Z kompleksowego badania „Rynek M&A. Struktura, zmienność, premie akwizycyjne” Obszaru Rynków Kapitałowych Banku Zachodniego WBK wynika, że rynki fuzji i przejęć są określone przez zależności, które różnią się w poszczególnych regionach świata i wpływają na odmienną charakterystykę każdego z nich.
Autorzy opracowania zbadali rekordową liczbę transakcji dokonanych w latach 2000-2010. Tendencje rynku M&A zostały przeanalizowane pod kątem porównania USA i Europy Zachodniej oraz Europy Środkowo-Wschodniej i Polski. Pod uwagę wzięto 9 branż i ponad 430 tys. transakcji o łącznej wartości szacowanej na ponad 29 bln EUR. Fuzji i przejęć o największej łącznej wartości (11,5 bln EUR) dokonano w Stanach Zjednoczonych, podczas gdy liderem pod względem liczby przeprowadzonych transakcji okazała się Europa Zachodnia (129 tys.). Rynek Europy Środkowo-Wschodniej okazał się ponad 16-krotnie mniejszy od rynku Europy Zachodniej, natomiast polski rynek M&A 10-krotnie mniejszy od rynku Europy Środkowo-Wschodniej. To oznacza, że krajowe transakcje M&A mają znikome znaczenie dla rynku globalnego (stanowią ok. 0,2% jego wartości). Jednocześnie w Polsce stosunek wartości rynku M&A do PKB wyniósł średnio 2%, podczas gdy w USA i Europie Środkowo-Wschodniej był pięciokrotnie, a w Europie Zachodniej ponad czterokrotnie wyższy. Rynki determinowały największe transakcje. Za 80% wartości M&A odpowiadało w Stanach Zjednoczonych i w Europie Zachodniej jedynie 9% transakcji, podczas gdy w Europie Środkowo-Wschodniej i Polsce odpowiednio 11% i 16% transakcji.
Badanie wykazało interesujące zależności między koniunkturą giełdową a rynkiem M&A. Szczególnie wyczulone na sygnały o słabnącej kondycji gospodarki są Stany Zjednoczone, gdzie wraz z 1% spadkiem indeksu giełdowego S&P 500 wartość fuzji i przejęć spadała o ponad 2%. W Europie Zachodniej analogiczny spadek miał wartość ok. 1,5%. W Europie Środkowo-Wschodniej i Polsce nie ma wyraźnej zależności pomiędzy koniunkturą a rynkiem M&A. W naszej części Europy fuzje i przejęcia to przede wszystkim prywatyzacje ujęte w agendach rządowych – mówi Rafał Skowroński, Dyrektor Departamentu Doradztwa Obszaru Rynków Kapitałowych BZ WBK.
Najbardziej zdywersyfikowanym branżowo rynkiem M&A są Stany Zjednoczone, przy czym zarówno tam, jak i w Europie Zachodniej, cztery kluczowe branże to finanse, przemysł, energetyka i produkty konsumpcyjne. Trzy pierwsze z wymienionych branż dominowały również w Europie Środkowo-Wschodniej, łącznie z branżą telekomunikacyjną. W Polsce wyróżniały się branże: telekomunikacja, energetyka, produkty konsumpcyjne i finanse.
W raporcie uwzględniono również kwestię premii akwizycyjnych, rozumianych jako nadwyżka ceny nabycia spółki ponad jej wartość według wyceny giełdowej przed ogłoszeniem transakcji. Najwyższymi premiami akwizycyjnymi, o wartościach od 26,3 do 35,8% i znacznie uzależnionymi od koniunktury giełdowej, charakteryzowały się Stany Zjednoczone. W Polsce z kolei zaobserwowano rekordową zmienność premii: za spółki płacono od 4,7% do 22,3% więcej niż wynikałoby to z ich wycen giełdowych. Premie w USA zmieniały się niejednorodnie w relacji do indeksu giełdowego: antycyklicznie (odwrotnie do kierunku zmian na giełdzie) w latach 2003 – 2007 i cyklicznie w pozostałych latach. W Europie Zachodniej premie były niższe, ale jednocześnie bardziej stabilne, przy czym rosły zgodnie z rosnącymi wartościami indeksów giełdowych. Premie w Europie Środkowo-Wschodniej zachowywały się odwrotnie niż indeksy giełdowe, co wynika z większego znaczenia wycen fundamentalnych i większej rezerwy inwestorów do wycen giełdowych, w związku z tym, że giełdy środkowoeuropejskie są płytkie i wpływają na silne wahania kapitalizacji giełdowej spółek – komentuje Rafał Skowroński. Najwyższe premie płacono za amerykańskie spółki technologiczne (36%), najniższe zaś w Europie Środkowo-Wschodniej (3%), również w branży nowych technologii. Sektor farmaceutyczny charakteryzuje się wysokimi premiami bez względu na region (minimum 25%). Właśnie ta branża charakteryzowała się najwyższymi premiami w Polsce (28%). Na krajowym rynku najniższe premie (3%) płacono w sektorze finansów.
Eksperci Obszarów Rynków Kapitałowych BZ WBK szacują, że w 2012 r. globalny rynek M&A doświadczy spadków liczby i wartości zawieranych transakcji. Wciąż pogarszające się prognozy europejskich gospodarek i spodziewana druga fala kryzysu negatywnie wpłyną także na premie akwizycyjne. Na 2013 r. eksperci przewidują odbicie na rynku kapitałowym i tym samym rozwój rynku fuzji i przejęć w Europie Środkowo-Wschodniej oraz utrzymujące się wolumeny transakcji w USA i Europie Zachodniej.
Źródło: Obszar Rynków Kapitałowych BZ WBK
Wojciech Boczoń