Konsument potrafiący policzyć koszty pożyczki, znający mechanizm spłaty rat kredytu hipotecznego oraz podstawowe zasady rządzące światem finansów osobistych i wreszcie, mający świadomość konsekwencji zaprzestania regulowania zobowiązań – takiego konsumenta jako Partnera chciałyby mieć instytucje finansowe. Dlatego wiele z nich realizuje projekty o charakterze edukacyjnym, pozwalające klientom obecnym i potencjalnym poznać naturę trudnego zagadnienia i zwiększyć świadomość finansową w tym zakresie. Wśród nich znajdują się firmy z sektorów bankowego, pożyczkowego, pośrednictwa finansowego, z branży zarządzania wierzytelnościami, biura informacji gospodarczej i przedsiębiorstwa oferujące odwróconą hipotekę w modelu sprzedażowym, zrzeszone w Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych.
Charakterystykę przedsięwzięć, adresowanych przez te podmioty do konsumentów, zawiera wydana właśnie publikacja Edukacja finansowa. Projekty Członków KPF.
Po co edukować konsumentów?
Problematyka edukacji finansowej jest istotna z kilku co najmniej powodów. Po pierwsze, osoby nieposiadające podstawowych kompetencji finansowych mogą unikać angażowania się w sprawy finansowe, nie zamierzając uczestniczyć w rynku. Ponadto, klienci o niskiej świadomości w obszarze finansów mogą podejmować nieracjonalne decyzje, co w konsekwencji prowadzi do nabywania produktów nieadekwatnych do ich potrzeb, a w najgorszym wypadku – do niewypłacalności i popadnięcia w nadmierne zadłużenie.
Niewiedza generuje zatem koszty również po stronie dostawców produktów finansowych. Dlatego jedynie świadomy konsument usług finansowych, wyposażony w odpowiednią wiedzę, jest w stanie odpowiedzialnie korzystać z możliwości i innowacji, jakich dostarcza nieustannie zmieniający się rynek finansowy. Taki konsument jednocześnie zapewnia zredukowanie ryzyka z punktu widzenia przedsiębiorcy finansowego.
Do podobnych konkluzji dochodzą również uczestnicy wielu sektorów rynku finansowego. Projekty edukacyjne, skierowane do konsumentów i poprawiające jakość relacji z nimi, stają się coraz ważniejszym elementem strategii biznesowych, Wszystkie przedsięwzięcia mają na celu podnoszenie świadomości klientów, popularyzowanie wiedzy o finansach, opisanie ich przejrzystym i zrozumiałym językiem. Każda z firm, obecnych w publikacji Edukacja finansowa. Projekty Członków KPF realizuje twórczo zamysł dostarczenia konsumentowi i klientowi pożytecznej dla niego wiedzy. W wydawnictwie znalazły się prezentacje przedsięwzięć 14 przedsiębiorstw, skupionych w KPF. Dowiemy się z nich m.in. jakie są sposoby realizacji projektów, ich cele i wymierne rezultaty, jakie dzięki nim osiągnięto. – Wydawnictwo jest jednym ze sposobów realizacji misji KPF, którą jest budowanie kapitału społecznego. To działanie wpisujące się w statutowy obowiązek upowszechniania wiedzy o rynku finansowym. Nakaz statutowy to jedno, ale same firmy coraz powszechniej są przekonane o zasadności inicjowania projektów edukacyjnych, których zadaniem jest inspirować konsumentów i pomagać im w podejmowaniu rozważnych i odpowiedzialnych decyzji w sferze finansów osobistych- mówi Andrzej Roter, Dyrektor Generalny Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych.
Rekomendacje instytucji europejskich
Inicjatywy przedsiębiorstw finansowych, przedstawione w publikacji KPF, wpisują się w szerszy kontekst działań o charakterze life long learning, rekomendowanych już w 2007 roku przez Komisję Europejską. Zakładają one, że edukacja finansowa ze względu na zmieniający się rynek usług finansowych, powinna być postrzegana jako proces ciągły, by ułatwiać konsumentom podejmowanie świadomych decyzji. Z kolei OECD (Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju) rekomendowała zasady dobrych praktyk w tym zakresie, mogące stać się drogowskazem dla rozwiązań na szczeblu krajowym1. Wśród nich znajdujemy m.in. zalecenie, by rządy i interesariusze promowali obiektywną i etyczną edukację finansową – powinna ona stać się dobrą praktyką w działalności instytucji finansowych, podnosząc ich wiarygodność i poprawiając stopień zaufania. Do najistotniejszych rekomendacji należy ta, która wskazuje, że edukacja finansowa powinna się koncentrować w szczególności na aspektach związanych z finansami osobistymi, w tym z popadaniem w pętlę zadłużenia.
– Na tych zjawiskach w głównej mierze koncentrują się projekty edukacyjne Członków KPF, przedstawicieli wielu sektorów rynku finansowego, których doświadczenia wynikające z praktyki biznesowej i interakcji z klientami zostały pożytecznie wykorzystane w ich projektach edukacyjnych. Odpowiedzialne, świadome korzystanie z produktów finansowych w równym stopniu odnosi się bowiem do samych konsumentów jako stron transakcji. Dlatego, oprócz rzetelnej informacji, uzyskiwanej od przedsiębiorców, konieczne jest posiadanie niezbędnych, stale doskonalonych, kompetencji finansowych, pozwalających konsumentom w pełni świadomie podejmować racjonalne decyzje finansowe – dodaje Andrzej Roter.
– Gdy otrzymaliśmy możliwość wsparcia inicjatywy, która zbiera najlepsze praktyki Członków KPF w obszarze edukacji finansowej, nie wahaliśmy się ani przez chwilę. Status Partnera publikacji traktujemy jako przywilej, a zarazem obowiązek. Mamy nadzieję, że rok 2016 będzie przełomowy w postrzeganiu edukacji finansowej jako obszaru o strategicznym znaczeniu dla rozwoju sektora finansów, społeczeństwa opartego na wiedzy i polskiej gospodarki. Liczymy, że – wzorem wielu innych państw europejskich – uda się w Polsce stworzyć narodową strategię edukacji finansowej. Sektor prywatny może wnieść do niej bardzo wiele i opisane w publikacji projekty są tego żywym przykładem – twierdzi Marcin Borowiecki, Dyrektor Zarządzający Wonga w Polsce.
1 The Importance of Financial Education,http://www.oecd.org/finance/financial-education/37087833.pdf
Źródło: KPF
