Poziom wydatków konsumpcyjnych w Europie był w pierwszym kwartale 2010 r. wyższy o 9% niż w analogicznym okresie ubiegłego roku, wynika z raportu „Visa European Spending Trends” opublikowanego we współpracy z firmą analityczną Markit, wyspecjalizowaną w zakresie badań gospodarczych i wskaźników ekonomicznych.
Jak stwierdzili autorzy raportu, wartość transakcji z użyciem debetowych, kredytowych i przedpłaconych kart Visa na całym kontynencie wzrosła do 230 mld euro w porównaniu z poziomem 198 mld euro odnotowanym w I kw. 2009 r. W rezultacie roczna stopa wzrostu obrotów kartami Visa, która w ostatnim kwartale 2009 r. wyniosła 11,7%, teraz osiągnęła poziom 16,4%. Uwzględniając większą liczbę wydanych kart Visa, daje to roczny przyrost nominalnej wartości wydatków dokonywanych kartami Visa o 9%, a więc wyższy niż przed recesją, kiedy to najszybsze tempo przyrostu, na poziomie 5,8%, odnotowano pod koniec 2007 r.
Ogólny poziom wydatków kartami Visa został przywrócony, ale średnia wartość transakcji – 49 euro w I kw. 2010 r. – choć wyższa od 48,8 euro z III kw. 2009 r., nie osiągnęła jeszcze poziomu z lat 2005-2008, czyli 51-53 euro. Odzwierciedla to zmniejszone wydatki konsumpcyjne i niższe ceny detaliczne, ale także coraz częstsze używanie kart przez ich posiadaczy do płatności o niskiej wartości. Interpretację taką wspiera nieprzerwana tendencja wzrostu („rok do roku”) średniej liczby transakcji przypadających na jedną kartę.
Dzięki upowszechnieniu się kart płatniczych w ciągu ostatnich dziesięciu lat, płatności z użyciem kart Visa stanowią obecnie 11,2% całości wydatków konsumpcyjnych w punktach sprzedaży detalicznej w Europie, przy czym ponad 70% ich wartości przypada na debetowe karty Visa. Oznacza to, że dane o płatnościach z użyciem kart dostarczają istotnych wskazówek o trendach całkowitego poziomu wydatków konsumpcyjnych.
Raport – oparty na analizie transakcji z użyciem 399 milionów kart Visa, jakie obecnie znajdują się w obiegu w Europie – odnotowuje silną korelację pomiędzy danymi Visa a wskaźnikami zaufania konsumentów publikowanymi przez Komisję Europejską. Według Komisji, nastroje konsumenckie w I kw. br. były najlepsze od dwóch lat, przy czym najniższy ich poziom odnotowany został w tym samym okresie (I kw. 2009 r.), jaki wynika z danych organizacji Visa.
Wstępne dane organizacji Visa za kwiecień i maj wskazują, że pozytywne tendencje w płatnościach z użyciem kart utrzymywały się również w II kw. br. W przeszłości dane organizacji Visa były nieznacznie wyższe niż oficjalne doniesienia na temat sprzedaży detalicznej – zwłaszcza w latach 2008 i 2009, kiedy informacje te dostarczyły swego rodzaju „sygnałów wczesnego ostrzegania” o nadchodzącym gwałtownym zwrocie: od silnego wzrostu wydatków do ich spadku. Tym samym, obiecujące najnowsze dane organizacji Visa stanowią dobry prognostyk utrzymania się poprawy nastrojów konsumenckich również w II kw. br.
Dr Steve Perry, dyrektor handlowy Visa Europe, powiedział: „Wydatki konsumpcyjne, które dotkliwie ucierpiały w okresie recesji, odzyskują utracone pole w niespodziewanie szybkim tempie. Stopa wzrostu jest obecnie wyższa niż w okresie przed recesją. Wywiera to pozytywny wpływ na całą gospodarkę europejską – wydatki konsumpcyjne stanowią przecież niezmierne ważny czynnik wzrostu gospodarczego.
Jednakże sytuacja gospodarcza Grecji, a także obawy związane z sytuacją budżetową niektórych innych krajów europejskich nie pozwalają na nadmierny optymizm; musimy jeszcze poczekać, by przekonać się, czy obecne tempo wzrostu wydatków utrzyma się.
Mijające dziesięciolecie to okres zawrotnego tempa rozwoju kart płatniczych w całej Europie, w rezultacie czego na każde dziewięć euro wydatków konsumpcyjnych mieszkańców Europy przypada obecnie ponad jedno euro opłacone kartami Visa. W szczególności, dla wielu konsumentów preferowanym środkiem płatności stały się karty debetowe, wypierając gotówkę i czeki. Oznacza to, że płatności z użyciem kart w coraz większym stopniu dostarczają istotnych wskazówek o całkowitym poziomie wydatków konsumpcyjnych, uzupełniając dane oficjalne.”
Chris Williamson, główny ekonomista firmy Markit, powiedział: „Rosnący poziom płatności z użyciem kart Visa stanowi pożyteczną wskazówkę zmieniających się tendencji w wydatkach konsumpcyjnych. Jak pokazują dane dotyczące kart Visa za pierwszy kwartał tego roku, wyłaniający się obraz sytuacji tchnie optymizmem i zaskakującą wprost prężnością. Przynajmniej częściowo jest to rezultatem obserwowanego w wielu krajach coraz częstszego korzystania z kart płatniczych zamiast gotówki; poza tym, dane oczyszczone z wpływu inflacji wykażą wzrost nieco skromniejszy. Jednakże czynniki te nie wyczerpują bynajmniej całości przyczyn wzrostu z I kw. br. Dostępne dane wskazują na oznaki rozszerzania się ożywienia gospodarczego z sektora przedsiębiorstw w kierunku gospodarstw domowych.
Wstępne dane organizacji Visa za ostatnie dwa miesiące potwierdzają wyniki innych badań sugerujących utrzymanie się – a być może nawet przyśpieszenie – ożywienia również w II kw. br. Musimy jednak pamiętać, że w ostatnim roku na ten zwrot w trendach wydatków wywarły wpływ bezprecedensowe programy pobudzania gospodarki. Kontynuacja obecnych tendencji w drugiej połowie 2010 r. zależeć będzie od tego czy wzrost gospodarczy utrzyma swą prężność w obliczu takich niekorzystnych czynników jak kryzys zadłużenia niektórych państw w naszym regionie, zakończenie pakietów stymulacyjnych oraz nakaz szukania oszczędności wymuszony wysokim poziomem długu publicznego.”
Źródło: Visa
Wojciech Boczoń