Chociaż już ponad 32 miliony kart płatniczych znajduje się w rękach Polaków, to wg danych Eurobarometru pod względem ubankowienia Polska nadal plasuje się na 6 miejscu od końca. We współczesnym świecie dla pewnej grupy osób oznacza to niepełne funkcjonowanie w społeczeństwie.
Dlatego do poruszania się w systemie bankowym oraz sprawnym zarządzaniu finansami warto przyzwyczajać się od jak najwcześniejszych lat – w Polsce dzieci już od 13 roku życia mogą założyć własne konto oszczędnościowe. Dzięki zapoznawaniu dzieci z dostępnymi dla nich produktami bankowymi budujemy ich odpowiedzialność i zaradność finansową, tak potrzebną we współczesnym świecie.
1 września to tradycyjnie początek roku szkolnego. Dla dziecka to chwila przyjęcia nowych obowiązków, często samodzielne poruszanie się po mieście – to również dobry moment na rozpoczęcie jego edukacji finansowej.
Nie powinno więc dziwić, że nawet w rękach siedmiolatka zobaczymy kartę płatniczą. Będzie to najprawdopodobniej karta pre-paid, czyli karta przedpłacona. Umożliwia ona wpłacenie na konto techniczne pewnej kwoty i następnie korzystanie z niej. Inną nazwą takich kart jest określenie „elektroniczna portmonetka”, co najlepiej oddaje ich ideę. „Pre-paid jest niejako elektronicznym portfelem, do którego wkładamy potrzebną nam kwotę” – mówi Janusz Diemko, Prezes First Data Polska.
Karty przedpłacone są dostępne w formie tradycyjnej, czyli karty z paskiem magnetycznym i/lub chip’em, a także w zdobywającej coraz większą popularność – karcie zbliżeniowej, nawet w formie zegarka czy breloczka. Zasada wpłacania środków jest taka sama, natomiast sposób dokonywania płatności jest zupełnie inny, a przede wszystkim dużo prostszy. Chcąc dokonać płatności do 50 zł wystarczy zbliżyć kartę do specjalnego czytnika przy terminalu płatniczym a kwota automatycznie zostanie pobrana z karty. Przy takiej transakcji nie jest wymagane potwierdzenie kodem PIN czy podpisem, jest to więc idealne rozwiązanie płatnicze dla dziecka.
Dzieci i młodzież od lat 13 mogą już korzystać z kart płatniczych wydanych do konta rodziców lub do ich własnego. W tym wieku młody człowiek, w świetle Prawa Cywilnego, uzyskuje ograniczoną zdolność do czynności prawnych, niezbędną do samodzielnego zarządzania swoimi finansami. Konto dla dziecka może założyć rodzic lub samo dziecko za zgodą rodziców. Może ono wówczas samodzielnie korzystać z rachunku i wykonywać przelewy, a za pomocą karty płatniczej wypłacać gotówkę w bankomacie i dokonywać transakcji bezgotówkowych w sklepie czy w internecie. Karta przydaje się przede wszystkim na wyjazdach szkolnych albo podczas wakacji, bo nawet jeśli dziecku zabraknie środków na jego koncie, zawsze możemy szybko przelać mu potrzebną kwotę.
Najbardziej zaawansowanym środkiem płatniczym, do którego dostęp może mieć już nawet 13-letnie dziecko, jest karta kredytowa. Nieletni poniżej 18 roku życia nie może założyć rachunku własnej karty kredytowej, ale może stać się posiadaczem karty dodatkowej do rachunku rodzica. Udostępnia to te same funkcje karty kredytowej, z których mogą korzystać osoby dorosłe. Warto jednak dobrać rozsądny limit kwotowy wypłat czy dokonywanych transakcji, dopasowany do zaufania jakim darzymy nasze dziecko. Wszystkie transakcje będą obciążały przyznany limit kredytowy. Większość banków prześle nam także zestawienie transakcji dokonanych kartą dodatkową. Taką kartę powinniśmy udostępniać dziecku z zastrzeżeniem korzystania z niej tylko w wyjątkowych przypadkach.
Edukacja finansowa, tak jak każdy inna, powinna odbywać się pod kontrolą osób dorosłych, odpowiednio wprowadzających dzieci w świat pieniędzy. Niestety szkoły w Polsce jeszcze nie oferują odpowiednich programów, przyzwyczajających młodzież do korzystania ze środków płatniczych, dlatego rodzice powinni zająć się tym we własnym zakresie. Korzystanie z kart płatniczych przez dziecko niesie ze sobą wzrost świadomości finansowej, przyzwyczaja do obrotu kartowego, a przede wszystkim ogranicza konieczność noszenia przez dziecko gotówki, co przyczynia się do wzrostu jego bezpieczeństwa. Warto więc zastanowić się, czy wraz z początkiem roku szkolnego, oprócz książek i zeszytów, nie sprezentować dziecku jego pierwszej karty płatniczej.
Źródło: First Data
Wojciech Boczoń
