Usługa odroczonej płatności BNPL (z ang. Kup Teraz Zapłać później) rozwija się błyskawicznie od przeszło 3 lat. Jednak pomimo tak dynamicznego wzrostu, eksperci rynkowi są zdania, że w obliczu rosnących stóp procentowych i drogiego pieniądza potencjał konsumentów do przesadnego zadłużania się będzie maleć. To z kolei oznacza, że obecny model BNPL będzie musiał ulec zmianie. W którym kierunku usługa może ewoluować? Jest kilka prawdopodobnych scenariuszy.
Czym jest BNPL?
Buy now, pay later (BNPL) to usługa, która pozwala klientom na dokonanie zakupów, a następnie odroczenie płatności (o 30 lub nawet 45 dni), a także rozłożenie jej na raty. To korzystne rozwiązanie dla konsumentów, ponieważ pozwala im na zakup produktów lub usług, których nie byliby w stanie kupić od razu. BNPL sprzyja także lepszemu planowaniu budżetu.
Rozwój BNPL w e-commerce
E-commerce jest obecnie jednym z najszybciej rozwijajacych się sektorów gospodarki na świecie. Wraz z rozwojem sektora rozwija się także usługa BNPL, która w e-commerce jest potężnym wspomagaczem sprzedaży – pozwala nie tylko na zwiększenie liczby klientów i przychodów, ale także sprzyja zwiększeniu lojalności klientów. Dodatkowo usługa odroczonej płatności jest coraz częściej używana w celu doprowadzenia do dokończenia porzuconych koszyków zakupów. Najwięksi europejscy sprzedawcy i platformy marketplace rozważają lub już wprowadzili swoje własne rozwiązania BNPL. Taką usługę ma już m.in. lider polskiego e-commerce- platforma Allegro, a także Amazon, który oferuje usługę BNPL dla wybranych produktów i dostawców.
Rozszerzenie gamy towarów
Poprzez usługę BNPL aktualnie są przede wszystkim finasowane zakupy związane z odzieżą, elektroniką i sprzętem AGD. Prognozuje się, że również w 2023 ten trend będzie się utrzymywał, ale pojawią się także nowe kategorie produktów objęte tą formą finansowania. Możemy spodziewać się, BNPL będzie oferowane w przypadku zakupów w branży meblarskiej, motoryzacyjnej czy sektorze nieruchomości. Prawdopodobnie pojawią się opcje zakupów “rent to own” pozwalające konsumentom na wynajem produktu przez określony czas, po którym będzie można wykupić produkt na własność.
Oferta BNPL z dużym prawdopodobieństwem pojawi się także m.in. w branży turystycznej. Już jakiś czas temu firma Afterpay – australijski operator BNPL informowała o podjęciu współpracy z firmą Expedia zajmującej się zakupami turystycznymi online dla klientów indywidualnych i małych firm. W ramach współpracy klienci firmy otrzymali możliwość rozłożenia płatności za podróże o wartości do 2000 dolarów. Według przedstawicieli firmy, w perspektywie kilku najbliższych lat to właśnie podróże staną się jednym z najczęściej finansowanych za pośrednictem BNPL wydatków dokonywanych przez konsumetów.
BNPL jako zamiennik kart kredytowych
Usługa BNPL „Kup teraz, zapłać później” (BNPL) jest coraz postrzegana jako alternatywa dla kart kredytowych, szczególnie teraz – gdy konsumenci odczuwają skutki inflacji i wielu z nich jest w finansowo gorszej sytuacji niż rok czy dwa lata wcześniej. Coraz więcej konsumentów decyduje się więc na skorzystanie z usługi BNPL, ponieważ jest ona bardziej eleatyczna i pozwala na większą kontrolę nad wydatkami. W badaniu przeprowadzonym przez firmę analityczną The Ascent, aż 62% ankietowanych wyraziło przekonanie, że “BNPL to rozwiązanie, które w przyszłości całkowicie zastąpi kartę kredytową.” Podobne wnioski można wysnuć po analizie wyników badań, które przeprowadził serwis Insider Inteligence. Na pytanie o powody korzystania z odroczonych płatności, aż 39,4% (dominujący odsetek) respondentów wskazało na “chęć uniknięcia zapłaty kartą kredytową”. Ponadto co szósty uczestnik badania wybiera BNPL dlatego, że “nie lubi używania kart kredytowych”.
Fuzje i przejęcia w branży BNPL
Dynamiczny rozwój BNPL przyciągnął na rynek wielu nowych graczy oferujących usługę, w tym banki, które wprowadzają własne wersje “Buy Now Pay Later”, a także start-upy próbujące oferować odroczone płatności w różnych niszowych sektorach. Jednak główni międzynarodowi gracze rynkowi, tacy jak Klarna, Affirm i ZIP, wciąż dążą do rentowności. W ramach tych dążeń dokonują m.in. akwizycji i przejść. Dobrym przykładem jest m.in. przejęcie firmy Square Inc. przez ZestFinance, a także nabycie przez Klarnę firmy Behalf. Wszelkie analizy dotyczące rozwoju branżu BNPL wskazują, że trend ten będzie się utrzymywał również w bieżącym roku.
Nadzór regulacyjny nad BNPL
Jako że usługa BNPL jest postrzegana jako bliski zamiennik kart kredytowych, regulatorzy zaczynają coraz więcej uwagi poświęcać usługom odrocznych płatności. Według raportu opublikowanego przez firmę PwC, wiele państw już teraz rozważa wprowadzenie regulacji dotyczących BNPL, aby chronić konsumentów przed nadmiernym zadłużaniem się. Rządy na całym świecie obawiają się zwłaszcza tego, że w związku z faktem, że płatności BNPL w dużej mierze są wykorzystywane głównie przez młodych użytkowników, Ci mogą nie być przygotowani do późniejszej spłaty swoich zobowiązań. Jako że sektor BNPL nadal szybko rozwija się, jest bardziej niż prawdopodobne, że regulacje i kontrola będą coraz większe. Dla sprzedawców może to być jednak dobra informacja, gdyż zwiększona kontrola nad usługami może pomóc sprzedawcom uniknąć potencjalnych oskarżeń o stosowanie nieuczciwych praktyk.
Autor: Zdzisław Grochowicz. Pełni funkcję Head of Business Development w INCAT Sp. z oo – wrocławskiej firmie technologicznej. Zdzisław jest związany z sektorem bankowo-finansowym od prawie 30 lat. Wcześniej pracował w Comparex Sp. z o.o.; przez wiele lat był także związany z Grupą Sygnity S.A., w której pełnił wiele funkcji, m.in. dyrektora wykonawczego pionu bankowego firmy. Zdzisław Grochowicz jest absolwentem Wydziału Elektrycznego Politechniki Szczecińskiej.
