Firma MasterCard opublikowała raport pt. Droga do integracji, który dowodzi, że uprzedzenia dotyczące osób finansowo wykluczonych mijają się z prawdą. Wszystkie dane pochodzą z najnowszego badania, będącego największym tego rodzaju przedsięwzięciem.
Raport został zaprezentowany 17 września b.r. w Rzymie na konferencji poświęconej kartom prepaid – 2013 MasterCard Europe Prepaid Conference. Badanie przeprowadzono w sześciu krajach europejskich: w Wielkiej Brytanii, Francji, Włoszech, Hiszpanii, Polsce i Rosji, a jego wyniki pokazały, że problemy osób zaniedbanych pod względem finansowym są podobne w Europie i poza jej granicami. Postawy i zachowania znacząco nie różnią się pod względem geograficznym.
Badanie zostało zlecone, aby pomóc MasterCard i jego partnerom w lepszym zrozumieniu, co dla milionów ludzi oznacza wykluczenie i ograniczenie dostępu do usług finansowych oraz co spowodowało ich decyzje i wybór stylu życia. Lepsze poznanie problemu ma na celu umożliwienie poprawy świadczonych usług, które będą angażowały tę zmarginalizowaną społeczność i budowały wiarę w przyszłość.
Średnia wieku osób finansowo wykluczonych – czyli tych, które nie posiadają dostępu do formalnych usług bankowych – wynosi 40 lat. W tej grupie nieznacznie przeważają kobiety (55%), a 51% z nich to osoby pozostające w związku małżeńskim. Najliczniejsza grupa w segmencie finansowo wykluczonych (40%) nie otrzymywała żadnej formy płatności, wynagrodzenia, zasiłku itp. w ciągu ostatnich trzech miesięcy. 35% z nich uzyskiwało w tym okresie różnego rodzaju zarobki. 81% badanych osób mieszka przez całe życie w swoim kraju.
Średnia wieku osóbo ograniczonym dostępie– tych, które nie mają dostępu do usług bankowości elektronicznej – analogicznie wynosi 40 lat oraz w tym przypadku również 55% stanowią kobiety. Ta grupa obejmuje mniejszy odsetek osób pozostających w związku małżeńskim – 37%. Największa grupa w segmencie finansowo zaniedbanych (36%) otrzymywała w ciągu ostatnich 3 miesięcy zasiłek z opieki społecznej, podczas gdy jedna trzecia z nich (33%) uzyskiwała różnego rodzaju zarobki. 83% osób finansowo zaniedbanych mieszka w swoim kraju od urodzenia.
W obydwu grupach przeważa ten sam powód, dla którego respondenci nie posiadają rachunku bankowego – jedna czwarta z nich twierdzi, że nie posiada wystarczającej ilości pieniędzy. Inne powody stanowi to, że „nie chcą lub nie potrzebują” rachunku bankowego, nie mają prawa do posiadania rachunku, nie lubią banków bądź nie mają do nich zaufania.
Zamiast korzystania z takich funkcjonalności rachunku bankowego jak: polecenia zapłaty, bankowość internetowa lub możliwość zakupu towarów z upustem w sklepach internetowych, większość tych grup płaci gotówką za czynsz (98%) i media (95%) oraz przechowuje pieniądze w doniczkach, skrzynkach i tajnych skrytkach w domu.
Ogranicza to możliwości powyższej grupy do czerpania korzyści z Internetu. Wiele z tych osób preferuje rzeczywistą wymianę pieniądza, zaś użyteczność technologii ogranicza jedynie do portali społecznościowych, nie korzystając z wygody i oszczędności związanych z zakupami i bankowością internetową.
2/3 tych osób posiada standardowy telefon komórkowy (66%), natomiast mniej więcej taki sam odsetek nigdy nie słyszał o bankowości mobilnej jako alternatywie dla pełnego rachunku bankowego. Dostęp do stacjonarnych komputerów osobistych i laptopów jest ograniczony dla ok. jednej czwartej osób finansowo wykluczonych w Europie.
