Zaskakującym stwierdzeniem w uzasadnieniu do projektu postanowienia Prezesa URTiP jest zarzut, który sugeruje, że stabilność udziałów rynkowych dotychczasowych operatorów komórkowych wynika z ich nieformalnej współpracy. Obserwowana u wszystkich operatorów działających w Polsce silna tendencja do obniżania cen w ostatnich latach, jest konsekwencją nasilania się konkurencji na rynku, której głównym motorem pozostaje PTK Centertel wraz ze swym dążeniem do zwiększenia udziałów w rynku. W ciągu ostatnich kilku lat udział PTK Centertel uległ podwojeniu (z kilkunastu procent do ponad 33 proc.).
W ostatnich latach (grudzień 2002 – czerwiec 2005 r.) nastąpił bardzo silny spadek cen, m.in.: o 45 proc. w ofertach abonamentowych, o 81% w ofertach prepaid i o 35 proc. w przypadku SMSów. Związane to było ze stałym wzrostem konkurencji na rynku przy jednoczesnym zmniejszonym wzroście popytu na usługi abonamentowe. Uzasadnienie URTiP pomija znaczenie subsydiowania telefonów przez operatorów, co jest w Polsce szczególnie istotne, gdyż cena urządzenia końcowego może stanowić istotną barierę do korzystania z usług telekomunikacyjnych.
Z usług telefonii przenośnej w Polsce na koniec roku 2004 korzystało 23 mln użytkowników, co oznaczało penetrację rynku na poziomie 60%. W pierwszej połowie 2005 roku rynek w dalszym ciągu rozwijał się dynamicznie i na koniec czerwca br. według szacunków PTK Centertel osiągnął liczbę 26 mln użytkowników z penetracją 68%. Cechą wyróżniająca rynek polski jest jedna z najwyższych dynamika rozwoju rynku. W okresie od czerwca 2003 do czerwca 2004 rynek w Polsce wzrósł o 27% co było unikalnym rezultatem w skali europejskiej.
W opinii PTK Centertel nowi gracze mogą osiągać sukcesy nawet poprzez stawienie wyzwania dotychczasowym operatorom przy wysokim poziomie penetracji bez dodatkowych regulacji, co zostało udowodnione na wielu bardziej dojrzałych niż Polska rynkach. W 2000 r. władze PTK Centertel również zaakceptowały ponad dwukrotnie wyższe od konkurentów kwoty na inwestycje w infrastrukturę, uruchamiając z opóźnieniem swoją sieć umożliwiającą świadczenie usług GSM w paśmie 900 MHz. Inwestycje te przyczyniają się do wypełnienia misji budowania społeczeństwa informacyjnego w Polsce.
Należy zwrócić uwagę, iż poziom dynamiki inwestycji w infrastrukturę mobilną w Polsce od poczatku roku 2001 utrzymuje się na jednakowo wysokim poziomie (blisko 1 mld euro rocznie) i wyniosło w latach 2001-2004 r. 3.619 mln euro. W odrónieniu od państw UE, w Polsce w ostatnich latach nakłady inwestycyjne na sieci telefonii komórkowej rosły. Przykład PTK Centertel w zakresie wprowadzania usług mobilnych (GSM, GPRS, EDGE, W-LAN, UMTS) pokazuje, że duże inwestycje mogą przyczynić się do zwiększenia konkurencji, ale czy znajdą się w Polsce nowi inwestorzy gotowi ryzykować duże nakłady na budowę nowej sieci, nie licząc w dużej mierze na korzystanie z infrastruktury istniejącej?
Zwraca uwagę fakt, że w zakończonych w maju br. postępowaniach przetargowych na rezerwacje częstotliwości w pasmach UMTS i GSM wymagane przy przetargu minimalne deklarowane kwoty były wielokrotnie niższe od kwot wymaganych do zapłaty od działających na rynku operatorów. Różnica ta była szczególnie wyraźna przy opłatach za częstotliwości z zakresu UMTS. Planowane wprowadzenie regulacji ex-ante świadczy o nierównym traktowaniu podmiotów gospodarczych i braku konsekwencji w przestrzeganiu przyjętych zobowiązań, co narusza podstawowe zasady konstytucyjne oraz traktat UE w zakresie równego traktowania przedsiębiorstw.
PTK Centertel podtrzymuje wyrażane wcześniej swoje stanowisko nt. udostępnienia nowemu operatorowi infrastruktury eksploatowanej przez dotychczasowych operatorów iż obowiązywać powinny zasady czysto handlowe pomiędzy podmiotami bez jakiejkolwiek asymetrii w warunkach przyjętych w rozliczeniach między operatorskich z tego tytułu.
Za szczególnie istotne należy uznać również to, że do dnia dzisiejszego w swojej dotychczasowej praktyce UOKiK nie stwierdził na rynku telefonii mobilnej stosowania praktyk ograniczających konkurencję poprzez działające na nim podmioty. Brak jest zatem podstaw formalnych do stwierdzenia, iż na rynku telefonii mobilnej nie występuje efektywna konkurencja.
Wojciech Boczoń
