszą emeryturę utracą: artyści, dziennikarze, znaczna grupa kolejarzy, kierowcy ciężarówek. Osoby z tej grupy, które rozpoczęły pracę przed 1 stycznia 1999 r. i co najmniej 15 lat przepracowały w szczególnych warunkach, mają otrzymać rekompensatę finansową.
Źródło: Bankier.pl/ISB/PAP
Wojciech Boczoń
