Tomasz Karwatka jest szefem projektu BiznesMobi.pl,
który umożliwia automatyczną konwersję serwisów do formatu mobilnego.
Czym jest Internet mobilny?
Internet mobilny jest medium łączącym elastyczność Internetu (głównie serwisów WWW) i dostępności telefonów komórkowych. Zacznijmy od zasięgu tego medium. Według badań Outlook 2007: The Future is Now opublikowanych przez Fortune w 2007 Rynek mobilny już dziś jest największą platformą dystrybucyjną na Świecie. GSM Association szacuje, że 29% ludzi na Ziemi używa telefonów komórkowych. Już w 2006 Ipsos podawał, że około 28% użytkowników telefonów komórkowych korzystało za ich pomocą z Internetu. Widać powstający wielki rynek, z wieloma użytkownikami nie korzystającymi dotychczas z Sieci. W Japonii już w ubiegłym roku ilość telefonów z dostępem do Sieci przekroczyła ilość komputerów. Gdy w październiku 2006 ruszyła rejestracja domen .mobi – przeznaczonych do umieszczania na nich stron w wersjach mobilnych w pierwszych 8 godzinach zarejestrowano 75 000 domen. Zainteresowanie Internetem mobilnym rośnie wraz z ciągłym wzrostem ilości jego użytkowników.
Z technologicznego punktu widzenia Internet mobilny dziś to głównie serwisy WWW przystosowane do oglądania na przeglądarkach w urządzeniach mobilnych.
Przystosowanie serwisu WWW do wersji mobilnej następuje w kilku obszarach.
Koszt – bardzo często użytkownicy mobilni są rozliczani za pobrane dane. Należy minimalizować koszty na jakie ich narażamy poprzez lekki layout serwisu.
Szybkość działania – dostęp mobilny odbywa się zazwyczaj wolniej niż na popularnych łączach szerokopasmowych. Należy zastosować techniki umożliwiające minimalizację opóźnień.
Nawigacja – charakterystyka urządzeń mobilnych wymaga zupełnie innego zaprojektowania user-experience. Należy brać pod uwagę małe wymiary wyświetlacza, pracę w ciężkich warunkach, możliwość wystąpienia nawigacji z klawiatury lub ekranu dotykowego oraz wiele innych czynników.
Poprawne działanie – urządzenia mobilne nie wykształciły jeszcze spójnego standardu technologicznego. Należy dopasowywać serwowane dane w zależności od wykrytej przeglądarki w urządzeniu. Należy też przeprowadzić testy serwisu w najpopularniejszych urządzeniach.
Kontekst – potrzeby użytkowników mobilnych są diametralnie różne od potrzeb użytkowników klasycznych. Konieczna jest analiza potrzeb dla ustalenia wartości kluczowych dla użytkownika mobilnego.
Serwisy mobilne muszą ściśle odpowiadać potrzebom swoich użytkowników. Nie możemy mówić zatem o przenoszeniu 1:1 serwisów tradycyjnych do wersji mobilnej. Nawet w rozwiązaniach umożliwiających automatyczną konwersję (Volantis, BiznesMobi) wybierana jest ta treść, która odpowiada potrzebom użytkowników kanału mobilnego.
Potrzeby internautów mobilnych
Wraz z rozwojem platformy Internetu mobilnego użytkownicy coraz częściej deklarują swoje potrzeby. Gazeta Wyborcza opublikowała wyniki badań KPMG – przebadano 400 osób w wieku 25-40 lat – ludzi, którzy intensywnie korzystają z Internetu i telefonów komórkowych. Ilość takich osób w Polsce oszacowano na od 2 do 4 milionów. Z opublikowanego raportu wynika między innymi, że badani chętnie w Internecie mobilnym sprawdzaliby adresy, godziny otwarcia, rozkłady jazdy, przeszukiwali plan miasta lub rezerwowali bilety. Według autorów raportu istnieje duże, niezaspokojone zapotrzebowanie na mobilne usługi internetowe. W dalszej części artykułu omówię kilka udanych realizacji bazujących na tych potrzebach.
Przykłady zastosowań
Miasta w mobilnym Internecie
Miasta przyciągające wielu obcokrajowców (Wrocław, Warszawa, Kraków) mogą wyjść im naprzeciw tworząc mobilne wersje informatorów miejskich z których może skorzystać każda osoba nowa w mieście. Możliwość sprawdzenia rozkładu komunikacji miejskiej, ciekawych wydarzeń i informacji lokalnych docenią też rodowici mieszkańcy miast. Na świecie mobilne portale miejskie przeżywają rozkwit. W USA niektóre miasta mają po kilka portali mobilnych, które już teraz konkurują ze sobą o budowanie zasięgu. Jakiś czas temu głośno było o portalu stolicy Finlandii. Serwis http://Helsinki.mobi przedstawia w użytecznej formie najważniejsze dla użytkowników mobilnych informacje. Kategorie menu na Helsinki.mobi to Shopping, Wining & Dining, Entertainment & Events, Sites & Attractions, Getting Around, Useful Information. Projektem prowadzi Greater Helsinki Promotion – organizacja powołana dla promocji miasta.
