W marcu i kwietniu 2004 r. przedstawicielstwo MasterCard Europe w Polsce przeprowadziło kompleksowe badanie marketingowe polskiego rynku, które pokazało, że wśród osób zajmujących się handlem i usługami dominują entuzjaści rozliczeń bezgotówkowych. Badania, którymi objęto w sumie 600 punktów handlowo-usługowych w 9 największych polskich miastach wykazały, że za najważniejsze zalety dokonywania transakcji kartami uznaje się wygodę i bezpieczeństwo, oraz możliwość zwiększenia obrotów i podniesienia konkurencyjności wobec tych punktów, które nie dysponują terminalem.
Głównym celem badania było ustalenie, jakie argumenty odgrywają zasadniczą rolę
w procesie akceptacji płatności kartowych przez właścicieli i menedżerów punktów handlowo-usługowych oraz podsumowanie korzyści wynikających z dokonywania transakcji w terminalach zarówno dla klientów, jak i handlowców. Ankiety przeprowadzone w Warszawie, Poznaniu, Katowicach, Wrocławiu, Łodzi, Lublinie, Olsztynie, Bydgoszczy i Gdańsku oraz wielu mniejszych miastach Polski objęły najważniejsze kategorie rynku usług, czyli sklepy spożywcze, odzieżowe, stacje obsługi pojazdów, hotele, restauracje, pralnie, usługi pocztowe i telefoniczne, hurtownie i liczne placówki usługowe. Pod uwagę wzięto zarówno opinie osób posiadających terminal akceptujący karty płatnicze, jak i tych, którzy nim na razie nie dysponują.
Handlowcy, posiadający terminal, uznając wygodę za najważniejszą zaletę dokonywania transakcji kartami płatniczymi (63% wypowiedzi), odnosili ją zarówno do siebie, jak i klientów, których reakcje mają okazję obserwować. Podkreślali też, że dla wielu klientów liczy się możliwość robienia zakupów niezależnie od posiadanej akurat gotówki. Takiego zdania byli nawet respondenci, którzy dotychczas nie wprowadzili w swoich punktach możliwości płacenia kartą (90% odpowiedzi o pozytywnych aspektach posiadania kart przez klientów).
Z wygodą, wiąże się druga bardzo istotna zaleta transakcji bezgotówkowych, czyli kwestia zapewnienia bezpieczeństwa. Cecha ta jest istotna zarówno dla klientów i kasjerów
(67% wypowiedzi tych ostatnich, którzy dzięki kartom nie muszą zarządzać gotówką), jak i dla właścicieli placówek handlowo-usługowych. Podkreślają oni walory transakcji bezgotówkowych ze względu na dwa główne elementy. Z jednej strony zwiększają one bezpieczeństwo punktów sprzedaży (ponad 50 % ankietowanych), a z drugiej dają możliwość uniknięcia problemów związanych z przyjęciem fałszywych banknotów.
Oczywistą i zauważalną korzyścią dla punktów handlowo-usługowych jest znaczne zwiększanie obrotów dzięki umożliwieniu klientom płacenia kartą. Prawie połowa, posiadających terminal akceptujący karty płatnicze (49%), jest przekonana, że zainstalowanie terminala miało wpływ na zwiększenie liczby klientów. Ponad 30% ankietowanych twierdziło, że klienci płacąc kartą, pozwalają sobie na większe wydatki, co ma oczywiście znaczny wpływ na zwiększenie obrotów. Natomiast brak terminala akceptującego karty bardzo często powoduje, że nie dochodzi w ogóle do transakcji, gdyż coraz mniej osób nosi przy sobie większą gotówkę.
W ankietach przeprowadzonych w punktach, które nie dysponują terminalem, odnotowano aż 73% pozytywnych wypowiedzi dotyczących płatności bezgotówkowych. Nie dziwi zatem fakt, że aż 41% ankietowanych spośród tych handlowców, którzy nie zostali jeszcze włączeni do sieci akceptacji i nie posiadają terminala, myśli o wprowadzeniu tego rozwiązania w najbliższym czasie.
Badania wykazują jednak, że większość z handlowców wstrzymuje się z decyzją o wprowadzeniu płatności kartą, powołując się na wysokie koszty obsługi terminali. W rzeczywistości jednak, handlowcy ci, nie orientują się, jakiej wysokości są to kwoty. Jednocześnie wielu menedżerów i właścicieli punktów handlowo–usługowych nie uwzględnia w ogóle w swoich kalkulacjach kosztów wynikających z obracania gotówką.
Dlatego można przyjąć, że jedyne czynniki obiektywne, jak na przykład występujące sporadycznie problemy z łącznością z centrum akceptacji transakcji, mogą być realną przeszkodą dla osób rozważających zasadność zainstalowania u siebie terminala.
Z tego wynika jednak tylko i wyłącznie potrzeba wzmożenia aktywności służb technicznych, odpowiedzialnych za sprawny przepływ danych elektronicznych.
Podsumowując wyniki badań przeprowadzonych przez MasterCard, możemy mówić o rosnącym zainteresowaniu rozwojem sieci akceptacji, ponieważ aż 94% respondentów zadeklarowało wysoki poziom satysfakcji z unowocześnienia swojej placówki poprzez wprowadzenie możliwości akceptacji transakcji bezgotówkowych. W wielu przypadkach motywem była chęć nadążania lub wręcz wyprzedzenia konkurencji. Nie bez wpływu na decyzje handlowców pozostają również uwagi klientów, którzy opowiadają się zdecydowanie za coraz bardziej powszechnym korzystaniem z kart płatniczych. Biorąc pod uwagę powyższe czynniki oraz przede wszystkim korzyści płynące z faktu zainstalowania terminala – dodatkowe obroty, zwiększona liczba klientów oraz bezpieczeństwo, można spodziewać się ciągłego rozwoju płatności bezgotówkowych.
MasterCard International jest liderem na ogólnoświatowym rynku systemów płatniczych, oferującym szeroki wybór nowatorskich programów kredytowych, debetowych, płatności elektronicznych, rozwiązań business-to-business oraz wszelkich związanych z nimi programów płatniczych. MasterCard International zapewnia pełną gamę znanych i powszechnie akceptowanych produktów płatniczych takich, jak: MasterCard®, MasterCard Electronic®, Maestro® oraz Cirrus®, dedykowanych instytucjom finansowym, klientom indywidualnym i przedsiębiorstwom w ponad 210 krajach i regionach na świecie. Wyróżniona wieloma nagrodami, kampania reklamowa MasterCard „Priceless” prezentowana jest obecnie w 98 krajach i 47 językach, dając marce MasterCard prawdziwie globalny zasięg i zakres działania.
Wojciech Boczoń