Z testów wynika, że karty prepaid byłyby atrakcyjne dla osób nie posiadających konta bankowego. Badanie wykazało, że karty prepaid wzbudziły zainteresowanie 54% respondentów, którzy również zadeklarowali, iż chcieliby uzyskać więcej informacji na ten temat. 39% z nich stwierdziło, że karty prepaid są istotne dla ich potrzeb finansowych.
Jennifer Rademaker, Senior Vice President of Core Products Europe at MasterCard komentuje: – W samej Europie Zachodniej populacja osób nieubankowionych i nieposiadających odpowiedniego dostępu do usług bankowych wynosi ogółem 93 mln.
Interesujące jest to, że karty prepaid mogą pełnić rolę pomostu umożliwiającego wielu osobom integrację finansową, zapewniającego bezpieczeństwo ich środków i dającego okazję, aby dowiedzieć się więcej na temat gospodarowania pieniędzmi. Prowadzi to również do integracji społecznej i technologicznej oraz konieczności zapewnienia tym grupom edukacji w zakresie dostępnych możliwości. Nie ma uniwersalnego rozwiązania dla wszystkich, jednakże produkty można łatwo personalizować uwzględniając sytuację życiową różnych osób.
43% osób wykluczonych słyszało o kartach prepaid, lecz z nich nie korzystało, a 47% nie wie o ich istnieniu. Pomimo ograniczonej wiedzy na ten temat, 41% respondentów uznaje, że skorzystaliby z kart prepaid, gdyż wówczas nie musieliby przez cały czas nosić przy sobie gotówki. 25% z nich przyznało, że karty prepaid pomogłyby im utrzymać kontrolę nad wydatkami.
„Uważam, że wyniki badań są bardo interesujące. Mieliśmy świetną okazję, aby porównać sytuację osób wykluczonych finansowo oraz o ograniczonym dostępie do usług bankowych w Polsce do innych krajów. Wierzę, że ten raport jest ważnym krokiem w kierunku rozwoju lepszych rozwiązań finansowych w przyszłości.” – komentuje Michał Skowronek, Dyrektor Generalny na Polskę, Ukrainę, Czechy i Słowację w MasterCard Europe.
Jennifer Rademaker dodała: „Wyraźnie widać, że wszyscy mamy dużo do zrobienia, aby wyeliminować w Europie lukę dla tak wielu osób finansowo wykluczonych. Nadal istnieją bariery integracji, dlatego też powinniśmy wpływać na środowisko legislacyjne w Europie, tak aby podejmowane decyzje redukowały wykluczenie finansowe. Korzystanie z elektronicznych płatności przynosi większą niezależność, bezpieczeństwo i możliwość zarządzania pieniędzmi – w Internecie i poza nim. Dobra wiadomość jest taka, że 54% osób z tej grupy pragnie dowiedzieć się więcej i skorzystać z możliwości integracji finansowej.”
O badaniu
Opisywane badanie zostało przeprowadzone przez Ipsos MORI w czerwcu i lipcu 2013 r. i było badaniem mieszanym z wykorzystaniem metody ilościowej oraz podejścia etnograficznego. Badanie przeprowadzono w Wielkiej Brytanii, Francji, Hiszpanii, Polsce, Rosji oraz we Włoszech z udziałem osób wykluczonych finansowo(które nie mają dostępu do usług bankowych) oraz osób z ograniczonym dostępem (które nie mają dostępu do usług bankowości elektronicznej). Przebadano 631 osób, a 36 gospodarstw domowych wzięło udział w całodniowym wywiadzie etnograficznym, który objął sześć rynków. Normy zostały również ustalone dla tych, którzy mają ograniczony dostęp do usług, ale mają dostęp do karty prepaid. W kwestii elementu ilościowego, z racji tego że nie istnieje żadna reprezentatywna baza danych „osób wykluczonych” oraz „o ograniczonym dostępie”, dobór reprezentatywnej krajowej próby nie jest możliwy dla dwóch badanych grup. Definicja próby docelowej była jednakowa we wszystkich krajach, natomiast profil respondentów jest oparty na zasadzie „pierwszy dostępny” dla bazy rekrutacyjnej.
MasterCard
Wojciech Boczoń
