Phishing to rodzaj oszustwa internetowego, którego celem jest wyłudzenie informacji wrażliwych, takich jak loginy, hasła, numery konta itd. W dużym uproszczeniu polega na wysłaniu przez cyberprzestępcę fałszywych komunikatów, podając się za firmę, której potencjalna ofiara ufa i jest przyzwyczajona do podawania wrażliwych informacji.
Według raportu CERT Polska, obecnie phishing jest najczęściej występującym rodzajem incydentu w polskiej sieci – odpowiadając za blisko połowe z nich (44%). Zaraz po nim znajduje się dystrybucja fałszywego oprogramowania oraz spam. Co więcej, liczba prób wyłudzenia danych wzrosła o 3 punkty procentowe w stosunku do roku 2017. Oznacza to, że phishing to problem, który będzie coraz bardziej dotlkiwy dla użytkowników internetu.
Ataki są zazwyczaj przeprowadzane poprzez e-mail, SMS lub prywatne wiadomości w sieciach społecznościowych i charakteryzują się niektórymi z poniższych cech:
- Zawierają powiadomienie o zawieszeniu, lub zablokowaniu rachunku bez wyjaśnienia;
- Wnoszą o uiszczenie płatności;
- Zawierają adres internetowy, przypominający do złudzenia domenę właściwego podmiotu;
- Proszą o udzielenie informacji prywatnych;
- W ich treści popełniono błędy ortograficzne.
Istnieje jednak szereg środków, które pozwalają na bezpieczne poruszanie się po internecie i uniknięcie ataku:
- Aktualizuj swoją przeglądarkę internetową. Dzięki zainstalowaniu najnowszej wersji i uruchomieniu filtrów antyspamowych lub specjalnych wtyczek przeglądarka będzie w stanie zapobiec większej liczbie prób phishingu;
- Sprawdź domenę, z którą się łączysz. Firma zawsze będzie pisać z własnej domeny, należy więc sprawdzić, czy adres odpowiada tej właściwej. Weryfikacja ta nie daje maksymalnej gwarancji, ale stanowi pierwszy krok w celu zapobieganiu atakom;
- Nie klikaj w linki w wiadomościach. Najlepiej nie włączać linków zawartych bezpośrednio w przesłanym komunikacie, lecz wpisać w przeglądarce adres strony potencjalnego nadawcy i na niej potwierdzić czy treść komunikatu nie jest fałszywa;
- Używaj kilku adresów e-mail. Kiedy subskrybujesz usługi lub strony internetowe o wątpliwej wiarygodności, lepiej jest używać alternatywnych adresów e-mail, aby nie ryzykować utraty głównej skrzynki pocztowej;
- Skontaktuj się z działem obsługi klienta. Jeśli dostaniesz podejrzaną wiadomość e-mail lepiej skontaktować się z działem obsługi klienta firmy, w celu potwierdzenia jej autentyczności;
- Zgłaszaj witrynę phishingową, pomagając w ten sposób innym użytkownikom. Każde zgłoszenie pomaga odpowiednim organom rozpoznać i oznaczyć potencjalne niebezpieczeństwo. Incydenty najlepiej zgłaszać poprzez portal cert.pl – oficjalną stronę NASK, odpowiadającej za bezpieczeństwo polskiej sieci, a także przez Google SafeBrowsing;
- Wreszcie, zaleca się korzystanie z profesjonalnych wiadomości e-mail, wyposażonych w protokoły bezpieczeństwa, takie jak SPF i DMARC, w poczcie przychodzącej i wychodzącej.
Zobacz również:
ING Bank ostrzega przed mailami z fałszywą informacją o decyzji kredytowej
Jeśli jednak zdarzy się, że padniemy ofiarą ataku, istnieje kilka sposobów ograniczenia szkód, w tym między innymi:
- Zmień hasła. W przypadku portali internetowych należy zmienić hasło lub zamknąć konto, zanim zrobią to hakerzy;
- Poinformuj dział obsługi klienta. Jeśli konto zostało przejęte i nie ma już możliwości zalogowania się poprzednimi danymi, należy skontaktować się z działem obsługi klienta w celu ręcznego przywrócenia danych dostępowych;
- ·Skontaktuj się z bankiem w przypadku kradzieży danych bankowych. Należy niezwłocznie skontaktować się z przedstawicielem banku, aby zablokować karty kredytowe, konta oraz wszystko, co może paść ofiarą cyberprzestępców ·
- Ostrzeż instytucję, której dotyczy atak. Oprócz odzyskiwania danych osobowych warto przekazać wszelkie informacje o ataku instytucji, która została wykorzystana. Pozwoli to podjąć środki zaradcze i ograniczyć potencjalne straty innych użytkowników.
Phishing, nawet jeśli może wydawać się niewinnym, zwodniczym e-mailem, jest prawdziwym przestępstwem i jako takie powinno być traktowane. Dlatego kolejnym krokiem po wykryciu ataku powinno być poinformowanie odpowiednich organów. Jako przestępstwo popełnione w sieci, konieczne jest powiadomienie NASK, który na swojej stronie prezentuje formularz zgłoszenia incydentu.
Podsumowując, pomimo dużej liczby ataków, szeroki wachlarz środków zaradczych pozwala przechwycić i zablokować ponad 80% z nich. Pozostałe 20% wymaga dalszej współpracy między dostawcami usług i klientami: poprzez uważne czytanie otrzymywanych wiadomości e-mail, wprowadzanie danych tylko na wiarygodnych stronach i unikanie otwierania podejrzanych linków. Dzięki temu phishing może być problemem, którego uda się nam uniknąć.
Marcin Zmaczyński, Head od Marketing CEE w Aruba Cloud
Wojciech Boczoń