Polacy lubią dzielić się z innymi. Co roku na konta fundacji wpływa około 0,5 mld zł. Czy 1 proc. może przekazać również jednoosobowa działalność gospodarcza? Dlaczego 1 proc. nie jest darowizną ani ulgą i jak go rozliczyć? Jakie organizacje mogą przyjmować wpłaty z 1 proc. i jak je zweryfikować? Wątpliwości rozwiewa Adam Głos, Prezes firmy Tax Care, która świadczy usługi księgowe oraz finansowo-doradcze.
Z raportu GUS, który obejmuje lata 2005-2012 wynika, że w 2005 roku zaledwie 0,7 mln osób przekazało 1 proc. dla fundacji i innych organizacji pożytku publicznego. W 2012 roku było ich już ponad 11 mln, a w 2014 ponad 12 mln.
Przekazanie 1 proc. jest proste. Wystarczy wpisać do swojego zeznania podatkowego numer KRS wybranej organizacji, którą chcemy wesprzeć. O czym jeszcze warto pamiętać?
Poza numerem KRS należy oczywiście wpisać wcześniej wyliczoną kwotę 1 proc. podatku. I tutaj zalecam ostrożność, bowiem zgodnie z Ordynacją Podatkową, na konto Organizacji Pożytku Publicznego trafi suma podana w deklaracji, natomiast jeśli jest ona wyższa – niż wynika to z zeznania – to podatnik z własnej kieszeni będzie musiał pokryć różnicę. Ponadto, kwota przekazania do OPP, nie musi wynika
tylko i wyłącznie z PIT-u, ale może uwzględniać również złożone korekty. Ważne jest również, by zapłacić należny podatek w ciągu dwóch miesięcy od upływu daty złożenia PIT-u. Jeśli nie dotrzymamy tego terminu, tracimy prawo do przekazania 1 proc.
Kto może przekazać 1 proc.?
Przede wszystkim podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych wypełniający PIT-37 i PIT-38, podatnicy opodatkowani ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych (PIT-28) i co ważne – podatnicy prowadzący działalność gospodarczą, którzy rozliczają się na podstawie PIT-36. Swój 1 proc. mogą przekazać również emeryci i renciści. Otrzymują oni co roku PIT-40 i wystarczy, że na jego podstawie złożą w Urzędzie Skarbowym zeznanie podatkowe zawierające kwotę 1 proc. swojego podatku i numer KRS danej organizacji. Obecne przepisy wykluczają natomiast kilka grup m.in. osoby duchowne czy osoby fizyczne płacące swoje zobowiązania w formie karty podatkowej. Oczywiście nie mogą tego robić spółki czy inne przedsiębiorstwa. Warto tu jednak powiedzieć, że być może będą mogły przekazywać 1 proc. CIT na jednostki naukowe i w ten sposób wspierać innowacyjność polskiej gospodarki. Prace nad wprowadzeniem takiego rozwiązania trwają od kilku lat.
Jaka jest różnica pomiędzy darowizną, a 1 proc.?
Trzeba pamiętać, że 1 proc. nie jest ani darowizną, ani ulgą. O darowiźnie mówimy zazwyczaj wtedy, gdy przekazujemy pieniądze z własnej kieszeni. Darowiznę odpisujemy od naszego dochodu w wysokości dokonanej wpłaty. Tymczasem możliwość przekazania 1 proc. reguluje specjalna ustawa o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Dzięki niej każdy polski podatnik może zdecydować gdzie trafi 1 proc. jego podatku dochodowego, który w rzeczywistości należny jest państwu.
Co to są Organizacje Pożytku Publicznego i czy można przekazać 1 proc. na więcej niż jeden tego typu podmiot?
To organizacje pozarządowe, które posiadają osobność prawną, spełniają wszystkie wymagania bycia OPP, które przewidziała ustawa z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie i uzyskały wpis do KRS. Obecnie jest ich 8030, a ich ewidencje prowadzi Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej. Listę podmiotów mających obecnie status OPP można zaleźć pod adresem: www.pozytek.gov.pl. Obowiązujące przepisy pozwalają na sfinansowanie tylko jednej organizacji, chyba, że składamy więcej PIT-ów. Wtedy na każdą deklaracje przypada jedna OPP.
Czym kierować się wybierając Organizację Pożytku Publicznego, do której trafi nasz 1 proc.?
Radziłbym najpierw rozejrzeć się wokół siebie i sprawdzić, czy przypadkiem ktoś nie potrzebuje pomocy. Muszę przyznać, że z roku na rok zmienia się sposób, w jaki nadzorowane są OPP, wprowadzono już kilka zmian, które sprawią, że środki trafią wyłączenie do tych, które wydadzą je na szczytny cel. Oczywiście wciąż zdarzają się przypadki nieuczciwych osób, ale państwo stara się, by ich liczba była jak najmniejsza. Do niedawna np. listę OPP ogłaszało się raz do roku, 15 grudnia, obecnie jest ona aktualizowana na bieżąco. Dzięki temu, środki nie trafiają już do instytucji, które utraciły w międzyczasie status OPP. Warto zaznaczyć, że dostęp do informacji o działalności OPP jest o wiele łatwiejszy niż kiedyś, bo na stronie internetowej Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, pod adresem http://sprawozdaniaopp.mpips.gov.pl/Search działa specjalna wyszukiwarka, w której można znaleźć sprawozdania finansowe oraz merytoryczne z działalności takich jednostek.
Wojciech Boczoń