Serwisy informacyjne
Najbardziej oczywiste zastosowanie Internetu mobilnego to oczywiście serwisy informacyjne. Mając przy sobie telefon komórkowy praktycznie zawsze masz dostęp do aktualnych informacji. W tej kategorii serwisów umieszczam zarówno mobilne wersje portali – Onet (http://lajt.onet.pl), Gazeta (http://mobile.gazeta.pl), WP (http://mobi.gazeta.pl) jak i vortali typu Bankier (http://m.bankier.pl). Firma Bankier.pl S.A. mobilną wersję swojego serwisu zaprezentowała 20 czerwca 2007. Na jego promocję przeznaczy ponad 1,1 mln zł.
Serwis http://M.bankier.pl oferuje notowania giełdowe, komunikaty spółek, kursy walut, komentarze analityków, wiadomości ekonomiczne.
eCommerce
Powstają pierwsze internetowe sklepy mobilne. Dla Kolporter uruchomiliśmy mobilną wersję sklepu http://m.Kolporter.pl. Umożliwia ona dostęp do list najpopularniejszych produktów i ich recenzji. Można też przeczytać zapowiedzi nowych produktów. Zakup jest realizowany dwoma drogami – poprzez infolinię, lub poprzez przesłanie informacji o produkcie na e-mail i sfinalizowaniu transakcji już z klasycznego komputera. Tego rodzaju proces zakupowy powstał w wyniku analizy zachowań użytkowników – jeszcze dziś boją się oni realizować transakcje z poziomu telefonów komórkowych.
Gdy jesteśmy już przy eCommerce warto wspomnieć o mobilnej porównywarce cen. Pierwsza w Polsce mobilną porównywarkę cen stworzył Nokaut.pl (http://m.nokaut.pl).
Serwis pozwala sprawdzić ponad 3,5 mln cen produktów. Mobilność zapewnia dostęp do porównywana z dowolnego miejsca, można zatem podczas zakupów w sklepie tradycyjnym porównać atrakcyjność oferty z tym co oferują sklepy internetowe.
Biorąc pod uwagę lokalny charakter dostępu mobilnego należy założyć, że popularne staną się też serwisu umożliwiające poszukiwanie usług i produktów na zadanym obszarze. Popularne są także serwisu ułatwiające kupno czy wynajem nieruchomości (np. http://coalters.mobi, http://greatlakesrealestate.mobi).
Serwisy korporacyjne
Serwisy korporacyjne to klasyczne zastosowanie Internetu mobilnego. Warto w tym wypadku zastanowić się kto z otoczenia biznesowego firmy potrzebuje najbardziej dostępu mobilnego. Często są to klienci biznesowi, media, inwestorzy, handlowcy firmy. Mobilny serwis korporacyjny stanie się w najbliższych latach tam samo oczywistym kanałem komunikacji jak telefon, e-mail czy serwis WWW. Swoje mobilne strony korporacyjne zbudowały już między innymi ING DiBa (http://diba.mobi/), Neckerman (http://neckermann.mobi), BMW (http://www.bmw.mobi). Braliśmy udział w pracach nad mobilnymi stronami internetowymi dla Viessmann oraz Enea. Każda z korporacyjnych stron mobilnych musi zawierać esencję tego czego oczekują użytkownicy „w ruchu”. Przykładowo dla Viessmann, firmy produkującej systemy grzewcze istotne było zamieszczenie listy dystrybutorów i serwisów. Koncern Energetyczny może natomiast dzięki serwisowi mobilnemu informować np. wyłączeniach i uszkodzeniach linii energetycznych gdyż mobilne urządzenia są o wiele bardziej niezawodne niż tradycyjne.
Rozrywka
Hitem ostatnich miesięcy w USA jest Twitter – aplikacja pozwalająca wieloma kanałami powiadamiać znajomych o tym co właśnie robimy. Głównym kanałem jest oczywiście mobile. Twitter obok popularnym blogów mobilnych (http://moblog.pl) jest kolejnym doskonałym przykładem łączenia Internetu klasycznego z mobilnym. W okresie przejściowym takich hybryd będzie wiele. Już teraz popularność zyskują mobilne serwisy społecznościowe (http://itsmy.mobi), mobilne mikro-blogi (http://miniblogs.mobi) oraz streaming audio i video (http://talkstreamlive.mobi).
Podróże
Ludzie podróżujący są jedną z najbardziej podstawowych grup zainteresowanych dostępem do Internetu mobilnego. Nie dziwi nikogo fakt, że powstaje mnóstwo serwisów mobilnych dotyczących turystyki, rezerwacji biletów, wycieczek. Rozwijający się serwis http://hostels.mob umożliwia rezerwację hosteli w Europie – docelowo będzie to doskonałe źródło informacji dla podróżujących. Serwis http://hiltonfamily.mobi pozwoli Ci znaleźć i zarezerwować miejsce w hotelu sieci Hilton w każdym zakątku świata.
Powstaje też sporo przewodników turystycznych dla osób odwiedzających konkretne miejsca. Londyn zainwestował w obszerny przewodnik turystyczny połączony z mobilnym serwisem miejskim (http://londonengland.mobi).
Co dalej
Już teraz powstają duże ilości serwisów mobilnych, mobilny Internet jest właśnie kolonizowany a ci którzy zajmą dobre miejsca za kilka lat będą święcić triumfy jakie dziś są udziałem największych dotcomów. Potrzeby użytkowników rosną wraz ze świadomością możliwości jakie daje mobilny Internet. Warto tam być.
Wojciech Boczoń