Indywidualne Konta Zabezpieczenia Emerytalnego to nowa możliwość oszczędzania na swoją przyszłość, którą Polacy zyskali wraz z nadejściem nowego roku. IKZE stanowią integralny element przeprowadzonej przez rząd na początku ubiegłego roku reformy OFE.
Funkcjonowanie IKZE określa zmieniona ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych, która to od bieżącego roku nosi już nową nazwę ustawy o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego.
IKZE w swojej konstrukcji są bardzo zbliżone do funkcjonujących na polskim rynku już od blisko 8 lat Indywidulanych Kont Emerytalnych, tzw. IKE. Oba rachunki różnią jednak pewne elementy, zwłaszcza opodatkowanie podatkiem dochodowym, maksymalny limit wpłat czy ustawowy wiek, po osiągnięciu którego będziemy mogli wypłacić zgromadzone przez nas pieniądze.
Prawo do wpłat na IKZE i na IKE przysługuje osobom fizycznym, które ukończyły 16 lat. W przypadku osób małoletnich, to prawo do dokonywania wpłat mają one tylko w tym roku kalendarzowym, w którym uzyskują dochody z pracy wykonywanej na podstawie umowy o pracę.
Ulgowe IKZE
Wpłaty na Indywidualne Konta Zabezpieczenia Emerytalnego możemy odliczyć od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Nie mamy tej możliwości w przypadku IKE, bo wpłat na Indywidualne Konta Emerytalne dokonujemy już po ich opodatkowaniu tą właśnie daniną. Oczywiście „coś za coś” – wypłata środków finansowych z IKZE będzie wiązała się z koniecznością zapłacenia podatku dochodowego od całej zgromadzonej kwoty według obowiązującej w danym momencie skali podatkowej.
Wypłaty środków z IKE i IKZE mogą mieć formę jednorazową, albo ratalną. Z podatkowego punktu widzenia korzystniejsza dla IKZE wydaje się dzisiaj ten drugi tryb, zakładając niezmienność obowiązującej obecnie 18 i 32-procentowej skali podatku.
Limit procentowy, a nie kwotowy
Wpłaty dokonywane na IKZE nie mogą przekroczyć w każdym roku kalendarzowym kwoty odpowiadającej równowartości 4% podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie emerytalne, ustalonej dla oszczędzającego za rok poprzedni. Nie mogą być jednocześnie większe niż 4% kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ogłoszonej na podstawie art. 19 ust. 10 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.) na rok poprzedni, którą stanowi 30-krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce.
Osoby, które zarabiają najmniej (wyliczona powyżej kwota nie będzie w ich przypadku przekraczała 4% równowartości 12-krotności minimalnego wynagrodzenia) mogą jednak dokonywać w każdym roku kalendarzowym wpłaty na IKZE do wysokości 4% równowartości 12-krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę wykonywaną w poprzednim roku.
W przypadku IKE kwota wpłat jest stała i to dla wszystkich. Stanowi ją trzykrotność przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok, określonego w ustawie budżetowej lub ustawie o prowizorium budżetowym lub w ich projektach, jeżeli odpowiednie ustawy nie zostały uchwalone. W minionym roku kwota ta wynosiła 10.077 zł, a w bieżącym jest to 10. 578 zł.
Wypłata z IKZE dopiero po 65. roku życia
Wypłata środków zgromadzonych na IKZE następuje wyłącznie w dwóch przypadkach. Po pierwsze na wniosek oszczędzającego, po osiągnięciu przez niego wieku 65 lat i pod warunkiem dokonywania wpłat na IKZE co najmniej w 5 latach kalendarzowych, a także w przypadku śmierci oszczędzającego na wniosek osoby uprawnionej.
Dla IKE drugi z przypadków jest identyczny, ale pierwszy nieco się różni. Przy Indywidualnych Kontach Emerytalnych wypłata z nich środków następuje też na wniosek oszczędzającego, ale wcześniej niż z IKZE, bo po osiągnięciu przez niego wieku 60 lat lub nabyciu uprawnień emerytalnych i ukończeniu 55 roku życia, a dodatkowo po spełnieniu dwóch warunków: dokonywania wpłat na IKE co najmniej w 5 dowolnych latach kalendarzowych albo dokonania ponad połowy wartości wpłat nie później niż na 5 lat przed dniem złożenia przez oszczędzającego wniosku o dokonanie wypłaty.
Gdzie po IKZE?
Wszyscy, którzy pragną otworzyć Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego i/lub Indywidualne Konto Emerytalne mogą tego dokonać poprzez zawarcie i podpisanie umowy z jednym z pięciu rodzajów podmiotów: funduszem inwestycyjnym, dobrowolnym funduszem emerytalnym prowadzonym przez powszechne towarzystwo emerytalne, tym prowadzącym działalność maklerską (domy maklerskie i banki posiadających swoje biuro maklerskie), z zakładem ubezpieczeń na życie lub z bankiem. W przypadku podmiotu prowadzącego działalność maklerską będzie to umowa o świadczenie usług polegających na wykonywaniu zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych i prowadzenie rachunku papierów wartościowych oraz rachunku pieniężnego, w przypadku zakładu ubezpieczeń umowa ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, a w przypadku banku umowa o prowadzenie rachunku bankowego.
Źródło: Dom Kredytowy Notus
Wojciech Boczoń
