Pomimo że Polacy są na ogół świadomi ile ich samochody zużywają paliwa (wiedzę na ten temat deklaruje 90% kierowców), spontaniczna znajomość czynników wpływających na wysokość spalania jest stosunkowo niska. W swobodnych wypowiedziach badani opisując sytuacje mające wpływ na ekonomiczność jazdy najczęściej zwracali uwagę na płynność, brak gwałtownych hamowań i przyspieszania (33%) oraz jazdę z określoną, niezbyt szybką prędkością (27%). Inne czynniki, które wymieniali respondenci, to: dobry stan techniczny samochodu (16%), warunki na drodze, (tu zarówno organizacja ruchu jak i warunki atmosferyczne 16%), parametry pojazdu (niezależne od stanu technicznego, wynikającego z konstrukcji 15%), oraz szeroko rozumiana „umiejętna i właściwa jazda” 15%). Na jakość paliwa wskazało 13 na 100 kierowców, a na stan nawierzchni dróg – 12 na 100. Wśród pozostałych zależności przywoływanych przez kierowców pojawiały się: dobry stan opon (9%), dostosowywanie biegu do prędkości (9%), rodzaj instalacji paliwowej (przy wskazywanej oszczędności w przypadku opcji diesel lub autogaz – 8%) oraz charakter trasy (inna jazda w mieście i inna – w trasie – 6%).
Najmniejszą wiedzą Polacy wykazali się na temat wpływu obciążenia i aerodynamiki pojazdu na zużycie paliwa. Na masę samochodu lub ładunek wskazało tylko 3 na 100 kierowców. Nikt z respondentów nie łączył spalania z zamontowanymi bagażnikami dachowymi lub otwartymi oknami podczas jazdy. Badani kierowcy spontanicznie nie wymienili również innych istotnych czynników, jak rozgrzewanie silnika przed wyruszeniem w drogę lub gaszenie silnika podczas postoju – na przykład w korku lub przed przejazdem kolejowym.
W drugiej fazie badania Shell sprawdzono wspomaganą wiedzę respondentów na temat wybranych zasad programu „Oszczędne tankowanie”. Po zapoznaniu się z nimi, zadaniem kierowców było ocenić wpływ lub brak wpływu poszczególnych czynników na zużycie paliwa. Następnie mieli zadeklarować czy i jak często się do nich stosują.
Prawie co drugi badany (41%) nie stwierdził wpływu na spalanie jazdy z otwartymi oknami, a co piąty (19%) nie zidentyfikował potrzeby zdejmowania bagażnika dachowego, gdy go nie używa. 12% kierowców było zdania, że wyłączanie silnika podczas dłuższego postoju nie ma wpływu na zawartość zbiornika paliwa. 9% nie widziało potrzeby szybkiej zmiany biegu na wyższy oraz stosowania właściwego i dobrej jakości oleju. 8 na stu kierowców nie było świadomych faktu, iż unikanie zbędnego obciążenia samochodu może poprawić wyniki spalania.
Podczas badania wspomaganego większość badanych kierowców zidentyfikowała za to wpływ na ekonomiczność jazdy takich czynników, jak: płynne prowadzenie pojazdów (nie wie 4%), regularne serwisowanie samochodów (nie wie 4%), utrzymywanie prawidłowego ciśnienia w oponach (nie wie 3%) oraz stosowanie paliw dobrej jakości (nie wie 2%).
Mówiąc o przestrzeganiu wskazówek ekonomicznej jazdy Shell, co trzeci polski kierowca (32%) nie zamyka okien podczas jazdy, co czwarty (26%) nie zwraca uwagę czy wozi w bagażniku zbędne ładunki. Co piąty respondent przyznaje się, że nie prowadzi płynnie pojazdu (20%), nie wyłącza silnika podczas dłuższego postoju (20%), nie zmienia biegu na wyższy tak szybko, jak to możliwe bez obciążania silnika (18%) i nie zdejmuje bagażnika dachowego, gdy go nie używa (18%). Ponadto, 11 na 100 Polaków nie serwisuje regularnie samochodu, a 9 na 100 nie sprawdza ciśnienia w oponach. 7% badanych nie przestrzega stosowania właściwego oleju oraz nie stosuje paliw dobrej jakości.
Na zlecenie Shell badanie opinii publicznej przeprowadził TNS OBOP na reprezentatywnej, celowej próbie 1000 aktywnych kierowców posiadających prawo jazdy kategorii „B”. Badanie zostało zrealizowane za pośrednictwem wywiadów telefonicznych CATI w terminie 25-30 stycznia 2006 roku.
Wojciech Boczoń