Zrównanie praw wierzycieli – niezależnie od tego czy są wierzycielami pierwotnymi, czy wtórnymi – to jedna z kluczowych zmian w projekcie nowej ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych. Według nowych zasad, których wejścia w życie można się spodziewać w pierwszym kwartale przyszłego roku, praktycznie każdy wierzyciel, niezależnie od formy prawnej i rodzaju prowadzonej działalności, będzie mógł dopisać do BIG informację o zaległościach pieniężnych każdego swojego dłużnika, wynikających z jakiegokolwiek tytułu prawnego.
Nie tylko więc z umowy z dłużnikiem, ale również cesji wierzytelności, regresu, czynu niedozwolonego, bezpodstawnego wzbogacenia i innych. Nareszcie ma zakończyć się dyskryminacja całych grup wierzycieli, którzy bez uzasadnionych powodów nie mogli dotąd korzystać z usług BIG i dzięki temu odzyskiwać swoich słusznych należności, jednocześnie ostrzegając innych uczestników obrotu przed nierzetelnymi kontrahentami. Zmiana da również możliwość przekazywania danych dłużników i informacji o zadłużeniu m.in. funduszom sekurytyzacyjnym, które odkupują niespłacone wierzytelności od banków i w ten sposób pomagają im poprawić ich sytuację finansową.
Projekt nowej ustawy, który znajduje się obecnie na końcowym etapie prac w sejmowej komisji gospodarki i wkrótce zostanie skierowany pod obrady sejmu, wprowadza również inne aktualizacje. Zmianie, a w konsekwencji usprawnieniu, ulegną zasady przekazywania do BIG informacji o terminowo spłacanych zobowiązaniach. Umożliwi to zarówno konsumentom, jak i przedsiębiorcom budowanie pozytywnej historii płatniczej, która uwiarygodni w ich oczach przyszłych kontrahentów i pozwoli na łatwiejszy dostęp do kredytów i usług z odroczonym terminem płatności lub na uzyskanie lepszych wyników finansowych (tzw. „białe listy” dłużników).
Co bardzo ważne, także osoby fizyczne, które nie prowadzą działalności gospodarczej, będą mogły dopisać do BIG niesolidnego pracodawcę, dewelopera, zarządcę nieruchomości, właściciela warsztatu samochodowego, ale także bank lub firmę ubezpieczeniową. Warunkiem będzie jednak wcześniejsze uzyskanie przeciwko tym podmiotom tytułu wykonawczego, czyli wykonalnego orzeczenia sądu. Jest to rewolucyjna zmiana o kapitalnym znaczeniu dla ochrony praw dwóch podstawowych grup osób fizycznych: konsumentów i pracowników. Osoby te, niejednokrotnie napotykające na trudności z wyegzekwowaniem swoich słusznych roszczeń na drodze prawnej, będą mogły wpisać nierzetelnego przedsiębiorcę (pracodawcę) do BIG i w ten sposób wywrzeć na niego skuteczną presję w celu skłonienia do zapłaty należności potwierdzonej orzeczeniem sądu.
Dużym krokiem naprzód jest także umożliwienie BIG-om wymiany danych z ich odpowiednikiem tj. rejestrami informacji gospodarczych z państw członkowskich Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego (tzw. transgraniczna wymiana danych). Pozwoli to na pozyskiwanie przez krajowych przedsiębiorców informacji o ich zagranicznych kontrahentach – z zagranicznych baz danych, ale za pośrednictwem krajowego BIG. I w tym przypadku korzyści wynikające z pośrednictwa krajowego biura są niebagatelne – niższe koszty, zrozumiały język obsługi i doradztwa. Niezależnie od tego, transgraniczny przepływ informacji otworzy dla osób fizycznych przebywających zagranicą w ramach emigracji zarobkowej lub powracających do kraju po emigracyjnym epizodzie możliwość posłużenia się ich historią kredytową stworzoną w kraju rezydencji np. do ubiegania się w Polsce o kredyt na rozpoczęcie działalności gospodarczej lub zakup nieruchomości.
Omawiane zmiany są wynikiem szerokich uzgodnień przeprowadzonych przez ministerstwo gospodarki z innymi resortami rządowymi, agencjami państwowymi (UOKiK, GIODO, KNF), organizacjami pracodawców, środowiskami biznesowymi, a także organizacjami konsumenckimi. Uwzględniają wyniki badania skutków regulacji (tzw. OSR, ang. impact assessment), w ramach którego ankietowano kilkadziesiąt zainteresowanych instytucji i firm. Zmiany te są od lat oczekiwane przez przedsiębiorców, ponieważ prace nad ustawą trwają już od ponad 3 lat. Teraz jest nadzieja na to, że nareszcie uda się je pomyślnie zakończyć.
Źródło: Ciszewski Financial Communications
Wojciech Boczoń
