Z ustawowych wakacji kredytowych mogą skorzystać wszyscy uprawnieni, spłacający kredyt mieszkaniowy zaciągnięty w złotówkach na własne potrzeby mieszkaniowe. Z analizy BIK wynika, że jest to blisko 3,5 mln osób, czyli 83,8% kredytobiorców, posiadających kredyty mieszkaniowe. Z przeprowadzonego w lipcu br. badania opinii wynika, że 2/3 osób posiadających kredyt hipoteczny chciałoby skorzystać z przywileju odroczenia spłaty rat kredytowych nie tylko w sytuacji problemów z ich spłatą, ale także bez takiego powodu. Są też takie osoby, które nadpłacają kredyty – wolą spłacać kapitał, a nie chcą płacić rosnących odsetek.
Z ustawowych wakacji kredytowych może skorzystać 3,41 mln osób, czyli 83,8% kredytobiorców, posiadających złotowe kredyty mieszkaniowe. Jest to jednocześnie prawie co czwarta (23,3%) osoba w grupie wszystkich kredytobiorców.
Wakacjami kredytowymi może być objętych aż ponad połowa (54%) łącznego zadłużenia z tytułu wszystkich kredytów w Polsce.
– W czerwcu br. wszyscy kredytobiorcy łącznie spłacili raty kapitałowe i odsetkowe z tytułu nieopóźnionego zadłużenia w wysokości 8,9 mld zł. Z tej kwoty 3,33 mld zł spłacili kredytobiorcy, którzy mogą skorzystać z odroczenia rat kredytów mieszkaniowych. Oznacza to, że gdyby wszyscy uprawnieni skorzystali z tego przywileju, to do banków z tytułu rat i odsetek wpłynęłaby miesięcznie kwota niższa o 37% – mówi dr hab. Waldemar Rogowski, główny analityk BIK, SGH.
2/3 posiadaczy złotowych kredytów mieszkaniowych rozważa „wakacje”
Co trzeci (35%) posiadacz kredytu mieszkaniowego deklaruje, że chce skorzystać z wakacji kredytowych tylko w sytuacji problemów ze spłatą. Podobna grupa (32%) chce z nich skorzystać niezależnie od tego, czy wystąpią problemy ze spłatą.
Wniosek, aż 2/3 posiadaczy kredytów mieszkaniowych rozważa skorzystanie z ustawowych wakacji kredytowych – wynika z badania zrealizowanego przez Quality Watch na zlecenie Biura Informacji Kredytowej, w lipcu 2022 r.
BIK zapytał, na co Polacy przeznaczą środki „zaoszczędzone” w ramach wakacji kredytowych
Ponad połowa badanych (56%), posiadających kredyt hipoteczny stwierdziła, że planuje je spożytkować racjonalnie, czyli na nadpłatę rat w kolejnych miesiącach.
Ogółem Polacy nie chcą spłacać bankom odsetek, ale kapitał. Takie stanowisko ma 38% osób, które swoisty „prezent z wakacji” przeznaczyłoby na nadpłacenie rat swoich kredytów w kolejnych miesiącach.
– Już od początku roku obserwujemy wzrost wartości nadpłaconych kredytów mieszkaniowych. Jeszcze w czerwcu 2021 r. kredytobiorcy dokonali nadpłat kredytów hipotecznych w kwocie 600 mln zł, podczas gdy w czerwcu tego roku kwota ta była trzykrotnie wyższa i wynosiła 2,6 mld zł. Oczekuję dużego dalszego zwiększenia nadpłat w kolejnych miesiącach. Z perspektywy kredytobiorców wydaje się to racjonalne, gdyż w ten sposób obniża się koszt obsługi kredytu i spada kwota kapitału pozostającego do spłaty – tłumaczy Rogowski.
Czy spadnie popyt na kredyty gotówkowe i pożyczki pozabankowe?
Jak bardzo wyhamuje popyt na kredyty gotówkowe w II półroczu br., może być uzależnione od sposobu spożytkowania pieniędzy z odroczonych rat kredytowych.
26% ankietowanych planuje przeznaczyć je na bieżące opłaty rachunków z tytułu prądu, gazu itd., co pozwoli im ograniczyć częściowo wzrost tych kosztów w wyniku wysokiej inflacji.
Inni potencjalni beneficjenci „wakacji” (25%) chcą je przeznaczyć na sfinansowanie bieżących wydatków na życie, takich jak zakupy żywności czy odzież.
A 16% kredytobiorców deklaruje, że przeznaczy środki zaoszczędzone wakacji kredytowych na spłatę innych posiadanych zobowiązań w bankach.
Z danych BIK wynika, że potencjalni beneficjenci wakacji kredytowych spłacili bankom w czerwcu tego roku 1,24 mld zł z tytułu posiadanych przez nich jeszcze innych zobowiązań niż tylko kredyt hipoteczny, np. kredytów ratalnych, kart kredytowych.
– Wykorzystanie pieniędzy z odroczonych rat kredytowych może w konsekwencji powodować spadek zainteresowania zaciąganiem nowych kredytów gotówkowych, zwłaszcza na niskie kwoty, do 5 tys. zł. Ich dynamika w I poł. 2022 r. w porównaniu do analogicznego okresu przed rokiem, była najwyższa ze wszystkich przedziałów kwotowych i wynosiła 15,7%. Podobna zależność może wystąpić w przypadku spłaty pożyczek ze środków z „wakacji”. Ponieważ kredytobiorcy mieszkaniowi także posiadają pożyczki z firm pozabankowych, to z pomocą odroczonej raty na spłatę hipoteki mogą ją przeznaczyć na spłatę pożyczek – wyjaśnia główny analityk BIK.
Źródło: BIK
Wojciech Boczoń