Sięgać, gdzie wzrok nie sięga
Jesteśmy skazani na rozwój technologiczny, który z każdym rokiem odmienia nasze życie. Jak nigdy dotąd rozwija się nauka, rośnie ludzki geniusz. Człowiek spogląda już bardzo głęboko we wnętrze materii, gdzie jednostką miary odległości jest nanometr, stanowiący jedną milionową milimetra. Jest to miara długości tylko dziesięć razy większa niż średnica atomu wodoru i 50 tysięcy razy mniejsza niż średnica włosa ludzkiego.
Od kilkunastu już lat trwają prace badawcze, których celem jest poznanie struktury i praw rządzących w świecie nano oraz transfer wyników tych badań do przemysłu, co jest określane mianem nanotechnologii.
Przez nanotechnologie należy rozumieć nowoczesne metody produkcji, gdzie kontrola procesów odbywa się na poziomie atomów lub cząsteczek w skali od 1 do 100 nanometrów. W tym świecie nie działają już prawa fizyki klasycznej, lecz kwantowej. A więc granica pomiędzy fizyką, chemią i biologią zaciera się.
Rewolucja na każdym kroku
To przyszłość XXI wieku, dająca potencjał rozwojowy szeregu innowacyjnym przedsiębiorstwom. Zatem jest nieuniknione, że nanotechnologie będą kreować nową jakość oraz wpływać na poziom i styl życia ludzkości. Nie będzie dziedziny życia, gdzie nie będą zastosowane wyniki badań świata mierzonego w skali dziesięć do potęgi minus dziewiątej.
Nanotechnologie generują silny impuls dla nowej rewolucji przemysłowej, która zmieni oblicze obecnego stulecia. Ten proces już trwa, chociaż nie zawsze zdajemy sobie z tego sprawę. Już dziś widać, że jest szansa na rozwiązanie wielu problemów ludzkości. Pojawią się zapewne nowe, być może będące skutkiem wykorzystania w złej wierze zdobyczy nowej nauki.
Nanotechnologie będą miały coraz szersze zastosowanie w niemal wszystkich dziedzinach wytwarzania, medycynie, rozrywce. W wyniku zastosowania nanotechnologii można uzyskać materiały o unikalnych, właściwościach. Mogą one charakteryzować się idealnym przewodnictwem elektrycznym lub cieplnym, nadzwyczajną wytrzymałością mechaniczną, przy jednocześnie niskim ciężarze właściwym.
W elektronice powstaną zminiaturyzowane pamięci oraz zwielokrotnione ich pojemności. Nadprzewodniki wykonane z nanoprzewodów pozwalają na budowę superszybkich komputerów. Nieograniczone wręcz możliwości rozwoju otrzyma telekomunikacja. Wysokosprawne ogniwa słoneczne oraz akumulatory nowych generacji pozwolą na oszczędności energii oraz wykorzystanie na dużą skalę energii odnawialnej. Przemysł motoryzacyjny otrzyma nowe super lekkie a zarazem wytrzymałe materiały. Coraz więcej urządzeń gospodarstwa domowego będzie korzystać z nowych materiałów.
Żyć 150 lat
W ramach nanotechnologii funkcjonuje dziedzina, badająca procesy biologiczne – nanobiotechnologie. Tutaj naukowcy stawiają kładkę pomiędzy żywą i martwą naturą. Daje to przełom w filozofii myślenia człowieka oraz podstawy nowego światopoglądu. Działając na tym poziomie naukowcy mogą nauczyć się wiele od natury i zrozumieć procesy życiowe a następnie wykorzystać tą wiedzę np. przy budowie nanosensorów. Wprowadzone do organizmu będą monitorować zmiany w procesach biologicznych, co pozwoli na wykrywanie chorób w bardzo wczesnym stadium rozwoju. Jak wielkie ma to znaczenie dla profilaktyki i terapii wielu chorób, z którymi nie możemy sobie poradzić – nie trzeba nikogo przekonywać. Trwają prace nad wytwarzaniem sztucznych tkanek, pozwalających na regenerację uszkodzonych organów, czy pielęgnacji skóry. Opracowywane są systemy dystrybucji leków w organizmie. Pozwoli to na wydłużenie życia i jego jakości w wieku starszym. To bezcenne dobro, które będzie przynosić profity tym, którzy będą je dostarczać – spółkom stosującym nanotechnologie. Stąd ich akcje będą wiele warte w przyszłości.
