Dane ZPF i IRG SGH pokazują, że wypoczynek jest najczęściej deklarowanym celem oszczędzania, choć gospodarstwa domowe dywersyfikują przeznaczenie odkładanych środków, uwzględniając również inne potrzeby.
Takie wnioski płyną z cyklicznego badania „Sytuacja na rynku consumer finance”, które publikowane jest przez Związek Przedsiębiorstw Finansowych (ZPF) i opracowywane wspólnie z Instytutem Rozwoju Gospodarczego Szkoły Głównej Handlowej (IRG SGH).
Większy optymizm w oszczędzaniu
W IV kwartale 2025 r. utrzymała się stopniowa poprawa ocen gospodarstw domowych dotyczących możliwości oszczędzania w perspektywie najbliższych dwunastu miesięcy. Jednocześnie badanie pokazuje, że oszczędzanie coraz częściej ma charakter celowy, a odkładane pieniądze są przypisywane do konkretnych planów wydatkowych.
Z danych ZPF i IRG SGH wynika, że saldo prognozy oszczędzania wyniosło w IV kwartale 2025 r. -1,0 pkt. (w porównaniu z -2,5 pkt. poprzednio i -0,1 pkt. przed rokiem), wskazując na stopniowy wzrost optymizmu gospodarstw domowych w perspektywie najbliższych dwunastu miesięcy.
Coraz więcej gospodarstw domowych planuje odkładanie pieniędzy
Obecnie 48,6 proc. respondentów deklaruje, że w ciągu najbliższych dwunastu miesięcy uda im się zaoszczędzić przynajmniej część dochodów. To wzrost w stosunku do ubiegłego kwartału (47,9 proc.). Stopniowa poprawa w tym zakresie obserwowana jest od początku 2025 roku. W strukturze odpowiedzi rosną oceny umiarkowanie pozytywne – 36,1 proc. badanych wskazuje na „dość duże”, a 12,5 proc. na „bardzo duże” prawdopodobieństwo oszczędzania.
Poniższa grafika prezentuje szanse gospodarstw domowych na oszczędzanie w najbliższych 12 miesiącach.
Jednocześnie maleje udział gospodarstw domowych najbardziej pesymistycznie oceniających swoje możliwości. Odsetek respondentów deklarujących, że szanse na oszczędzanie są „zdecydowanie żadne”, spadł do 11,6 proc., choć nadal znacząca pozostaje grupa osób oceniających swoje możliwości jako „znikome” (39,9 proc.).
Poniższy wykres prezentuje odpowiedzi na pytanie: „Jakie jest prawdopodobieństwo, że w następnych 12 miesiącach zdołacie Państwo zaoszczędzić jakiekolwiek pieniądze?” (proc.)
Wypoczynek najczęściej wskazywanym celem oszczędzania
Struktura deklarowanych celów oszczędzania pokazuje, że tym najczęściej wskazywanym jest wypoczynek. Planuje na niego odkładać środki 41,5 proc. badanych.
– Dane pokazują, że coraz więcej gospodarstw domowych widzi możliwości oszczędzania, ale podchodzi do nich w sposób bardzo pragmatyczny. Wypoczynek jest najczęściej wskazywanym celem odkładania pieniędzy w 2026 roku, choć gospodarstwa domowe dywersyfikują środki także na szereg innych potrzeb, takich jak poprawa warunków mieszkaniowych czy utrzymywanie finansowej rezerwy – komentuje Agnieszka Kozioł, Dyrektor Departamentu Raportów i Analiz ZPF.
Na poniższej grafice prezentujemy cele oszczędzania Polaków.
Polacy odkładają także na dom i wyposażenie
Remont domu lub mieszkania jako cel oszczędzania wskazuje 25,2 proc. respondentów, natomiast zakup drobnych dóbr trwałych, takich jak sprzęt RTV-AGD – 23,2 proc. W obu przypadkach odnotowano wzrost w porównaniu z poprzednim odczytem, co może wskazywać na rosnącą skłonność do planowania wydatków poprawiających bieżące warunki życia.
Zakup samochodu deklaruje 20,4 proc. badanych, a zakup lub budowę domu bądź mieszkania – 18,6 proc. Dane te pokazują, że bardziej kapitałochłonne decyzje są obecne w planach części gospodarstw domowych, jednak nie należą do najczęściej wskazywanych priorytetów.
Rezerwa finansowa i cele długoterminowe
Oszczędzanie z myślą o emeryturze deklaruje 17,2 proc. badanych. Choć udział ten obniżył się w odniesieniu do ostatniego odczytu, to pozostaje on wyraźnie wyższy niż kilkanaście lat temu, co wskazuje na utrzymującą się, choć nadal umiarkowaną, orientację na cele długoterminowe.
Co piąte gospodarstwo domowe (21,8 proc.) odkłada środki bez konkretnego przeznaczenia, z myślą o zabezpieczeniu się na nieprzewidziane sytuacje. Odsetek ten wzrósł o 1,6 p.p. w porównaniu do odczytu z kwietnia br., co potwierdza znaczenie utrzymywania finansowej rezerwy płynnościowej.
Wojciech Boczoń