Dwa cele zmian
Monika Kaczorek, partner w firmie Mazars, zwraca uwagę na dwa cele, które przyświecały tym zmianom. Pierwszy to dostosowanie do standardów amerykańskich, które pozwalają na taką reklasyfikację. Dzięki temu sprawozdania finansowe firm ze Stanów Zjednoczonych i UE w sytuacji kryzysu finansowego będą mogły być porównywalne w tym zakresie.
Drugi powód zmian to chęć rozwiązania problemów związanych z koniecznością ustalenia wartości godziwej w przypadku zaniku aktywnego rynku lub rynku, który działa pod wielką presją.
– Spółki nie będą więc musiały wyceniać takich instrumentów w wartości, która nie jest tożsama z wartością godziwą, jak ją rozumieją MSR – podkreśla nasza rozmówczyni.
Dodaje, że dzięki nowym regulacjom jakakolwiek zmiana wartości godziwej wynikająca z załamania rynku nie będzie wpływała ani na wynik finansowy, ani na kapitał własny. Przeklasyfikowane instrumenty będą wyceniane na wartości godziwej aktualnej na 1 lipca 2008 r. plus ewentualnie odsetki.
Możliwości reklasyfikacji
Ekspert podkreśla, że zmiana kwalifikacji instrumentów jest ograniczona. Cały czas nie można przekwalifikowywać instrumentów z innych kategorii do kategorii instrumentów wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy.
Przeklasyfikowanie jest możliwe w przypadku przeniesienia instrumentów wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy do kategorii instrumentów przeznaczonych do sprzedaży lub utrzymanych do terminu wymagalności. Jednak tylko wtedy, gdy jednostka uznaje, że instrumenty te nie zostaną sprzedane w krótkim okresie oraz pod warunkiem wystąpienia zdarzeń nadzwyczajnych.
Równocześnie komunikat prasowy Komitetu Standardów Rachunkowości mówi, że kryzys finansowy zalicza się do takich nadzwyczajnych przypadków. Druga możliwość reklasyfikacji instrumentów finansowych to przeniesienie instrumentów przeznaczonych do obrotu lub dostępnych do sprzedaży do kategorii pożyczek i należności własnych.
Oznacza to np., że będzie można przeklasyfikować akcje i obligacje, które były wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy.
Czy zmiana zasad rachunkowości może wpłynąć na kryzysową sytuację na rynku finansowym ? Czy reklasyfikacja powinna zwiększyć stabilność rachunków wyników banków? Co osiągną spółki przez to, że mogą częściowo odejść od wyceny instrumentów w aktualnej cenie rynkowej ?
Agnieszka Pokojska
Więcej: Gazeta Prawna 27.10.2008 (210) – str.4
Wojciech Boczoń
