Spłata nieskończona
W przypadku zwykłej karty kredytowej, klient dokonujący zakupów, po zakończeniu okresu rozliczeniowego, może spłacić całe zadłużenie lub tylko jego część. Najmniejszą kwotą którą musi spłacić jest tzw. spłata minimalna, najczęściej wynosi ona około 3-5% wartości zadłużenia nie mniej niż 20-50 zł. Spłata minimalna pokrywa odsetki od kredytu i pewną niewielką kwotę kapitału. Dzięki spłacie minimalnej banki nie muszą martwić się tym, ze będą klientowi naliczać odsetki od odsetek co jest zakazane przez prawo.
Jednak przy comiesięcznym spłacaniu tylko kwoty minimalnej, spłata całego zadłużenia na karcie może potrwać kilka a nawet kilkanaście lat. Zakładając że zadłużenie na karcie wyniesie 2000 zł, a oprocentowani kredytu to 20%, to w przypadku miesięcznej raty w wysokości 50 zł, spłata całego zadłużenia potrwa aż 5 lat i 8 miesięcy!
Oczywiście większość osób dokonuje spłat wyższych niż spłata minimalna, jednak nawet teoretyczna możliwość tak długiego okresu spłaty jest niepokojąca. We wskazanym powyżej przypadku suma wszystkich odsetek zapłaconych przez klienta wyniosła 1325 zł, czyli aż 66% wartości kapitału. Banki zachęcają klientów by spłacały tylko kwotę minimalna, eksponując ja na comiesięcznym wyciągu. Bank zarabiają bowiem głównie na odsetkach od kredytów zaciąganych na kartach.
Rata na karcie
Wielu osobom konstrukcja karty kredytowej z kredytem odnawialnym nie odpowiada. Wolą to, do czego są najbardziej przyzwyczajone, czyli kredyt ratalny. Dlatego właśnie banki zaoferowały posiadaczom kart podobnie skonstruowany produkt – system ratalnych spłat zadłużenia na karcie. Aby z niego skorzystać trzeba dokonać zakupu kartą na większą sumę (np. powyżej 300 zł). Zakupu dokonuje się w zwyczajny sposób. Dopiero w ciągu dwóch lub trzech dni od dokonania zakupu klient misi skontaktować się z wydawcą karty i zgłosić chęć skorzystania z kredytu ratalnego.
Klient wybiera też na ile rat chce rozłożyć dokonany zakup (od 3 do nawet 36 rat). Bank informuje jednocześnie klienta o wysokości miesięcznej raty. Jej wysokość jest także każdorazowo umieszczana na miesięcznym zestawieniu transakcji dokonanych kartą.
Transakcja rozłożona na raty, tak jak zwykła transakcja, obniża wysokość dostępnego dla klienta limitu kredytowego. Wraz jednak ze spłatą kolejnych rat limit wzrasta i wraca do normalnej wysokości po całkowitej spłacie. Klient co miesiąc otrzymuje zwykłe zestawianie transakcji wraz z kwotą całego zadłużenia oraz kwotą minimalną. Spłata w każdym miesiącu składa się z dwóch składników: raty kredytu ratalnego oraz normalnej spłaty karty (co najmniej spłata minimalna).
Sama karta funkcjonuje bez z mian, z tym, że limit kredytowy obniżony jest o kwotę pozostałego do spłaty kredytu ratalnego. Klient może brać kredyt ratalny kilkakrotnie, wtedy co miesiąc musi spłacać ratę każdego z nich i jeszcze dokonywać spłaty karty. Wszystkie banki wprowadzają limity wysokości kredytu, które ograniczają go najczęściej do 75-80% wartości limitu karty.
Większe bezpieczeństwo, niższe odsetki
Kredyt ratalny jest niżej oprocentowany niż zwykłe oprocentowanie karty. W większość banków oprocentowanie kredytu ratalnego jest niższe niż 20%, podczas gdy karty oprocentowane są przeciętnie na 20-23%. Dzieje się tak, ponieważ ten typ kredytu niesie mniejsze ryzyko dla banku oraz daje mu większa kontrole nad procesem spłaty.
Banki umożliwiają rozłożenia na raty zarówno transakcji bezgotówkowych, takich jak zakupy w sklepach, jak i transakcji gotówkowych. Dotyczy to zarówno wypłat z bankomatów jak i przelewów pieniężnych dokonanych z rachunku karty. Getin Bank poza możliwości skorzystania z kredytu ratalnego, oferuje swoim klientom specjalną kartę służącą tylko i wyłącznie zakupów ratalnych.
Bank Zachodni WBK
BZ WBK oferuje wszystkim posiadaczom swoich kart kredytowych kredyt o nazwie Ratio. Dzięki niemu można rozłożyć na raty jedną lub kilka transakcji dokonanych kartą. Warunkiem jest by ich całkowita wartość była wyższa od kwoty 500 zł.
W przypadku skorzystania z Ratio wybrane transakcje zostają rozłożone na maksymalnie 18 miesięczne rat. Raty klient spłaca wraz z comiesięcznym rozliczeniem karty, w ten sposób że na konto banku musi wpłynąć rata kredytu oraz normalna wybrana kwota spłaty karty kredytowej (minimalna lub wyższa). Dzięki Ratio klient zyskuje niższe odsetki, które w przypadku tego kredytu wynoszą 14,9%. Normalne oprocentowanie kart kredytowych w BZ WBK to natomiast 22% dla kart srebrnych oraz 19% dla kart złotych.
