Gdy korzysta się z ubezpieczeń kredytów, otrzymuje się gwarancję spłaty kredytu lub pożyczki niezależnie od niespodziewanych wydarzeń, takich jak: śmierć, utrata zdolności do pracy bądź samej pracy oraz utrata nieruchomości. Część ubezpieczeń jest obligatoryjnie wymagana przez banki. Należą do nich: ubezpieczenie pomostowe kredytu hipotecznego, ubezpieczenie nieruchomości od ognia i innych zdarzeń losowych oraz ubezpieczenia kredytu z niskim wkładem.
Ubezpieczenie pomostowe kredytu hipotecznego obowiązuje do czasu uprawomocnienia się wpisu do hipoteki. Celem tego ubezpieczenia jest pokrycie strat banku wynikłych w przypadku zaprzestania regulowania zobowiązań przez kredytobiorcę. Od momentu rozpoczęcia procedury kredytowania do chwili wpisu hipoteki do księgi wieczystej nieruchomości bank narażony jest na ryzyko, ponieważ udziela kredytu, nie mając jeszcze zapewnionego zabezpieczenia. Tymczasem może powstać szereg przeszkód dla dokonania wpisu, w wyniku czego udzielony kredyt nie będzie posiadał żadnego (lub wystarczającego) zabezpieczenia, a ubezpieczenie pomostowe nie chroni banku przed taką ewentualnością. Możliwość wystąpienia takich przeszkód nazywana jest ryzykiem wystąpienia wad prawnych nieruchomości, a sposobem zabezpieczenia banku przed nim może być ubezpieczenie kredytu hipotecznego od wad prawnych. W praktyce wygląda to w ten sposób, że ubezpieczyciel współpracujący z bankiem zobowiązuje się w umowie do spłaty kredytu, którego nie spłaci kredytobiorca do momentu wpisu hipoteki.
Ubezpieczenie od ognia i innych zdarzeń losowych jest korzystne zarówno dla banku jak i klienta, ponieważ zabezpiecza przed ryzykiem negatywnego wpływu różnych zdarzeń losowych na wartość nieruchomości. Natomiast ubezpieczenie kredytu z niskim wkładem umożliwia uzyskanie wyższej kwoty kredytu przy braku wkładu własnego lub przy jego minimalnej wysokości
Przy udzielaniu kredytu hipotecznego banki mają ustaloną standardowo kwotę kredytu, która zwykle wynosi do 80 proc. kosztów inwestycji. Wobec tego standardowy, wymagany wkład własny klienta kształtuje się zwykle na poziomie 20 proc. kosztów inwestycji. Możliwe jest jednak uzyskanie wyższej kwoty kredytu pod warunkiem zawarcia odpowiedniego ubezpieczenia. Ubezpieczeniu takiemu podlega różnica między standardowo wymaganym przez bank udziałem środków własnych kredytobiorcy, a środkami własnymi wnoszonymi przez danego kredytobiorcę.
Banki oferują także ubezpieczenia jako nieobligatoryjne uzupełnienie kredytu.
Należą do nich: ubezpieczenie od utraty pracy, hospitalizacji oraz ubezpieczenie na życie. Ubezpieczenie od bezrobocia, inaczej nazywane ubezpieczeniem od utraty pracy, umożliwi terminowe spłacanie kredytu w przypadku utraty pracy lub likwidacji działalności gospodarczej. W sytuacji uzyskania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych towarzystwo ubezpieczeniowe nawet przez 12 miesięcy będzie opłacać raty kredytu. Banki coraz bardziej zachęcają klientów do korzystania właśnie z tego ubezpieczenia, gdyż utrata pracy jest znacznie częstszym powodem zaprzestania spłaty kredytu niż śmierć czy kalectwo. Korzyści z wykupienia takiej polisy są obustronne – klient ma większy komfort, gdyż jest zabezpieczony na wypadek utraty pracy, a bank redukuje ryzyko nieodzyskania pożyczonej kwoty. Ochrona ubezpieczeniowa rozpoczyna się w chwili wypłaty kredytu lub jego pierwszej transzy.
Ponadto jeden z banków oferuje również ubezpieczenie nie tylko od utraty pracy, lecz także hospitalizacji. Towarzystwo ubezpieczeniowe w ramach tego produktu gwarantuje spłatę jednej raty kredytu za każdy 7-dniowy pobyt w szpitalu. Po utracie stałego źródła dochodu klient nadal może mieszkać we własnym domu i skoncentrować się na szukaniu pracy, a nie na zdobywaniu środków na spłatę kolejnej raty – nie ma zagrożenia, że zostanie niewypłacalnym dłużnikiem. Płatność jest rozkładana na comiesięczne składki w ratach kredytu – nie trzeba dysponować dodatkowymi środkami, aby się ubezpieczyć. Ochroną objęte są także osoby pracujące na czas określony, nieokreślony i prowadzące działalność gospodarczą.
Ostatnim z dołączanych do kredytów ubezpieczeń jest ubezpieczenie na życie. Jego wprowadzenie wynikało z wysokiej wartości kredytów hipotecznych, a także bardzo długiego okresu ich spłaty. Zdarzeniami objętymi ochroną ubezpieczeniową mogą być poza śmiercią naturalną i wskutek nieszczęśliwego wypadku także trwała niezdolność do pracy lub poważna choroba. Jest to ubezpieczenie na życie, które pozwala rodzinie kredytobiorcy zminimalizować ekonomiczne skutki jego śmierci. Do ubezpieczenia można przystąpić w momencie składania wniosku kredytowego. Ochrona ubezpieczeniowa w przypadku śmierci kredytobiorcy polega na wypłacie osobie uprawnionej kwoty równej sumie jeszcze nie spłaconego kredytu hipotecznego. Warunkiem wypłaty jest spłata rat zgodnie z harmonogramem ustalonym przez bank.
Dzięki temu ubezpieczeniu klient nie przenosi na firmę ubezpieczeniową ryzyka związanego ze śmiercią lub niezdolnością do pracy głównego kredytobiorcy, co zapewnia rodzinie bezcenne poczucie bezpieczeństwa. Opłata jest rozkładana na comiesięczne składki pobierane w ratach kredytu – nie trzeba więc dysponować dodatkowymi środkami, aby się ubezpieczyć. Ochrona obejmuje także niezdolność do pracy spowodowaną nieszczęśliwym wypadkiem i chorobą.
Polisy oferowane przez różne towarzystwa ubezpieczeniowe (na przykład bank PKO BP SA proponuje ubezpieczenie kredytu mieszkaniowego w jednym z trzech towarzystw: PZU SA, TUiR Cigna STU lub TU Europa) zwiększają dostępność kredytów, ponieważ umożliwiają znaczną redukcję wysokości wkładu własnego kredytobiorcy. Dodatkowym atutem takiego rozwiązania jest również możliwość uzyskania większego kredytu przy danym poziomie środków własnych.
Ubezpieczenia chronią również kredytodawcę i podnoszą bezpieczeństwo kredytu przed stratami spowodowanymi niedotrzymaniem warunków jego spłaty przez kredytobiorcę, a także przed stratami, które wynikają z niewystarczającej wartości nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie kredytu.
Wojciech Boczoń