Poprzez nano do bogactwa
Jak można było pomnożyć kapitał inwestując na początku ery komputerowej – wiemy już dziś. A przecież wprowadzenie nanotechnologii to nieporównanie większy skok cywilizacyjny, niż przejście z liczydeł do nowoczesnych komputerów.
Identyfikacja potencjału wzrostowego, jaki jest dziś jeszcze ukryty w wielu przedsiębiorstwach wdrażających najnowsze zdobycze know-how ze świata nano a także tych, które powstaną w przyszłości, może przynieść ponadprzeciętne zyski.
Jednak na wynik inwestycji trzeba będzie niejednokrotnie poczekać kilka lat, dekadę, dwie, trzy. Nie wszystkie przedsiębiorstwa przetrwają. Stąd sukces może dać wybór takich, które dokonają z powodzeniem transferu technologii a ich produkty zostaną zaakceptowane przez rynek. Można spodziewać się, że w najbliższej dekadzie nastąpi wysyp takich firm, gdyż świat wydaje ogromne sumy na badania i rozwój nauki.
Miarą wzrostu wyceny rynkowej poszczególnych sektorów na giełdzie są indeksy. Przykładem indeksu odzwierciedlającego wzrost spółek nanotechnologicznych jest Global Crown Capital Nanotechnology Index, w skład którego wchodzi 19 spółek funkcjonujących w sektorze nanotechnologii. Kolejny indeks to Lux Nanotech Index opracowany przez Lux Research, niezależną firmę doradczą w zakresie wdrażania nanotechnologii.
Ze względu na nowatorski charakter nanotechnologii trudno jest podejmować właściwe decyzje inwestycyjne. Stąd wzrasta zapotrzebowanie na korzystanie z usług instytucji zbiorowego inwestowania, gdzie proces analizy kondycji poszczególnych spółek nanotechnologicznych przejmują zarządzający funduszami. Dywersyfikacja portfela funduszu pozwala ograniczyć ryzyko inwestycyjne i korzystać z potencjału wzrostowego całej branży. W obecnej fazie rozwoju rynku jest to lepsze rozwiązanie niż nabywanie pojedynczych spółek nanotechnologicznych, gdyż analiza ich sytuacji oraz unikalnego rynku wymaga wiedzy specjalistycznej, niejednokrotnie trudno osiągalnej dla przeciętnego inwestora.
Przykładem funduszu inwestującego w tego rodzaju spółki jest PowerShares Lux Nanotech, którego portfel jest oparty na indeksie Lux Nanotech Index. Utworzony został w 2005 r. i jest notowany na giełdzie AMEX. Główne branże, w jakie zainwestował fundusz to: technologie informacyjne, materiały, służba zdrowia. Wyniki zarządzania nie dają jeszcze powodu do satysfakcji, co oznacza, że potencjał, jaki drzemie w inwestycjach w nanotechnologie nie został jeszcze wyzwolony. Dla inwestorów wierzących w przyszłość nanotechnologii jest więc jeszcze okazja dla dokonania intratnych długoterminowych inwestycji. Należy dodać, że wspomniany wyżej indeks Lux Nanotech Index w okresie pierwszej połowy 2003 r. wzrósł o 70%.
Potencjał wzrostowy świata nano chcą również wykorzystać fundusze hedgingowe. Przykładem jest utworzony w 2006 r. “The First Nanotechnology Fund” inwestujący w spółki nanotechnologiczne różnych sektorów: służba zdrowia, farmaceutyka, obronność, chemia i elektronika.
Należy zdawać sobie sprawę, że wraz z upowszechnianiem nanotechnologii wiele obecnie doskonale funkcjonujących przedsiębiorstw będzie musiało dokonać istotnych przeobrażeń w sferze wytwarzania i organizacji, natomiast niektóre zostaną zlikwidowane, bądź ich znaczenie spadnie. Czeka nas więc rewolucja nie tylko w sferze technologicznej lecz również w świecie finansów.
Wojciech Boczoń
