Oszczędzanie jest prostsze, niż mogłoby się wydawać. Najważniejsze jest zaplanowanie wydatków, określenie celu, na który pieniądze zostaną przeznaczone i konsekwencja.
Zarówno eksperci Banku Millennium jak i psychologowie – na przykład prof. Dominika Maison – są zgodni, że w odkładaniu pieniędzy bardziej liczy się nastawienie niż zasobność portfela. Dobre planowanie, wyznaczanie celów oraz konsekwencja w ich realizacji to podstawowe czynniki decydujące o sukcesie.
Policz i zaplanuj
Pierwszym krokiem na drodze oszczędzania jest analiza wydatków i decyzja o ograniczeniu części z nich. – Często na pierwszy rzut oka wydaje się, że wszystkie nasze wydatki są niezbędne, a część z nich to niewielkie kwoty – 5, 10 zł dziennie. Tymczasem oszczędzanie najłatwiej zacząć od ograniczenia właśnie tych niewielkich, codziennych wydatków. Zjawisko to nosi nazwę efektu latte. Jeśli codzienną poranną kawę w kawiarni zastąpimy tą przygotowaną w domu czy w biurze, to miesięcznie zaoszczędzimy około 200 zł. Bez wątpienia to dobry początek – mówi Tomasz Misiak, Dyrektor Departamentu Marketingu Bankowości Detalicznej Banku Millennium.
Oszczędzanie nie polega na rezygnacji z przyjemności – w takim postanowieniu wytrwałoby niewielu. Oszczędzanie to planowanie wydatków w taki sposób, by nie rezygnując z rzeczy niezbędnych, potrzebnych oraz miłych, wpłacić na konto oszczędnościowe lub lokatę 50, 100 czy 200 zł miesięcznie.
Postaw sobie cel
Zgromadzone przez Bank Millennium dane jednoznacznie wskazują, że łatwiej oszczędzać, gdy określimy cel, na jaki odkładamy pieniądze. Najlepiej, by celem była realizacja marzeń – wakacyjny wyjazd czy zakup wymarzonej rzeczy. Z sondy internetowej przeprowadzonej przez Bank Millennium wynika, że aż 40% respondentów oszczędza z myślą o wydaniu pieniędzy na coś przyjemnego. Celem bywa też edukacja dzieci czy zakup mieszkania.
– Określenie czy wybór celu czyni oszczędzanie bardziej skutecznym. Łatwiej wówczas obliczyć jaką kwotę i do kiedy chcemy zgromadzić. Wizualizacja celu oraz sumy brakującej do jego osiągnięcia wzmacnia motywację i odporność na codzienne pokusy – podkreśla Tomasz Misiak.
Bądź konsekwentny
Jak wskazują dane zgromadzone przez prof. Dominikę Maison, która od lat bada postrzeganie spraw finansowych przez Polaków, oszczędzanie jest w większym stopniu związane z psychologiczną konstrukcją człowieka niż pieniędzmi jakimi dysponuje. Potwierdzają to wyniki ankiet przeprowadzonych przez Bank Millennium – według 52% badanych wysokie dochody nie są niezbędne w procesie oszczędzania.
Czynniki, które mają decydujący wpływ na sukces to samokontrola i konsekwencja. Skoro w świecie pełnym konsumpcyjnych pokus motywacja poddawana jest nieustannym próbom, warto skorzystać ze sprawdzonych mechanizmów psychologicznych – np. wizualizacji celu. W dążeniu do realizacji finansowych marzeń w sukurs idzie też technologia.
Nie jesteś sam czyli e-wsparcie na wyciągnięcie ręki
Nowoczesna technologia wspiera nas również w procesie oszczędzania. Internet udostępnia wiele narzędzi – stron internetowych i aplikacji – ułatwiających zarządzanie domowym budżetem, analizę wydatków i oszczędzanie. Analogiczne rozwiązania proponują też banki. Ich użycie jest wówczas dość naturalne i intuicyjne, odbywa się przy okazji korzystania z serwisów bankowości internetowej. Technologie wspierające odkładanie pieniędzy wykorzystują proste i skuteczne mechanizmy – analizę wydatków i dochodów, zdefiniowanie i wizualizację celu.
Przykładowo dostępny w Banku Millennium Manager Finansów to kompletne narzędzie do zarządzania domowym budżetem. Daje możliwość dynamicznego planowania miesięcznych budżetów i oszczędności oraz SMS-owe powiadamianie o realizacji i przekroczeniu finansowych założeń. Automatycznie kategoryzuje, sortuje, zestawia, analizuje oraz wizualizuje zarówno transakcje historyczne (do roku wstecz) jak i bieżące (operacje bankowe, przelewy i transakcje kartowe w trakcie autoryzacji i rozliczone). Rezultaty przedstawia w formie przejrzystych i czytelnych wykresów.
Rys.1 – Przykładowy raport wydatków z Managera Finansów Banku Millennium
Manager Finansów posiada też opcję Plan oszczędzania. Po zadeklarowaniu kwoty, którą chcemy zaoszczędzić miesięcznie albo finalnej kwoty oraz horyzontu czasowego, system analizuje dotychczasowe wydatki i dochody i automatycznie proponuje, z których z nich i w jakiej wysokości możemy zrezygnować. Program bierze pod uwagę, że pewne wydatki trudno zmniejszyć (np. rachunki), inne zaś można ograniczyć bez problemu (np. rozrywka). Po zatwierdzeniu przez nas Planu oszczędzania ustalane są nowe budżety dla poszczególnych kategorii, a SMS-y powiadamiają o realizacji planu.
Drugim z rozwiązań ułatwiającym oszczędzanie jest Konto Oszczędnościowe Twój Cel. Klienci mogą wybrać cel oszczędzania z listy lub zdefiniować własny, a także dodać zdjęcia obrazującego marzenie. Bank proponuje też specjalny kalkulator, który oblicza ile i jak długo musimy odkładać, by zrealizować plan. Połączenie wyliczeń finansowych z wizualizacją celu skutecznie podnosi poziom motywacji i ułatwia oszczędzanie.
Rys. 2 – Wybór celu w Koncie Oszczędnościowym Twój Cel
Wojciech Boczoń