Kwestia prania brudnych pieniędzy w Polsce, regulowana jest przez ustawę o przeciwdziałaniu praniu brudnych pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu z dnia 16 listopada 2000 roku. Nowelizacja z dnia 25 czerwca 2009 roku do wyżej wymienionej ustawy weszła w życie w październiku 2009 roku.
Artykuł 1 ustawy o przeciwdziałaniu praniu brudnych pieniędzy i finansowania terroryzmu mówi, że: „Ustawa określa zasady oraz tryb przeciwdziałania praniu pieniędzy, przeciwdziałania finansowaniu terroryzmu, stosowania szczególnych środków ograniczających przeciwko osobom, grupom i podmiotom oraz obowiązki podmiotów uczestniczących w obrocie finansowym w zakresie gromadzenia i przekazywania informacji.”
Zgodnie ze zmianami znajdującymi się w powyższej ustawie nałożone zostały nowe obowiązki i wymagania co do zakresu gromadzenia danych i przebiegu procesu sprawozdawczego na instytucje obowiązane. Zgodnie z ustawą instytucje obowiązane, to m.in.: instytucje finansowe, kredytowe, banki, firmy inwestycyjne oraz zakłady ubezpieczeń w zakresie ubezpieczeń na życie.
W związku ze zmianami wywiązanie się z obowiązków przez instytucje finansowe, może wymagać zastosowania systemu informatycznego wspomagającego proces analityczny i sprawozdawczy.
Według przedstawiciela firmy Business Intelligence Technologies, która jest jednym z liderów na rynku oprogramowania do przeciwdziałania praniu brudnych pieniędzy, i która dostosowała autorską aplikację do wymagań nowelizacji ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r., dobry system powinien w szczególności dostarczać wsparcia w takich aspektach jak:
- Analiza i ocena ryzyka prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu oraz raportowanie wyników tych czynności
- Wstrzymywanie lub wycofanie transakcji obarczonej zbyt wysokim ryzykiem w warunkach nowych wymagań analizy ryzyka i zakresu przekazywanych do GIIF danych
- Rejestracja podmiotów odnoszących rzeczywiste korzyści – w praktyce oznacza to konieczność ewidencji udziałowców osób prawnych
- Gromadzenie dodatkowych informacji o kliencie i transakcji wymaganych przez GIIF, np. o podmiotach-osobach pełniących eksponowane funkcje publiczne
Celem systemu powinna być integracja, opracowanie oraz analiza danych o transakcjach finansowych dokonywanych w organizacji dla celów sprawozdawczości wymaganej przez Generalnego Inspektora Informacji Finansowej.
Aby system spełniał wymagania instytucji obowiązanych musi zapewnić:
- automatyzację importu transakcji z systemów źródłowych lub wspomaganie ewidencji tych transakcji,
- analizę, kontrolę i zarządzanie transakcjami oraz sprawozdaniami,
- generowanie raportów sprawozdawczych zgodnych z wytycznymi GIIF.
Posiadanie takiej aplikacji pozwala wspiera instytucje w walce z procederem prania brudnych pieniędzy oraz na bieżąco wywiązywać się z narzuconych przez GIIF wymogów ustawowych.
Ważnym aspektem jest uniknięcie kary finansowej nakładanej przez GIIF w przypadku nie wywiązywania się z narzuconych zmian. Karę pieniężną nakłada Generalny Inspektor w drodze decyzji, w wysokości do 750,000 złotych. Konsekwencją precedensu obrotu podejrzaną gotówką – poza stratami finansowi dla instytucji, jest przede wszystkim – spadek zaufania i obniżenie dobrego imienia firmy, które może wpłynąć na utratę klientów i przejście ich do konkurencji.
Warto zabezpieczyć się przed konsekwencjami, które przedsiębiorstwo może ponieść z tytułu niedostosowania się do nowych wymagań wymuszonych przez ustawę. Taką gwarancją może być wprowadzenie nowoczesnego oraz sprawdzonego systemu, którym posługują się jedne z największych firm finansowych w Polsce.
Źródło: Business Intelligence Technologies S.C.
Wojciech Boczoń