Obligacje Skarbu Państwa cieszą się coraz większym zainteresowaniem Polaków. W ubiegłym roku ogólna sprzedaż wzrosła o około 10 procent w stosunku do roku 2011. Kto inwestował w obligacje?
W 2012 roku Polacy kupili blisko 24,5 mln sztuk Obligacji Skarbu Państwa. W porównaniu
z rokiem poprzednim było to 10 procent więcej. Wartość nabytych papierów dłużnych wyniosła 2,45 mld zł. Największym zainteresowaniem cieszyły się obligacje dziesięcioletnie (EDO), których sprzedaż wzrosła o 75 procent względem 2011 roku, oraz obligacje czteroletnie – wzrost o 79 procent. Sprzedano ich odpowiednio (EDO) 8 038 611 sztuk na kwotę 803,86 mln zł. oraz (COI) 7 283 341 sztuk na kwotę 728,33 mln zł. Stosunkowo dużo zakupiono obligacji dwuletnich, jednak w porównaniu z poprzednim rokiem ich sprzedaż spadła o prawie 28 procent. Było to 7 647 473 sztuki na kwotę 764,75 mln zł. Najmniejsze zainteresowanie wzbudziły natomiast obligacje trzyletnie (TZ i TOZ). Ogółem sprzedało się 1 538 855 sztuk na kwotę 153,88 mln zł.
Polacy coraz chętniej wybierają obligacje skarbowe, jako pewny i bezpieczny sposób lokowania swych oszczędności –mówi Anna Suszyńska, Zastępca Dyrektora Departamentu Długu Publicznego w Ministerstwie Finansów– W 2012 roku mogliśmy zaobserwować ciekawe zjawiska, jeżeli chodzi o zainteresowanie poszczególnymi rodzajami oferowanych przez nas papierów dłużnych. Styczeń, to najwyższa roczna sprzedaż dwulatek – 16 procent rocznego wolumenu sprzedaży tej serii. Luty, to z kolei, czas trzylatek – 30 procent rocznej sprzedaży. Najwięcej dziesięciolatek sprzedało się w czerwcu – 20 procent, a w miesiącu oszczędzania, czyli październiku inwestorzy postawili na czterolatki – 15 procent rocznej sprzedaży tych obligacji –dodaje Anna Suszyńska.
W 2012 r. inwestorzy chętniej niż przed rokiem wybierali obligacje zmiennokuponowe. Podczas gdy sprzedaż papierów dwuletnich ze stałym oprocentowaniem spadła o 28,4 proc. r/r do 765,7 mln zł, to popyt na papiery cztero- i dziesięcioletnie wzrósł o 78,9 proc. oraz 75,3 proc. Niewykluczone, że za popularnością obligacji cztero- i dziesięcioletnich stała między innymi wysoka inflacja. Ich oprocentowanie jest indeksowane bowiem wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych, który w widoczny sposób przypominał o sobie przez co najmniej trzy pierwsze kwartały ub.r. Inwestorzy chcąc więc uchronić oszczędności przed realną utratą wartości wybierali obligacje ze zmiennym oprocentowaniem –wyjaśnia Michał Sadrak z Open Finance.
Obligacje – męski sposób na oszczędzanie?
W 2012 roku najwięcej Obligacji Skarbu Państwa kupili mężczyźni – o 50 procent więcej niż kobiety. Liczba nabytych przez panów obligacji stanowi średnio 58 procent ogólnej sumy sprzedanych aktywów. Zakupili oni w ubiegłym roku ponad 14 mln sztuk obligacji o wartości
blisko 1,423 mln zł, w 58 914 transakcjach. Co ciekawe, mężczyźni chętnie inwestowali
w obligacje dziesięcioletnie oraz czteroletnie. Wśród kobiet natomiast największym zainteresowaniem cieszyły się obligacje dwuletnie i dziesięcioletnie. W 2012 roku kobiety kupiły blisko 9,5 mln sztuk obligacji, w 43 618 transakcjach. Wartość zakupionych prze nie aktywów wyniosła niemal 960 mln zł. Analiza powyższych danych pokazuje, że mężczyźni zainwestowali więcej pieniędzy w obligacje, a także w ramach jednej operacji kupili więcej obligacji niż kobiety.
