Jeden dzień ważności formularza określającego warunki pożyczki to stanowczo za krótko – uznała Prezes UOKiK w decyzji dotyczącej Getin Noble Bank. Za zastosowanie tej praktyki Prezes UOKiK nałożyła na bank karę w wysokości blisko 3 mln zł.
W listopadzie 2012 roku Urząd wszczął postępowanie przeciwko praktykom stosowanym przez Getin Noble Bank podczas zawierania umów o kredyt konsumencki. Zastrzeżenia wzbudziły przede wszystkim postanowienia zawarte w formularzach informacyjnych i umowach oferowanych klientom. Zgodnie z ustawą udzielający kredytu ma obowiązek udostępnić konsumentowi formularz określający m.in. zasady, terminy spłaty kredytu, prawo konsumenta do spłaty przed terminem, oraz czas związania informacjami przekazanymi w ofercie.
Jak wykazało prowadzone postępowanie, w ocenianym formularzu widniała informacja, że oferta obowiązuje wyłącznie w dniu jej sporządzenia. W opinii Prezes Urzędu, jeden dzień na podjęcie decyzji o zaciągnięciu pożyczki jest niewystarczający, ponieważ uniemożliwia konsumentom porównanie otrzymanej oferty z innymi dostępnymi na rynku. Jednocześnie Urząd wskazuje, że termin ważności formularza powinien być dłuższy.
Kolejne naruszenie dotyczy postanowienia nakładającego na konsumenta obowiązek wystąpienia do banku z wnioskiem o zmniejszenie oprocentowania, jeżeli stopa procentowa ulegnie zmianie. Zgodnie z prawem odsetki maksymalne nie mogą w stosunku rocznym przekraczać czterokrotności wysokości stopy kredytu lombardowego NBP. Jeśli więc oprocentowanie kredytu lombardowego zmieni się, kredytodawcy muszą samodzielnie dostosować oprocentowanie udzielonych kredytów; odpowiednio zmniejszyć je lub zwiększyć. Jak wykazało postępowanie Urzędu, Getin Noble Bank żądał od swoich klientów pisemnego wniosku z prośbą o zmniejszenie odsetek w przypadku obniżenia wskaźników NBP. Zdaniem Urzędu bank, niezgodnie z prawem obarczył swoich klientów obowiązkiem monitorowania zmian wysokości wskaźników NBP, przerzucając na konsumentów ciężar dostosowana oprocentowania do wymogów prawa. Praktyka była nieuczciwa tym bardziej, że w przypadku zwiększenia stóp procentowych – Getin Noble Bank mógł samodzielnie podwyższać odsetki. Prezes UOKiK uznała, że była to praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów.
Postępowanie Urzędu wykazało również, że Getin Noble Bank nie podawał wszystkich informacji ważnych w sytuacji spłaty pożyczki przed terminem. Wcześniejsza spłata kredytu konsumenckiego, zgodnie z prawem, oznacza zmniejszenie kosztów ubezpieczenia, prowizji, czy też odsetek. Natomiast w umowach zawieranych przez Getin Noble Bank zabrakło wyraźnego zapisu, że konsument ma prawo do ich rozliczenia oraz otrzymania zwrotu proporcjonalnej części, chociażby poniósł je przed tą spłatą. Zdaniem Prezes UOKiK, brak precyzyjnej informacji ze strony spółki sprawiał, że konsumenci pozostawali w błędnym przekonaniu, co do zakresu przysługujących im praw. W efekcie mogli podejmować decyzje związane z przedterminową spłatą kredytu inne niż gdyby posiadali pełne informacje.
Za zbyt krótki czas obowiązywania formularza informacyjnego na przedsiębiorcę została nałożona kara w wysokości 2 829 232 zł – taka sankcja ma służyć podkreśleniu naganności ocenianego zachowania. Ponadto, bank zobowiązał się do zmiany pozostałych kwestionowanych praktyk. Decyzja nie jest ostateczna, ponieważ bank odwołał się do sądu.
Źródło: UOKiK
Wojciech Boczoń