Czy Polacy chętnie zaciągają pożyczki i kredyty? Jak i kiedy to robią? Jak wiele gospodarstw domowych planuje w najbliższej przyszłości zwiększać swoje zadłużenie? Odpowiedzi na te pytania udziela najnowszy raport „Zaciąganie kredytów i pożyczek gotówkowych w instytucjach finansowych. IV kwartał 2015” przygotowanego przez KPF i Sferę Finansów.pl, porównywarkę usług finansowych.
Klimat kredytowy
Liczba klientów instytucji pożyczkowych, będących Członkami KPF, w okresie ostatnich 3 lat rosła bardzo dynamicznie (w 2012 r. 266 tys., w 2015 r. 595 tys. osób). Utrzymują się również pozytywne wskazania Barometru Consumer Finance – obecnie wynoszą 57,6 punktu. Choć wartość Barometru spadła w ostatnim kwartale, to jednak poziom wskazań pozwala myśleć nadal względnie pozytywnie o dalszych perspektywach tego rynku. Również oceny gospodarstw domowych odnoszących się do przyszłej sytuacji gospodarczej oraz sytuacji na rynku pracy, od których w dużym stopniu zależy decyzja o zaciągnięciu pożyczki są pozytywne. Od początku 2013 r. gospodarstwa domowe zapatrują się pozytywnie co do przyszłej sytuacji zatrudnienia, a także, co do ogólnej sytuacji gospodarczej w Polsce. Ufność konsumencka wspiera wniosek o przyszłej dobrej koniunkturze na rynku kredytu konsumenckiego.
Dane z najbardziej aktualnego raportu KPF i IRG SGH na temat rynku consumer finance pozwalają na określenie nastawienia polskich gospodarstw domowych do zaciągania zobowiązań finansowych w formie gotówkowych kredytów konsumenckich jako konserwatywne. Prawie 60% z nich nie ma i nie zamierza zaciągać pożyczki gotówkowej, a 27% planuje obniżyć swoje obecne zadłużenie w tej formie. Odsetek gospodarstw, które zamierzają zaciągnąć pożyczkę spośród tych aktualnie już posiadających takie zadłużenie lub tych, które nie są zadłużone wynosi odpowiednio 1% i 7%. Wydaje się, iż w zmianie postaw gospodarstw domowych do zaciągania zobowiązań w formie gotówkowego kredytu konsumenckiego ukryty jest bardzo duży potencjał wzrostu rynku consumer finance. Mimo, że w obu tych grupach widzimy ostatnio tendencje spadkowe, aktualne wskazania w grupie, która obecnie nie posiada, ale planuje zaciągnąć pożyczkę są o około 3 p.p. lepsze niż w historycznie najniższych wskazaniach w tym obszarze, ujawnionych w IV kw. 2013 r. Jednocześnie, wśród grupy tych gospodarstw domowych, które deklarują posiadanie i jednocześnie utrzymanie swojego zadłużenia na dotychczasowym poziomie ostatnie dwa kwartały ujawnia się zatrzymanie spadków. Obecnie odsetek tych gospodarstw wynosi 6% . To dobry sygnał dla kredytodawców.
– Jednak analiza uśrednionych wskazań co do łącznej liczby gospodarstw domowych planujących zwiększenie zadłużenia na razie nie przynosi wyraźnych pozytywnych oznak zmian. Niewielkie wahania, jakie występują w odpowiedziach respondentów, raczej nie zapowiadają odwrócenia hamującego trendu.- komentuje dr Mirosław Bieszki, Doradca Ekonomiczny KPF. – Aby z całą pewnością stwierdzić, że następuje zatrzymanie spadków w tendencji do chęci zaciągania zobowiązań kredytowych, potrzebujemy jeszcze co najmniej 2 kolejnych edycji badania.
