Po raz pierwszy od 16 miesięcy najszybciej rosnącym składnikiem inflacji były koszty związane z utrzymaniem nieruchomości. Średnie miesięczne wydatki rodziny na utrzymanie domu osiągnęły już poziom 220 zł na osobę.
Odczyt poziomu listopadowej inflacji był na poziomie jedynie trochę lepszym niż prognozy. GUS podał dziś, że ceny dóbr i usług konsumpcyjnych były w listopadzie średnio o 2,8% wyższe niż przed rokiem. Prognozy ekonomistów mówiły o poziomie 2,9%, a jeszcze odczyt inflacji sprzed miesiąca był na poziomie 3,4%. W listopadzie do celu inflacyjnego (2,5%) było już więc niedaleko. Częściowo może to wynikać z efektów bazy – przed rokiem ceny dynamicznie rosły. W listopadzie 2011 roku inflacja była na poziomie 4,8% (r/r).
Po raz pierwszy od 16 miesięcy w ujęciu rok do roku najmocniej ze wszystkich głównych składników inflacji rosły koszty związane z użytkowaniem mieszkania. W ostatnich miesiącach przeważnie najmocniej drożały koszty transportu. Za użytkowanie i wyposażenie mieszkania w listopadzie trzeba było płacić o 4,3% więcej niż w analogicznym okresie przed rokiem (w październiku wzrost wynosił 4,6%). W przypadku transportu ceny rosły tylko o 3,1%, a więc nawet wolniej niż ceny żywności (wzrost o 3,9% r/r). Spadek dynamiki wzrostu kosztów związanych z transportem jest głównie efektem spadku cen paliw (konsekwentnie od dwóch miesięcy). Te w samym listopadzie były o 2,4% niższe niż miesiąc wcześniej. W ujęciu rocznym staniała tylko kategoria odzież i obuwie. Za te towary trzeba było płacić w listopadzie o 4,8% mniej niż w analogicznym okresie przed rokiem.
Spory wzrost cen energii cieplnej
W listopadzie roczny wskaźnik wzrostu kosztów utrzymania nieruchomości (4,8% r/r) był o ponad połowę wyższy niż średni wskaźnik wzrostu cen towarów i dóbr konsumpcyjnych, ale niższy niż w październiku (5,1% r/r). Względem tego miesiąca w listopadzie trzeba było jednak na utrzymanie mieszkania wyłożyć o 0,1% więcej. Zdrożały: usługi kanalizacyjne (0,1% m/m), najem mieszkania (0,1% m/m), ceny nośników energii (0,1% m/m). W przypadku tego ostatniego wzrost był wynikiem głównie wzrostu cen energii cieplnej (o 0,4% m/m). W listopadzie niższe ceny niż w październiku obowiązywały natomiast na: meble i elementy meblarskie oraz sprzęt gospodarstwa domowego (po 0,3% m/m) oraz środki do prania i czyszczenia (o 0,1% m/m).
W ujęciu rocznym, w odróżnieniu od miesięcznego, zmiany cen nośników energii są bardziej dynamiczne. Dane GUS, pokazujące zmiany cen poszczególnych nośników energii, dostępne są za październik. Najmocniej drożał w ostatnich 12 miesiącach gaz (7,7%). Na kolejnym miejscu znalazła się dynamika wzrostu cen energii cieplnej, za którą w październiku tego roku trzeba było płacić o 6,1% więcej niż w analogicznym okresie przed rokiem. O niewiele mniej, bo 5,9% zdrożała w ciągu 12 miesięcy energia elektryczna. Po raz jedenasty z rzędu odnotowano też malejącą dynamikę wzrostu cen opału (3,4% r/r). Wciąż jest to jednak wynik wyższy niż wskaźnik inflacji.
W 2013 roku także trzeba się spodziewać, że nośniki energii będą drożały szybciej niż ogólny poziom cen (inflacja). Wyjątkiem może być gaz, który dla odbiorców prywatnych może być zauważalnie tańszy niż w bieżącym roku po wynegocjowaniu przez PGNiG niższych stawek za „błękitne paliwo”.
Urządzenia do domu coraz tańsze?
W tempie wolniejszym niż inflacja tradycyjnie rosną natomiast ceny związane z wyposażeniem mieszkania i prowadzeniem gospodarstwa domowego. Tu wzrost wyniósł 2,3% (r/r). W tej kategorii wynik niższy niż wskaźnik inflacji możliwy jest dzięki taniejącemu sprzętowi gospodarstwa domowego. W październiku trzeba było za niego płacić o 0,8% mniej niż w analogicznym okresie przed rokiem.
Z miesiąca na miesiąc koszty utrzymania rosną
Niedawno poznaliśmy statystyki GUS pokazujące kwotowo, ile przeciętny Polak wydawał co miesiąc na utrzymanie mieszkania w grudniu 2011 roku (badanie „Warunki życia”). Wynika z nich, że średnio w grudniu 2011 roku wydatki wynosiły 210,3 zł. Dotychczas Home Broker szacował wydatki przeciętnego gospodarstwa domowego na podstawie danych urzędu za grudzień 2010 roku, które dzięki nowym informacjom można było skorygować.
Na utrzymanie mieszkania, podobnie jak w przypadku koszyka inflacji, składają się np. koszty eksploatacyjne, energii i wody. Na podstawie tempa wzrostu cen można szacować, że dziś na utrzymanie mieszkania czteroosobowa rodzina wydaje co miesiąc 879,9 zł wobec 879 zł przed miesiącem (szacunek skorygowany o nowe dane GUS o wydatkach). W ciągu ostatnich 12 miesięcy koszty te podniosły się o 27 zł. Ze szczególnie dynamicznym wzrostem kosztów utrzymania mieszkania mieliśmy do czynienia na przełomie 2012 i 2011 roku, kiedy to ceny tych dóbr i usług wzrosły o 1,9%. Najmocniej zdrożała wtedy energia (konsekwencja obowiązujących od stycznia nowych taryf za energię elektryczną i usługę jej dystrybucji), kanalizacja czy wywóz nieczystości. Zgodnie z danymi GUS Polacy przeznaczają na mieszkanie ponad 20% swoich dochodów rozporządzalnych.
Bartosz Turek
Analityk rynku nieruchomości