Największym zainteresowaniem kobiet cieszyły się obligacje dwuletnie, natomiast mężczyźni najchętniej wybierali aktywa dziesięcioletnie i przeznaczyli na nie najwięcej pieniędzy. Można więc zauważyć, że kobiety preferują inwestycje o krótszym horyzoncie czasowym, a mężczyźni decydują się ulokować pieniądze na dłużej– tłumaczy Małgorzata Jabłońska, Menedżer Zespołu Rynku Pierwotnego Domu Maklerskiego PKO Banku Polskiego.– Ciekawe jest podejście do obligacji trzyletnich. Mężczyźni kupili dwa razy więcej tych aktywów niż kobiety. Może to oznaczać, że kobiety preferują inwestycje o stałym oprocentowaniu –dodaje Małgorzata Jabłońska.
Obligacje wybierają dojrzałe osoby
W przypadku każdego typu obligacji oferowanego w 2012 roku wyraźnie widać, że grupa nabywców 50+ stanowi trzon kupujących – w granicach 83 procent dla obligacji dwuletnich, około 78 procent dla obligacji trzyletnich, blisko 76 procent dla obligacji czteroletnich
i 66 procent dla obligacji dziesięcioletnich. W ubiegłym roku osoby w wieku 50+ kupiły
17 mln sztuk rządowych papierów dłużnych, czyli o ponad trzykrotnie więcej niż inwestorzy
w wieku 35-50 i ponad dwunastokrotnie więcej niż osoby młode, do 35 roku życia.
W co i ile inwestują zatem młodsi ludzie?
W ubiegłym roku osoby w wieku do 35 lat zainwestowały w obligacje 149 mln zł. Młodzi ludzie najczęściej wybierali obligacje z długim horyzontem czasowym – dziesięcioletnie i czteroletnie. W tej kategorii wiekowej najmniejszym zainteresowaniem cieszyły się trzylatki. Podobnie sytuacja wygląda wśród inwestorów w przedziale wiekowym 35-50. Jedyna różnica to większa liczba zakupionych obligacji oraz wyższa wartość zainwestowanych środków – 407 mln zł.
Nie bez znaczenia dla popularności obligacji z dłuższym terminem wykupu jest także ich wyższe oprocentowanie niż papierów z relatywnie krótkim dwu-, trzyletnim terminem wykupu. Dotychczas, o popularności obligacji emerytalnych (dziesięcioletnich) decydowała także możliwość ich zakupu w ramach IKE Obligacje. Jednak zmiany wprowadzone w lutym br. (możliwość nabywania także pozostałych papierów skarbowych na IKE Obligacje) mogą spowodować, że w 2013 r. inwestorzy nieco zmienią postawę względem pozostałych obligacji– zauważa Michał Sadrak z Open Finance.
Analizując dane możemy zauważyć, że preferencje inwestorów w młodym i średnim wieku były podobne. Natomiast zupełnie inaczej decyzje inwestycyjne podejmowały osoby powyżej 50 roku życia. W tej grupie wiekowej najpopularniejsze były dwulatki– mówi Anna Suszyńska, Zastępca Dyrektora Departamentu Długu Publicznego w Ministerstwie Finansów.
Które regiony inwestowały w obligacje?
W 2012 roku najwięcej obligacji kupili mieszkańcy województwa mazowieckiego – 8 mln sztuk, o wartości 816 mln PLN. Najchętniej wybierali oni dwuletnie (35 procent) oraz dziesięcioletnie (29 procent) papiery dłużne. Około 2,5 mln sztuk obligacji nabyły osoby
w województwie śląskim. Tutaj podobnym zainteresowaniem cieszyły się obligacje dwu-, cztero- i dziesięcioletnie. Ponad 1,3 mln sztuk kupiono w województwie łódzkim. Jego mieszkańcy najczęściej wybierali obligacje dwuletnie (38 procent), a następnie czteroletnie (37 procent). W Wielkopolsce kupiono 1,3 mln sztuk papierów dłużnych, a w Małopolsce – blisko 1,2 mln sztuk.
