Rynek sekurytyzacji w Polsce rozwija się bardzo dynamicznie, nabiera coraz większego znaczenia, a liczba i wartość przeprowadzanych transakcji zauważalnie wzrasta. Przykładem jest transakcja dokonana w marcu br. na kwotę 9 mld zł, która przekroczyła sumę pozyskanego finansowania w sektorze bankowym za cały 2019 r. na poziomie 6 mld zł. Dzieje się tak głównie za sprawą rosnących wymagań kapitałowych, potrzeby zapewnienia płynności na optymalnym poziomie i dążenia do efektywnego zarządzania portfelem.
Głównym i najważniejszym celem transakcji sekurytyzacyjnych jest przeniesienie ryzyka i pozyskanie środków finansowych. W efekcie dochodzi do poprawy parametrów kapitałowych banków, które korzystają z tego narzędzia. Wpływ sekurytyzacji na cały sektor finansowy może być jeszcze szerszy i oddziaływać pozytywnie na dynamikę rozwoju gospodarczego kraju. Dzięki uwolnieniu dodatkowych środków na finansowanie nowych inwestycji, koszt pozyskania może być niższy niż w przypadku innych form finansowania.
Czego wymagają regulatorzy?
Obszar sekurytyzacji jest traktowany przez nadzorców rynku finansowego w sposób niezwykle wyjątkowy. Zakres możliwych do stosowania transakcji sekurytyzacyjnych, sposób ich przeprowadzania, a także wszystkie aspekty podlegające kompleksowemu raportowaniu są szczegółowo opisywane i dokładnie wyjaśniane.
Istnieją dwa główne obszary, w których uwzględnienie sekurytyzacji jest krytyczne.
Wymogi kapitałowe z tytułu ryzyka kredytowego. W tym wypadku ekspozycje podlegające sekurytyzacji oraz pozycje sekurytyzacyjne muszą być uwzględnione przede wszystkim w procesie kalkulacji wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka kredytowego. Wymóg dla tego typu ekspozycji liczony jest według hierarchii metod, zapisanej w Rozporządzeniu (UE) 575/2013, to jest według metod wewnętrznych ratingów (SEC-IRBA), metod zewnętrznych ratingów (SEC-ERBA) oraz metody standardowej (SEC-SA).
Drugi obszar dotyczy zawieranych transakcji, prowadzony według regulacji ESMA. ESMA zdefiniowała w Rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2020/1224 i 2020/1225 szczegóły co do zakresu i formy rejestru transakcji sekurytyzacyjnych, które muszą być prowadzone czy to przez lokalne nadzory (w Polsce KNF) czy też certyfikowane rejestry (transakcje publiczne).
Jak zatem podejść do sprawnego raportowania sekurytyzacji?
Firmy powinny zaimplementować system, umożliwiający obsługę raportowania sekurytyzacji w sposób kompleksowy dla wszystkich nadzorców i w wymaganych formatach (XML oraz XBRL). W przypadku rynków finansowych bardzo ważna jest przejrzystość wszystkich transakcji oraz możliwość śledzenia całego procesu wyliczania formularzy od analitycznych danych źródłowych do wypełnionych pól na sprawozdaniu. Kolejny kluczowy element to unikanie błędów i pomyłek, system powinien generować raporty w sposób automatyczny i powtarzalny, a dodatkowe algorytmy kontrolne powinny weryfikować dane przed wysyłką. Rozwiązania proponowane przez doświadczonych specjalistów coraz częściej umożliwiają również wykorzystanie danych uzyskanych w procesie raportowania do definiowania własnych raportów.
Rynek sekurytyzacji prężne się rozwija, w naturalny sposób wszystkie narzędzia usprawniające procesy raportowania, a także wspierające optymalizacje wymogów kapitałowych muszą ewoluować. Gwarancją poprawności całego procesu raportowania i jego zgodnością z wymogami nadzorców jest współpraca z doświadczonym i merytorycznym partnerem IT, który zautomatyzuje proces i ograniczy możliwości powstania błędów w raportowaniu.
Tomasz Kokot, Dyrektor Obszaru Biznesowego w Sygnity
Wojciech Boczoń