Aby z Ratio skorzystać, trzeba najpierw wykonać transakcje kartą, później natomiast poinformować bank o chęci rozłożenia ich na raty. W momencie samej transakcji klient w żaden sposób nie musi deklarować chęci rozłożenia kwoty na raty, może zdecydować o tym nawet już po samej transakcji. Dla uruchomiania Ratio wystarczy jeden telefon na infolinie BZ WBK.
Skorzystanie z Ratio nie powoduje powrotu limitu kredytowego klienta do pełnej wysokości. Transakcje rozłożone na raty nadal pomniejszają limit w swojej niespłaconej części. Dopiero pełna spłata Ratio powoduje, że limit wraca do swej pierwotnej wysokości.
Citibank
Także Citibanku oferuje właścicielom kart kredytowych plan spłat ratalnych o nazwie Komfort. Jego oprocentowanie wynosi 11,99% dla transakcjo bezgotówkowych oraz 12,20% dla gotówkowych (normalne oprocentowanie kart w Citibanku to 21,96%).
Podobnie jak w BZ WBK z kredytu można skorzystać w ciągu trzech dni od dokonania transakcji kartą. Minimalna wartość transakcji którą można rozłożyć na raty to 800 zł. Klient może rozłożyć na raty kilka transakcji z tym, że ich ogólna wartość nie może przekroczyć 75% (dla transakcji bezgotówkowych) lub 80% limitu karty (dla transakcji gotówkowych). Spłata kredytu może nastąpić w 6, 9, 12, 18 lub 24 miesięcznych ratach.
Citibank pozwala na rozłożenie na raty zarówno transakcji bezgotówkowych (zakupy w sklepach itp.) jak również wypłat gotówki z bankomatu lub przelewów z rachunku karty. W przypadku rozłożenia na raty transakcji gotówkowej, bank anuluje pobraną prowizję od wypłaty lub przelewu.
Spłata zaciągniętego kredytu następuje wraz z comiesięczną spłatą karty. Tak samo jak w Banku Zachodnim niespłacona część kredytu obniża wysokość limitu karty kredytowej. Jednak pomimo tego zadłużenia karta kredytowa funkcjonuje normalnie, a klient może normalnie korzystać z kredytu bez odsetek (pod warunkiem uregulowania całego, poza kredytem ratalnym, zadłużenia na karcie.)
Getin Bank
Getin to bank specjalizujący się w kredytach ratalnych. Oferuje on swoim klientom zarówno kredyt ratalny „Getin Raty” dla posiadaczy kart kredytowych, jak i specjalna kartę kredytową służącą tylko do ratalnych zakupów. W systemie Getin Raty można rozłożyć na raty dowolna transakcję o wartości powyżej 300 zł, nie może być to jednak więcej niż 70% limitu kredytowego posiadanej karty.
Chęć skorzystania z kredytu ratalnego, można zgłaszać do końca okresu rozliczeniowego, w którym dokonano danej transakcji. Zgłoszenia można dokonać poprzez telefon lub osobiście w oddziale banku. Klient może wybrać spłatę kredytu w 6, 10, 12, 18 lub 24 miesięcznych ratach.
Za skorzystanie z systemu Getin Raty bank pobiera prowizje wynosząca 1% rozłożonych transakcji. Oprocentowanie transakcji rozłożonych na raty wynosi 19,9% w przypadku kredytu do 12 miesięcy lub 20,9% przy dłuższym okresie kredytowania. Poszczególne raty są przez bank doliczane do spłaty karty kredytowej w danym okresie rozliczeniowym.
Getin oferuje także karty ratalne. Funkcjonują one tak samo jak zwykłe karty kredytowe, z tym że całe zadłużenie jest spłacane w stałych miesięcznych ratach. W przypadku tego rodzaju kart nie ma okresu bezodsetkowego a wszystkie transakcje oprocentowane są od dnia ich wykonania. Klient musi dokonać co miesiąc spłaty kwoty minimalnej, która jest jednocześnie ratą kredytu. Wysokość spłaty minimalnej jest zależna od limitu karty. Dla karty o limicie 1000 zł, kwota minimalna wynosi 50 zł. Każde 200 zł limitu ponad 1000 zł, podnosi kwotę minimalną o 10 zł. Klient może spłacić kwotę wyższą od minimalnej, w ten sposób skracając czas spłaty całego kredytu. Oprocentowanie kredytu na karcie ratalnej jest niższe niż w przypadku zwykłej karty i wynosi 19% rocznie.
Możliwość rozłożenia na raty transakcji z karty kredytowej, oferują obecnie trzy banki na naszym rynku. Już wkrótce ofertę tego typu wprowadzi kolejny – MultiBank. Zapewne także następne banki wkrótce stworzą podobne możliwości swoim klientom.
Raty na kacie to dla klientów szansa na niższe oprocentowanie oraz bardziej motywujący system spłat. Banki natomiast mogą zachować większa kontrole nad spłata kredytu. Mogą także konkurować z systemami zakupów ratalnych, z których Polacy wciąż bardzo często korzystają, choć wielu z nich posiada już karty kredytowe.
Wojciech Boczoń
