Fundusz PE oznacza fundusz private equity, czyli fundusz aktywów niepublicznych. Jest to instytucja zbiorowego inwestowania, która zebrane od inwestorów pieniądze lokuje w akcje spółek nienotowanych na giełdach papierów wartościowych oraz w udziały w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością.
Po pewnym czasie, sprzedaje posiadane walory lub wprowadza je na giełdę lub inny rynek. Zysk z inwestycji jest dzielony pomiędzy inwestorów (uczestników funduszu). W praktyce inwestycja taka trwa od kilku do kilkunastu lat.
Fundusz zamierzający nabyć spółkę poza giełdą ma do dyspozycji wiele możliwości lokowania środków. Niejednokrotnie ma szanse kupić akcje spółki podobnej, po cenie niższej, niż ta notowana na giełdzie. Kluczowe znaczenie ma tu profesjonalizm osób zarządzających funduszem oraz ich umiejętności negocjacyjne. Analiza due diligence daje możliwość dogłębnego poznania sytuacji oraz możliwości spółki. To daje funduszowi już na wejściu dobrą pozycję inwestycyjną i w efekcie zwiększa potencjał zarabiania.
VC to skrót od Venture Capital – oznacza odrębną kategorię funduszy aktywów niepublicznych, w których kapitał jest wnoszony we wczesnej fazie funkcjonowania spółki (zasiew, start) lub fazie ekspansji. Inwestycje w tego rodzaju fundusze są bardziej ryzykowne niż w fundusze posiadające w portfelu dojrzałe spółki, stąd inwestorzy oczekują wysokiej stopy zwrotu.
Fundusz PE/VC może być inwestorem pasywnym lub aktywnym. W pierwszym przypadku dostarcza spółkom kapitał i nie ingeruje w zarządzanie nimi. Kontrola funkcjonowania spółek portfelowych odbywa się zazwyczaj poprzez uczestnictwo przedstawiciela funduszu w radzie nadzorczej.
W drugim przypadku specjaliści zarządzający funduszem oraz członkowie jego władz mogą wspomagać kierownictwa spółek portfelowych, np. w zakresie zarządzania finansami. Fundusz może również pomóc w restrukturyzacji spółki, konsolidacji branżowej lub doradzić, jak efektywniej wykorzystać aktywa.
Wyceny funduszy aktywów niepublicznych są mniej wrażliwe na negatywne zmiany koniunktury gospodarczej oraz giełdowej. W praktyce osiągane przez nie wyniki inwestycyjne są nisko skorelowane z wynikami funduszy, które inwestują głównie w akcje notowane na giełdzie. Podczas bessy fundusze private equity częstokroć w dalszym ciągu zarabiają lub tracą mniej niż te, które lokują na rynku giełdowym.
Należy zdawać sobie sprawę, że wyjście z inwestycji w funduszu niepublicznym w dowolnym momencie może być trudne lub wręcz niemożliwe. W wielu przypadkach jest to nieopłacalne, gdyż najlepsze owoce fundusz zbiera finalizując inwestycje lub zamykając działalność.
Uczestnikami funduszy PE/VC są najczęściej inwestorzy instytucjonalni lub osoby bardzo zamożne. W Polsce zdecydowana większość inwestorów tego rodzaju funduszy pochodzi zza granicy.
W ostatnich latach pojawiły się na naszym rynku fundusze aktywów niepublicznych, które są dostępne dla każdego inwestora z rynku kapitałowego. Podlegają one regulacjom ustawy o funduszach inwestycyjnych. Są one zobowiązane określić w statutach szczegółowe zasady działania, w tym limity inwestycyjne, co ma na celu uniknięcie koncentracji ryzyka. Nadzór nad ich działalnością sprawuje Komisja Nadzoru Finansowego. Przykładem takiego funduszu jest Investor Private Equity FIZ, który w ciągu trzech lat zarobił 50 proc.
Źródło: Investors TFI
Wojciech Boczoń