Pożyczki w sieci
Konsumenci, którzy decydują się na zaciągnięcie pożyczki, coraz częściej robią to online, w którym to kanale notowana jest znaczna dynamika wzrostu. Analiza liczby wniosków, jakie spływają w tym kanale dystrybucji ujawnia, że najbardziej pracowitym dniem dla firm oferujących pożyczki online jest wtorek – wówczas spływa 19,2% wszystkich wniosków. Prawie równie pracowite są poniedziałki i czwartki, kiedy spływa po 17,5% wniosków. Godziny, w jakich odnotowuje się największy napływ wniosków są zgodne z okresem normalnej aktywności gospodarstw domowych – bardzo duży skok następuje tuż po 8 rano, a do godziny 11 spływa nieco ponad 25% wszystkich wniosków. Jednak najwięcej (prawie 30%) wniosków spływa w godzinach miedzy 12 – 15.
– Środowisko niskich stóp, rosnąca konkurencja branżowa, zarówno w ramach sektora bankowego jak i instytucji pożyczkowych, konieczność poszukiwania sposobów na ograniczenie kosztów stałych sektora kredytowego, wymusza na całym rynku kredytowym poszukiwanie możliwie najtańszych kanałów dotarcia z ofertą do klienta. Sprzedaż online daje takie możliwości, tym bardziej, iż rozwiązania mobilnie, narzędzia internetowe staje się powszechnie akceptowanym i oczekiwanym przez konsumentów sposobem komunikowania się, także w relacji z instytucjami finansowymi. – komentuje Andrzej Roter, Dyrektor Generalny KPF.
Oczywiście, to, czy otrzymamy pożyczkę, zależy od pozytywnej oceny zdolności kredytowej oraz od spełnienia warunków danego pożyczkodawcy. Średnia konwersja (czyli stosunek udzielonych pożyczek do liczby spływających wniosków) największa jest w środę (22,1%), kolejne miejsca zajął poniedziałek (20,6%) i wtorek (20,1%).
Pożyczki online są dla Polaków wygodnym sposobem na pokrycie pojawiających się, bieżących potrzeb. Jedną z najczęstszych potrzeb, finansowanych pożyczką są wydatki związane z remontem – na ten cel zaciągana była co trzecia pożyczka w okresie lipiec 2015 – marzec 2016. Z pomocą dodatkowego finansowania pożyczką opłacane są względnie często również rachunki, a tendencja w tym zakresie jest wzrostowa. O ile w III kwartale 2015 roku na ten cel przeznaczano 19% pożyczek, na koniec ubiegłego roku odsetek ten wzrósł do 21%, a w I kwartale tego roku wyniósł już 24%. W dużej mierze cel, na jaki bierzemy pożyczkę wynika z okresu, w jakim akurat się znajdujemy. Od lipca do września rośnie wskaźnik pożyczających na wakacje. Jest to też gorący okres dla rodziców wysyłających dzieci do szkoły, którzy traktują pożyczkę jako sposób na sfinansowanie wyprawki szkolnej.
– Internet to najszybciej rozwijający się kanał sprzedaży w pośrednictwie finansowym, jak również dla samych firm oferujących produkty finansowe w segmencie consumer finance. – komentuje Rafał Tomkowicz, redaktor prowadzący Loan-Magazine.pl. – Siłę sieci należy podkreślić danymi. O ile są one trudno osiągalne w postaci pełnych raportów składanych przez instytucje zajmujące się udzielaniem pożyczek przez Internet czy chociażby firmy w tym pośredniczące, to bardzo znamiennym jest fakt opublikowania ostatniego raportu Międzynarodowej Federacji Przemysłu Fonograficznego, w którym to pierwszy raz w historii sprzedaż muzyki cyfrowej wyprzedziła tradycyjne nośniki. Jest to trend, który dzięki zastosowaniu rozwiązań FinTech w usługach finansowych pozwala w ten sam sposób prognozować zwiększanie udziału sprzedaży tym kanale dystrybucji.
/KPF
Wojciech Boczoń
