W dniu 2 maja 2016 r. Narodowy Bank Polski opublikował kwartalną informację pt. „Sytuacja na rynku kredytowym – wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych”.
W materiale omówione zostały zmiany w polityce kredytowej i popycie na kredyty obserwowane przez banki w I kwartale 2016 r. oraz przewidywania na II kwartał 2016 r. Informacje te zostały zestawione na podstawie ankiety, którą – na przełomie marca 2016 r. i kwietnia 2016 r. – wypełniło 25 banków o łącznym udziale w rynku kredytowym wynoszącym 86%.
W I kwartale 2016 r. ankietowane banki nie zmieniły istotnie kryteriów udzielania kredytów dla przedsiębiorstw i jednocześnie kontynuowały zaostrzanie warunków udzielania kredytów, tj. marży kredytowej i pozaodsetkowych kosztów kredytu. Zaostrzenie polityki kredytowej banki uzasadniały głównie bieżącą lub oczekiwaną sytuacją kapitałową oraz ryzykiem związanym z sytuacją największych kredytobiorców. W I kwartale 2016 r. banki zaobserwowały spadek popytu zgłaszanego ze strony dużych przedsiębiorstw oraz wzrost – ze strony małych i średnich przedsiębiorstw. W II kwartale 2016 r. banki przewidują złagodzenie polityki kredytowej w przypadku kredytów dla małych i średnich przedsiębiorstw i brak zmian w segmencie dużych przedsiębiorstw. W opinii ankietowanych banków wzrost popytu zgłaszanego ze strony przedsiębiorstw będzie zauważalny jedynie w segmencie kredytów dla małych i średnich przedsiębiorstw.
W I kwartale 2016 r. banki istotnie zaostrzyły kryteria przyznawania kredytów mieszkaniowych. Banki podwyższyły marże kredytowe, zaostrzyły wymagania dotyczące posiadanych zabezpieczeń oraz zwiększyły wymagany wkład własny kredytobiorcy. Do głównych przyczyn zaostrzenia polityki kredytowej banki zaliczyły wejście w życie zapisów Rekomendacji S odnośnie do minimalnej wysokości wkładu własnego oraz zalecenie KNF dotyczące szacowania zdolności kredytowej. Drugi kwartał z rzędu banki odczuły wzrost popytu na kredyty mieszkaniowe, który kształtował się znacznie powyżej oczekiwań z końca 2015 r.. Do głównych przyczyn wzrostu popytu banki zaliczyły obawy kredytobiorców dotyczące wyczerpania puli środków przeznaczonych na dopłaty do kredytów w ramach programu „Mieszkanie dla Młodych”. W II kwartale 2016 r. banki zapowiadają kontynuację istotnego zaostrzania polityki kredytowej, a pojedyncze banki przewidują spadek popytu na te kredyty.
Polityka kredytowa banków w segmencie kredytów konsumpcyjnych w I kwartale 2016 r. nie zmieniła się istotnie. Niektóre banki dokonały niewielkich zmian w warunkach udzielania kredytów konsumpcyjnych: wydłużyły maksymalny okres kredytowania oraz podwyższyły marże kredytowe dla kredytów obarczonych wyższym ryzykiem. W I kwartale 2016 r. według ankietowanych banków popyt na kredyty konsumpcyjne nie zmienił się. W II kwartale 2016 r. banki oczekują wzrostu popytu przy złagodzeniu polityki kredytowej.
Wojciech Boczoń
