Z badania opublikowanego dzisiajprzez firmę MasterCard wynika, że Europejczycy uważają banknoty i monety za brudne i niehigieniczne, ale tylko jedna na pięć osób myje ręce po styczności z gotówką. Mimo, że gotówkę uważamy za mniej higieniczną niż poręcze w środkach transportu publicznego czy automaty do sprzedaży biletów, z badania z udziałem 9000 respondentów z 12 krajów jasno wynika, że Europejczycy mają problem, by zerwać ze złymi przyzwyczajeniami związanymi z jej używaniem.
75% Europejczyków biorących udział w badaniu przyznało, że powinni zachować ostrożność w kontakcie z gotówką z uwagi na zarazki, jakie mogą się na niej znajdować. Wyniki badań wskazują jednak, że jesteśmy bardziej skłonni myć ręce po takich czynnościach, jak kontakt ze zwierzęciem (46%) czy korzystanie z publicznych środków transportu (36%).
Wstępne badania z 2013 roku, przeprowadzone przez firmę MasterCard i Uniwersytet Oxfordzki wykazały, że przeciętny banknot europejski zawierał 26 000 bakterii, które mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia człowieka. Chociaż respondenci w tegorocznym badaniu wskazali na styczność z gotówką jako potencjalne zagrożenie dla zdrowia, teorię od praktyki dzieli w tym przypadku przepaść. Największa luka pomiędzy przekonaniem, że gotówka jest brudna, a podjęciem konkretnych działań takich, jak umycie rąk po kontakcie z banknotami, występuje wśród respondentów na Węgrzech i we Francji.
„Pieniądze w postaci fizycznych banknotów i monet to najwyższa forma namacalnej potęgi ekonomicznej i sukcesu jednostki, dlatego trudno jest u ludzi wywołać negatywne skojarzenia związane z tym środkiem płatniczym – stwierdzapsycholog Donna Dawson w komentarzu na temat niechęci konsumentów wobec zmiany zwyczajów związanych z płaceniem gotówką. –Częstoprzyczyną dużej rozbieżności w badaniu pomiędzy teorią, a praktyką jest brak możliwości „powiązania” jednego z drugim: możemy mieć świadomość tego, iż pieniądze sprzyjają przenoszeniu drobnoustrojów, ale nie wiążemy chorób z faktem obracania nimi.”
„Można to porównać do naszego stosunku do drobnoustrojów w powietrzu, którym oddychamy: nie widzimy ich, a przez to nie mamy nad nimi żadnej kontroli. Idea sprawowania kontroli w życiu to potężny czynnik motywacyjny dla człowieka. Poczucie kontroli jednak często bywa tylko iluzoryczne – tak wielu rzeczy nie jesteśmy w stanie kontrolować, na przykład niewidocznych gołym okiem drobnoustrojów. Stąd 40% badanych przyznało, iż nie ma żadnej kontroli nad tym, przez czyje ręce przechodziły ich pieniądze i dlatego wielu z nas stara się nie myśleć o tym, na co nie ma wpływu. 38% badanych przyznaje, że nigdy się nad tym nie zastanawiało. Brudnymi pieniędzmi zmartwimy się przez chwilę, ale tego rodzaju troska szybko zejdzie na drugi plan, bo mamy na głowie inne, ważniejsze zmartwienia. Mówi się: „co z oczu, to i z serca” i tak właśnie jest i w tym przypadku” –stwierdza Donna Dawson.
Z badania MasterCard wynika również, iż blisko czterech na dziesięciu Europejczyków (37%) twierdzi, że są skłonni zmienić choć jedną drobną rzecz w codziennym życiu na korzyść bardziej higienicznego trybu życia, a większość doszła do wniosku, że wolałaby posługiwać się kartą płatniczą lub płatnościami bezstykowymi niż gotówką, gdyż są one bardziej higieniczne.
„Od dawna istnieje utarte skojarzenie pomiędzy pieniędzmi a higieną – komentuje dr Jim OMahony, wykładowca nauk biologicznych Instytutu Technicznego w Cork, w Irlandii.-Istnieją historyczne dowody na to, iż mieszkańscy wsi uważali, że pieniądze były w jakimś stopniu odpowiedzialne za powstawanie osadu nazębnego w Anglii na skalę epidemiczną, dlatego pieniądze pozostawiano w korytach z wodą i octem po to, by je odkazić2. Z naukowego punktu widzenia w ostatnich latach przeprowadzono wiele badań, które bezsprzecznie dowodzą, iż banknoty i monety przenoszą bakterie i drobnoustroje. Większość ludzi przyznaje, że posługiwanie się gotówką byłoby postrzegane jako ryzykowne, ale z czysto praktycznych przyczyn ludzie nie mają ochoty przyswajać sobie podstawowych praktyk higienicznych.
Jak wynika z wcześniej przeprowadzonych badań, na przeciętnym banknocie europejskim znajduje się 26 000 kolonii bakterii. Mając to na uwadze powinniśmy być bardziej świadomi, iż posługiwanie się gotówką jako środkiem płatniczym, może być potencjalnie niebezpieczne w powiązaniu z innymi ryzykownymi praktykami takimi, jak dotykanie klamek drzwi toalet, czy też poręczy ruchomych schodów. Choć brak jest jasno przyjętych międzynarodowych wytycznych co do posługiwania się gotówką w czasie, gdy panuje sezonowa grypa w okresie zimowym, zaleca się wówczas zwiększoną higienę właśnie poprzez stosowanie płatności bezgotówkowych.”
„Z tegorocznego badania przede wszystkim wynika, że – mimo świadomości higienicznych „pułapek”, jakie niesie ze sobą stosowanie gotówki– Europejczycy jeszcze całkiem nie zerwali ze zwyczajem posługiwania się nią jako środkiem płatniczym– dodaje Chris Kangas, Szef Działu Płatności Bezstykowych w MasterCard Europe. – Płatności bezstykowe to nie tylko innowacyjna metoda płatności, ale też sposób eliminacji tych bakterii i zarazków, które są przenoszone wtedy, gdy banknoty i monety przechodzą z rąk do rąk.„
Badanie przeprowadzone przez firmę Toluna na zlecenie MasterCard, marzec – kwiecień 2014 r. Badaniem objęto 9 923 pełnoletnich mieszkańców Europy z krajów: Wielka Brytania, Niemcy, Francja, Hiszpania, Dania, Polska, Turcja, Grecja, Węgry, Rumunia, Czechy, Chorwacja.
Wojciech Boczoń
