Kontakt z fałszywym sklepem internetowym kończy się utratą pieniędzy w 35 proc. przypadków. Z kolei z oszustwami polegającymi na podszywaniu się pod znajomego i wyłudzaniu kodów BLIK zetknęło się 39 proc. Polaków. To najważniejsze wnioski z Raportu Antyfraudowego BIK 2026. Z badania wynika również, że oszuści coraz częściej wykorzystują pocztę elektroniczną i media społecznościowe.
Jeszcze rok wcześniej najczęściej wskazywanym zagrożeniem był phishing, z którym zetknęło się ponad 40 proc. respondentów. Obecnie na pierwszym miejscu znalazły się oszustwa wykorzystujące przejęte konta w mediach społecznościowych. Przestępcy podszywają się pod znajomych i proszą o pilne przekazanie pieniędzy, najczęściej za pomocą kodu BLIK. Z tego rodzaju zagrożeniem zetknęło się 39 proc. badanych, a 15 proc. doświadczyło go osobiście.
Zmieniają się również kanały kontaktu wykorzystywane przez oszustów. Wśród osób, które otrzymały podejrzaną wiadomość, ponad cztery na dziesięć wskazały pocztę elektroniczną, wobec nieco ponad jednej trzeciej rok wcześniej. Kontakt telefoniczny wymieniło 36 proc. respondentów, SMS-y 30 proc. (wobec 40 proc. rok wcześniej), a komunikatory internetowe 21 proc.
Fałszywe sklepy najskuteczniejszą metodą oszustów
Choć próby wyłudzenia kodów BLIK należą do najczęściej spotykanych zagrożeń, największe ryzyko utraty pieniędzy wiąże się z fałszywymi sklepami internetowymi. Według BIK w 35 proc. przypadków kontakt z takim sklepem kończy się stratą finansową.
W przypadku próśb o kod BLIK kierowanych przez rzekomych znajomych pieniądze traci niemal co piąty respondent, który zetknął się z takim oszustwem. Przy metodach „na policjanta”, „na wnuczka” czy „na bogatą osobę” odsetek ten wynosi około jednej szóstej.
Znacznie rzadziej stratę finansową powodują phishing, vishing i wiadomości e-mail z fałszywymi okazjami. W tych przypadkach odsetek skutecznych wyłudzeń nie przekracza 10 proc.
BIK zwraca jednocześnie uwagę, że skuteczność wszystkich analizowanych metod oszustw spadła do najniższego poziomu od początku prowadzenia badania.
Polacy nadal popełniają podstawowe błędy
Pomimo rosnącej świadomości zagrożeń wielu użytkowników internetu nie stosuje podstawowych zasad bezpieczeństwa. Niemal czterech na dziesięciu Polaków rzadko lub nigdy nie sprawdza adresu odwiedzanej strony internetowej. Prawie co trzeci klika natomiast w linki otrzymywane od nadawców podszywających się pod zaufane instytucje, takie jak banki czy dostawcy energii.
Agnieszka Szopa-Maziukiewicz, wiceprezes zarządu BIK i prezes zarządu Digital Fingerprints, wskazuje, że skuteczność zabezpieczeń zależy nie tylko od technologii, lecz także od zachowania użytkowników. Problemem pozostaje niedostateczna ostrożność oraz odkładanie decyzji o korzystaniu z dodatkowych zabezpieczeń.
– Nawet najlepsze technologie nie zastąpią świadomych użytkowników – podkreśla Mirosław Wróblewski, prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych.
Oszuści wykorzystują reklamy i sztuczną inteligencję
Z danych przywołanych przez BIK wynika, że w 2025 roku do CSIRT KNF trafiło ponad 41 tys. zgłoszeń dotyczących fałszywych domen internetowych.
Przestępcy coraz częściej automatyzują swoje działania, wykorzystując m.in. generatywną sztuczną inteligencję do przygotowywania wiarygodnie wyglądających treści.
– Przestępcy coraz chętniej wykorzystują legalne platformy reklamowe i media społecznościowe – mówi Paweł Piekutowski, zastępca dyrektora Departamentu Cyberbezpieczeństwa w Urzędzie Komisji Nadzoru Finansowego.
Zastrzeżenie PESEL i dodatkowe zabezpieczenia
Jednym z narzędzi ograniczających ryzyko wyłudzeń jest zastrzeżenie numeru PESEL. Według informacji Ministerstwa Cyfryzacji z 28 września 2026 roku skorzystało z tej możliwości już blisko 12 mln obywateli.
BIK wskazuje również na Alerty BIK, ostrzegające przed próbami zaciągnięcia kredytu lub zawarcia umowy z wykorzystaniem cudzych danych oraz umożliwiające sprawdzanie, czy dane użytkownika pojawiły się w darknecie.
Innym rozwiązaniem jest weryfikacja behawioralna, dostarczana przez BIK do 11 banków. Technologia analizuje zachowanie użytkownika i może pomagać w wykrywaniu przejęcia kontroli nad urządzeniem. Według raportu tylko co piąty konsument poprawnie rozumie sposób jej działania.
Raport Antyfraudowy BIK 2026 oparto na badaniu „Cyberbezpieczeństwo Polaków 2026”, przeprowadzonym przez Quality Watch w kwietniu 2026 roku na próbie 1040 osób.
