Podsumowanie wydarzeń po publikacji wyników badania akceptacji gotówki i kart płatniczych wśród polskich przedsiębiorców.
Interchange Fee w Polsce. Tło problemu.
Od kilkunastu lat rynek płatności bezgotówkowych w Polsce pozostaje w nierównowadze. Jego rozwój finansowany jest przez przedsiębiorców akceptujących karty płatnicze oraz konsumentów, którzy dokonują nimi transakcji. To wynik zawyżonej prowizji za akceptację kart, którą ponoszą akceptanci. Jej główny składnik – Interchange Fee, ustalany jest przez organizacje płatnicze Visa, MasterCard na poziomie dwa razy wyższym niż wynosi średnia w Unii Europejskiej. W efekcie nieuzasadnionego utrzymywania tej opłaty w Polsce na sztucznie zawyżonym poziomie jedynie w 1/5 punktów handlowo-usługowych możliwe jest dokonanie płatności kartą. Większości przedsiębiorców akceptowanie kart na obecnie obowiązujących zasadach się nie opłaca. W marcu 2012 roku NBP przygotował Program redukcji opłat kartowych w Polsce, który został zaakceptowany przez niemal wszystkich uczestników rynku. Program nie został wdrożony ze względu na brak zgody jednego podmiotu -organizacji płatniczej MasterCard.
Listopad 2012
Publikacja wyników badania akceptacji gotówki i kart płatniczych wśród polskich przedsiębiorców
22 listopada 2012 w trakcie I Ogólnopolskiego Kongresu Płatności Bezgotówkowych zaprezentowane zostały wyniki badania akceptacji gotówki i kart płatniczych wśród polskich przedsiębiorców. Współpracę przy nim podjęła Fundacja Rozwoju Obrotu Bezgotówkowego, Narodowy Bank Polski oraz Wydział Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego. Kluczowe wnioski z badania, przeprowadzonego pod kierunkiem dr Jakuba Górki z WZ UW potwierdzają, że:
-
Z perspektywy przedsiębiorców koszty akceptacji gotówki są znacznie wyższe niż gotówki
- Dopiero znaczna redukcja poziomu opłatyinterchangemogłaby zachęcić większość przedsiębiorców obecnie nie akceptujących kart do instalacji terminali. Przeprowadzone analizy wskazują, że stawki opłaty interchange w Polsce powinny być niskie (ok. 0,2% wartości transakcji), a nawet zerowe
Wykres 1. Akceptowalny poziom opłaty akceptanta – odsetki skumulowane
Podstawa: Firmy nie akceptujące obecnie kart i deklarujące brak zainteresowania akceptacją kart i wskazujące koszty jako barierę, n=212
Pyt: Jaki poziom opłat z tytułu płatności kartą płatniczą wyrażony w procencie od transakcji, byłby dla Państwa akceptowalny, aby zdecydowali się Państwo na akceptację kart płatniczych?
-
Polscy przedsiębiorcy są otwarci na nowe, innowacyjne metody płatności. Ponad 1/5 firm deklaruje chęć rozpoczęcia przyjmowania płatności telefonem komórkowym, o ile bezpieczeństwo transakcji byłoby na poziomie podobnym do kart płatniczych, a koszt akceptacji płatności byłby niższy od kart płatniczych.
Grudzień 2012
Skierowanie senackiego projektu nowelizacji ustawy do prac sejmowych. Podczas 23. posiedzenia Senatu zaakceptowany został projekt ustawy o zmianie Ustawy o usługach płatniczych przygotowany przez Komisję Budżetu i Finansów Publicznych. Zakłada on stopniowe obniżanie stawki Interchange do 2016 roku, kiedy ma ona wynieść 0,5% wartości transakcji. Jak uzasadnił Leszek Czarnobaj – Senator PO, kierujący pracami nad ustawą, ewolucyjny charakter zmian ma pozwolić wszystkim podmiotom na dostosowanie się do nowych warunków rynkowych.
Przygotowany przez Senatorów projekt nowelizacji uzyskał poparcie Narodowego Banku Polskiego oraz Ministerstwa Finansów, dlatego ma największe szanse na przyjęcie przez parlament i wejście w życie.
Styczeń 2013
Korekta cenników prowizyjnych Visa i MasterCard
1 stycznia 2013 roku organizacje płatnicze Visa i MasterCard dokonały symbolicznych obniżek w poziomach prowizji interchange. Niestety ich znaczenie dla rozwoju rynku jest praktycznie żadne. Jak wskazują wyniki badania przeprowadzonego przez FROB, NBP i WZ UW, spadek średniego poziomu prowizji interchange z 1,6% do ok. 1,3% wartości transakcji nie może mieć większego wpływu na zachęcenie przedsiębiorców do przyjmowania kart.
Działanie organizacji płatniczych odczytywać należy jako działanie mające na celu spowolnienie prac nad przyjęciem nowelizacji ustawy o usługach płatniczych, poprzez próbę dowiedzenia, że stawki prowizji mogą regulować się „same” w wyniku działania sił rynkowych.
Luty 2013
Posłowie zwlekają, przedsiębiorcy tracą
Szereg poselskich projektów nowelizacji ustawy o usługach płatniczych (PiS, PSL, SP, RP) oraz projekt senacki – mający poparcie NBP i Ministerstwa Finansów, czeka na rozpatrzenie i przyjęcie przez Sejm. Każdy dzień zwłoki pracy parlamentarzystów nad wprowadzeniem regulacji ustawowej maksymalnych opłat od transakcji kartowych to realne straty dla polskich przedsiębiorców, konsumentów oraz gospodarki.
-
Dlaczego projekty nowelizacji „utknęły” w Sejmie i słuch po nich zaginął?
-
Kiedy parlamentarzyści na poważnie zajmą się problemem opłaty interchange?
-
Dlaczego prace postępują tak wolno, skoro podobne stanowisko w tej sprawie mają niemal wszystkie parlamentarne siły, Narodowy Bank Polski oraz Ministerstwo Finansów?
-
Kiedy ukrócone zostaną monopolistyczne praktyki organizacji Visa i MasterCard?
-
Jak długo polscy przedsiębiorcy i konsumenci tolerować mają sytuację, w której traktowani są przez organizacje płatnicze i banki wyraźnie gorzej niż mieszkańcy innych krajów Unii Europejskiej?
