Kredyty, zarówno hipoteczne, jak i gotówkowe tanieją, a Polacy zaciągają je coraz chętniej. Niższe stopy procentowe sprawiły, że oprocentowanie staje się konkurencyjne w porównaniu z innymi krajami Unii Europejskiej. Jednak na tle wielu krajów strefy euro kredyty konsumpcyjne są u nas wciąż droższe. Dlaczego?
Niskie stopy procentowe zachęcają Polaków do pożyczania. Według danych NBP w samym październiku w sektorze bankowym przybyło 2 miliardy kredytów konsumpcyjnych udzielonych osobom prywatnych. We wrześniu ogólna wartość kredytów detalicznych wzrosła o 4,8 mld złotych. O wyraźnym ożywieniu na rynku pisze Komisja Nadzoru Finansowego w ostatnim raporcie „Informacja o sytuacji banków w I półroczu 2013 roku”. Największe wzrosty odnotowano w złotowych kredytach hipotecznych.
– Jedną z głównych przyczyn wzrostu zainteresowania kredytami jest spadek stóp procentowych, co sprawia, że pieniądz jest tańszy – mówi Paweł Dziekoński, Dyrektor Zarządzający Obszarem Produktów Kredytowych w Deutsche Bank PBC. – W rezultacie przeciętna rzeczywista roczna stopa oprocentowania ( RRSO) kredytów hipotecznych jest dziś wyjątkowo niska. W kontekście wzrostu zainteresowania kredytami hipotecznymi nie bez znaczenia są też zmiany regulacji, które wejdą w życie z początkiem przyszłego roku. Chodzi zarówno o ograniczenia w zakresie kredytów walutowych, jak i wprowadzenie konieczności posiadania wkładu własnego – dodaje.
Jeszcze do niedawna kredyty hipoteczne w Polsce należały do jednych z najdroższych w Europie. Tak już nie jest. Dane Eurostatu wskazują, że pożyczki pod zastaw nieruchomości są u nas tańsze niż m.in. we Włoszech, Holandii, Wielkiej Brytanii, Portugalii czy Hiszpanii.
Miesięczna rata kredytu na 300 tys. zł zaciągniętego na 30 lat wyniosła w Polsce w połowie roku mniej niż 1500 zł (rok wcześniej nawet 1700-1800 zł), podczas gdy Brytyjczycy musieli przeciętnie płacić równowartość 1650 złotych, a Bułgarzy czy Węgrzy około 2000 zł.
– Dodatkowym impulsem do zaciągania kredytów hipotecznych są optymistyczne prognozy dla polskiej gospodarki, co zachęca do realizacji długoterminowych życiowych planów – mówi Paweł Dziekoński z Deutsche Bank PBC.
Tańsze i łatwiej dostępne kredyty gotówkowe
Z kolei ożywienie na runku kredytów gotówkowych to m.in. rezultat Rekomendacji T wprowadzonej przez KNF w lutym. Dzięki niej banki mogą udzielać kredytów na uproszczonych zasadach. Pozwoliło to im znów skutecznie konkurować z firmami pożyczkowymi.
Banki mogą od ręki udzielać kredytów konsumpcyjnych na kwoty do 15 tys. zł (czterokrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw). Klienci znani bankowi od co najmniej pół roku mogą pożyczyć ponad 22 tys. zł, a jeśli ktoś posiada konto od ponad roku, może liczyć na dwukrotność tej kwoty.
Na efekt nie trzeba było długo czekać. Już w II kwartale tego roku Komisja Nadzoru Finansowego odnotowała pierwszy od 2010 roku wzrost wartości udzielonych kredytów konsumpcyjnych.
W ciągu ostatniego roku RRSO dla kredytów gotówkowych znacząco spadło. Jednak wciąż są one stosunkowo drogie na tle innych krajów. Wśród członków Unii Europejskiej, którzy pozostają poza strefą euro, najtańsze pożyczki gotówkowe udzielane są w Szwecji oraz Bułgarii, gdzie z kolei kredyty hipoteczne są najdroższe.
Na dużo tańsze kredyty gotówkowe niż w Polsce czy na Węgrzech można liczyć w krajach strefy euro. Wyjątkiem jest tu Estonia, która przyjęła wspólną walutę trzy lata temu. Biorąc pod uwagę wszystkie opłaty, pożyczka kosztuje tam przeciętnie prawie 36 proc. w skali roku. Co ciekawe, wyjątkowo drogie kredyty gotówkowe rekompensowane są najtańszymi w Europie kredytami hipotecznymi, których RRSO wynosi tylko 2,4 procent.
Na Słowacji kredyty gotówkowe są droższe niż w Czechach, Rumunii czy Litwie, gdzie wciąż płaci się litami. W pozostałych krajach strefy euro jest już dużo taniej: od 11,5 proc. w skali roku w Portugalii do zaledwie 5 proc. w Finlandii.
Dlaczego kredyty gotówkowe w Polsce są droższe niż w innych krajach? – Korzystamy z tego produktu w inny sposób niż w Europie Zachodniej. W Polsce typowy kredyt gotówkowy bierze się np. na remont mieszkania czy poważniejszą naprawę samochodu. Są to kwoty średnio około 10 tys. złotych, a zatem spore w stosunku do przeciętnego wynagrodzenia – tłumaczy Marta Ośko, analityk Comperia.pl. Jak zauważa, na Zachodzie kredyty gotówkowe zaciągane są na kwoty stanowiące dużo mniejszą część miesięcznych dochodów klientów. Są niemal równie dostępne, co limit na karcie kredytowej. – Polskie społeczeństwo jest mniej zamożne, więc gdybyśmy przyjęli ten sam wskaźnik oceny zdolności kredytowej, co na Zachodzie, okazałoby się, że o kredyt gotówkowy jest dużo trudniej – mówi Marta Ośko. – Kredyt gotówkowy nie jest w Polsce narzędziem transakcyjnym, ale narzędziem zadłużania się. – Dlatego raty mają tu większy udział w dochodach, przez co ryzyko jest większe – dodaje.
Czy obserwowany w tym roku trend taniejących kredytów utrzyma się? – W przypadku kredytów hipotecznych w Polsce w najbliższym czasie raczej nie powinniśmy spodziewać się obniżek stawek – mówi Paweł Dziekoński z Deutsche Bank PBC. – Natomiast jeśli chodzi o kredyty gotówkowe, może się zdarzyć, że część banków, szczególnie tych zakładających zwiększenie swojego udziału w rynku, okresowo będzie prowadziło bardziej intensywne działania i tym samym zmniejszało cenę.
W perspektywie długoterminowej oprocentowanie takich kredytów spadnie dopiero wtedy, gdy nasze społeczeństwo wzbogaci się na tyle, by móc korzystać z nich w podobny sposób, jak mieszkańcy Europy Zachodniej – dodaje Marta Ośko.
Clear Communication Group