Podsumowanie
Analiza postaw inwestorów w 2012 roku wobec Obligacji Skarbu Państwa wskazuje, że coraz chętniej wybierają oni produkty o długim horyzoncie czasowym. Może to sugerować, że przynajmniej część z osób inwestujących w obligacje, robi to z myślą o przyszłej emeryturze.
Tradycyjnie, to w grupie 50+ zakupy obligacji były największe. Wskazuje to wyraźnie, na utrwaloną grupę inwestorów, świadomych, poszukujących pewnych i bezpiecznych sposobów pomnażania kapitału. Obligacje skarbowe, są, z racji swych cech, produktem który idealnie nadaje się do dywersyfikowania portfela i duża część grupy 50+ nabywa je, by zbilansować ryzyko innych inwestycji.
Na wielkość zakupów ma na pewno wpływ poziom oprocentowania, co widać w miesięcznych rekordach sprzedaży poszczególnych rodzajów obligacji. Wtedy obligacje skarbowe cieszą się ogromnym zainteresowaniem, także wśród nowych inwestorów. Wyniki sprzedaży obligacji skarbowych w 2012 r. wskazują, że decyzje inwestorów uzależnione są od wysokości oprocentowania proponowanego przez resort finansów. Obniżki oprocentowania skutkują spadkiem popytu ze strony nabywców, co szczególnie widoczne było w dwóch ostatnich miesiącach – potwierdza Michał Sadrak z Open Finance.
Warto jednak pamiętać, że w przypadku papierów o oprocentowaniu zmiennym, zysk, zależy od wielu, poza wysokością oprocentowania, czynników, takich jak np. kapitalizacja odsetek, czas inwestycji.
Kryzys w strefie euro, mocne zawirowania na rynkach Unii Europejskiej, nie podważyły zaufania inwestorów indywidualnych do państwa polskiego, co znalazło swój wyraz także w zakupach, jakich dokonali w obszarze obligacji emitowanych przez Skarb Państwa.
O obligacjach Skarbu Państwa
Obligacje skarbowe – dłużne papiery wartościowe emitowane przez Skarb Państwa reprezentowany przez Ministra Finansów. Emitent (Skarb Państwa) pożycza od nabywcy obligacji pewną sumę pieniędzy i zobowiązuje się ją zwrócić w określonym terminie (wykupić obligacje) oraz wypłacić odsetki. Wykup obligacji wraz z wypłatą należnych odsetek następuje ze środków budżetu państwa. Obligacje skarbowe to forma oprocentowanej pożyczki pieniężnej zaciąganej przez Skarb Państwa
u osób zakupujących obligacje. Skarb Państwa finansuje z tej pożyczki pożyczkowe potrzeby budżetu państwa. Skarb Państwa emituje: Dwuletnie obligacje skarbowe o stałej stopie procentowej (DOS), cena sprzedaży 100 zł – równa wartości nominalnej, kapitalizacja roczna – odsetki wypłacane w dniu wykupu, oprocentowanie stałe określone przez Emitenta, wykup po dwóch latach od dnia zakupu. Trzyletnie oszczędnościowe obligacje o zmiennej stopie procentowej (TOZ), cena sprzedaży 100 zł – równa wartości nominalnej, oprocentowanie zmienne, określone co pół roku na podstawie stawki WIBOR 6M, odsetki wypłacane co pół roku, data wykupu 3 lata od dnia zakupu. Czteroletnie oszczędnościowe indeksowane obligacje (COI), cena sprzedaży 100 zł – równa wartości nominalnej, oprocentowanie wg wskaźnika rocznej inflacji oraz marży ustalanej przez Emitenta odsetki wypłacane raz na rok (za ostatni okres razem z kapitałem), data wykupu 4 lata od dnia zakupu. Emerytalne dziesięcioletnie oszczędnościowe obligacje (EDO), cena sprzedaży 100 zł – równa wartości nominalnej, oprocentowanie wg wskaźnika rocznej inflacji oraz marży ustalanej przez Emitenta, odsetki wypłacane na koniec inwestycji, kapitalizacja roczna, data wykupu 10 lat od dnia zakupu.
Ministerstwo Finansów
