Badacze z firmy Kaspersky odkryli, że Riltok – mobilne szkodliwe oprogramowanie kradnące pieniądze – rozszerza zasięg swoich ataków z Rosji na resztę świata, począwszy od Europy. Szkodnik podszywa się pod serwisy popularne we Francji, Włoszech oraz w Wielkiej Brytanii. Po raz pierwszy został zaobserwowany w połowie 2018 r.
Riltok jest trojanem bankowym. Tego rodzaju szkodniki są niebezpieczne dla użytkowników smartfonów, ponieważ ich celem jest uzyskane dostępu do kont finansowych oraz środków swoich ofiar, głównie poprzez kradzież danych uwierzytelniających logowanie oraz przechwytywanie sesji bankowości online. Trojany te często podszywają się pod legalne serwisy internetowe oraz aplikacje, aby podstępnie nakłonić użytkowników do zainstalowania ich na swoich urządzeniach oraz podania swoich danych uwierzytelniających i wrażliwych danych.
W przypadku trojana Riltok (nazwa pochodzi od „Real Talk”) atak zwykle rozpoczyna się od otrzymania przez użytkownika wiadomości SMS zawierającej odsyłacz do fałszywej strony, która do złudzenia przypomina popularną stronę poświęconą darmowym ogłoszeniom drobnym. Strona zachęca użytkownika do zainstalowania nowej wersji mobilnej aplikacji serwisu, która w rzeczywistości jest szkodliwym oprogramowaniem o nazwie Riltok. Po tym, jak szkodnik zostanie pobrany i otrzyma niezbędne uprawnienia od właściciela zainfekowanego urządzenia, wskazuje siebie jako domyślną aplikację do otrzymywania i przeglądania wiadomości SMS. Dzięki temu atakujący widzą wszystkie SMS-y, w tym kody potwierdzające operacje przy użyciu karty bankowej, oraz mogą wysyłać wiadomości na inne numery w celu dalszego rozprzestrzeniania.
Główne funkcje szkodliwego oprogramowania obejmują:
- Kradzież danych uwierzytelniających transakcje przy użyciu karty bankowej poprzez wyświetlanie fałszywego ekranu aplikacji Sklep Play firmy Google oraz proszenie ofiary o podanie swoich informacji dot. karty płatniczej. Szkodnik przeprowadza również podstawową weryfikację podawanych danych, aby sprawdzić, czy są prawdziwe, np. poprzez obliczane długości wprowadzanych numerów kart płatniczych.
- Kradzież danych uwierzytelniających konto bankowe poprzez wyświetlanie ekranu, który podszywa się pod aplikację bankową, lub otwieranie strony phishingowej w przeglądarce.
- Ukrywanie aktywności oraz ustawień innych aplikacji, takich jak rozwiązania zabezpieczające czy ustawienia bezpieczeństwa urządzenia.
- Ukrywanie powiadomień przed legalnymi aplikacjami bankowymi.
Do tej pory eksperci z firmy Kaspersky zidentyfikowali około 4 000 użytkowników zaatakowanych przy użyciu tego szkodliwego oprogramowania, głównie w Rosji, ale również we Włoszech, Francji oraz Wielkiej Brytanii.
Obserwując powolne, ale systematyczne rozprzestrzenianie się w Rosji szkodliwego oprogramowania o nazwie Riltok, spodziewamy się wzrostu liczby jego ataków, ponieważ stojący za tym zagrożeniem cyberprzestępcy rozszerzają swój zasięg na nowe państwa i kontynenty, począwszy od Europy. Podobne przypadki widzieliśmy już wcześniej wiele razy. Z naszego doświadczenia wynika, że jak tylko cyberprzestępcy przygotują skuteczne szkodliwe oprogramowanie i przetestują je w Rosji, dostosowują je następnie do ofiar za granicą i badają nowe terytoria. Zwykle tego rodzaju zagrożenia są rozprzestrzeniane na skalę globalną – powiedziała Tatiana Sziszkowa, badaczka ds. cyberbezpieczeństwa w firmie Kaspersky.
Porady bezpieczeństwa
- Specjaliści z firmy Kaspersky zalecają następujące działania w celu zabezpieczenia się przed mobilnym szkodliwym oprogramowaniem finansowym:
- Nigdy nie klikaj podejrzanych odsyłaczy zawartych w wiadomościach SMS.
- Zablokuj instalację programów z nieznanych źródeł; instaluj wyłącznie aplikacje pochodzące z oficjalnych sklepów z aplikacjami.
- Zawsze zwracaj uwagę na uprawnienia żądane przez aplikację. Jeśli dane uprawnienie nie ma związku z funkcją aplikacji, a mimo to musi zostać włączone, lepiej zrezygnuj z takiej aplikacji.
- Korzystaj z niezawodnego rozwiązania bezpieczeństwa zapewniającego ochronę przed szkodliwym oprogramowaniem oraz jego działaniami.
Źródło: Kaspersky
Wojciech Boczoń