Od 1 marca 2021 r. w wyniku nowelizacji Kodeksu Spółek Handlowych z 30 sierpnia 2019 r. zmianie ulegnie forma akcji około 16 tysięcy niepublicznych spółek akcyjnych i komandytowo-akcyjnych. Zostaną one zdematerializowane i przekształcone w zapisy elektroniczne. Aby zoptymalizować proces zarządzania tymi aktywami, powstał Standard Interfejsu Rejestrów Akcjonariuszy SIRA.
Jest on zbudowany na wzór Open Bankingu, dzięki czemu możliwe będzie zarządzanie akcjami różnych spółek w ramach jednej aplikacji. Porozumienie w sprawie nowego standardu zostało zainicjowane w zespole Blockchain Lab zorganizowanym przez Koalicję na Rzecz Polskich Innowacji. W prace zaangażowane były podmioty reprezentujące rynek kapitałowy: ING Bank Śląski, PKO Bank Polski, Santander Bank Polska, partnerzy technologiczni: 7bulls, Anchor software oraz kancelaria prawna DZP.
SIRA czyli Standard Interfejsu Rejestrów Akcjonariuszy służy ujednoliceniu technicznych warunków funkcjonowania systemów, pozwalających akcjonariuszom zdalnie dysponować akcjami w rejestrach elektronicznych.
Aby korzystać z nowego rozwiązania, akcjonariusze podczas składania dokumentów akcji powinni zarejestrować unikalny identyfikator, tzw. kod potwierdzenia zdalnego. Kod ten może zostać wygenerowany bezpośrednio przez emitenta akcji podczas procesu dematerializacji. W przyszłości rejestracja kodu będzie dostępna również dla akcjonariuszy, którzy złożyli już u emitentów wszystkie posiadane akcje.
Narzędzie uwierzytelnienia oraz funkcje przygotowane w pierwszej wersji SIRA dają szerokie możliwości dalszego rozwoju, zarówno w zakresie podstawowych czynności związanych z rejestrami akcjonariuszy (np. zdalne wydanie świadectwa rejestrowego), jak i wykorzystania technologii blockchain, z którą zastosowane narzędzia są kompatybilne (m.in. tokenizacja akcji i zdecentralizowany obrót wtórny). SIRA znajdzie również zastosowanie w zakresie elektronicznych rejestrów prostych spółek akcyjnych, które do polskiego porządku prawnego wejdą 1 lipca 2021 r.
Powstanie standardu to również impuls do dalszego rozwoju nowego segmentu rynku. Z jednej strony podmioty prowadzące rejestry akcjonariuszy mogą budować własne systemy, tak aby udostępniać klientom możliwość zarządzania aktywami z innych rejestrów. Pracują już nad tym Santander Biuro Maklerskie, a także Biuro Maklerskie PKO Banku Polskiego oraz ING Bank Śląski SA w roli banku powierniczego. Z drugiej zaś to okazja do stworzenia przez niezależnych dostawców zupełnie nowych aplikacji. Takie rozwiązanie przygotowała już firma Anchor Software, w postaci aplikacji mobilnej Mój Rejestr Akcjonariuszy.
Dokument SIRA został opublikowany w miejscu zachowującym neutralność wobec interesariuszy rynku, czyli na stronie grupy roboczej ds. rejestrów rozproszonych i blockchain działającej przy KPRM. Dostępny jest on w całości na stronie: https://www.gov.pl/web/cyfryzacja/sira
Źródło: PKO BP
Wojciech Boczoń
