Według najnowszych badań ZPF i SGH, Barometr Obsługi Zobowiązań (BOZ) spadł do poziomu 87,1 pkt. w III kwartale 2022 r. do poziomu 94,6 pkt. Wartość BOZ pozostaje w obszarach pesymistycznych, poniżej 100 punktów i jest w trendzie spadkowym.
Wartość Barometru Obsługi Zobowiązań (BOZ[1]) zmniejszyła się o 7,5 pkt. w porównaniu do 94,6 pkt. w poprzednim kwartale. Jego wartość jest mniejsza niż przed rokiem i niż przed pandemią, pozostaje w trendzie spadkowym i jest zbliżona do pandemicznego dołka. Barometr dotyczy wszelkich zobowiązań, czyli również np. cyklicznych płatność związanych z usługami. Rosnące ceny energii, gazu, czynszów powodują stopniowe powstawanie problemów z wywiązywaniem się z drobnych regularnych płatności.
W przypadku bieżącej obsługi zobowiązań nadal dominują respondenci, którzy obsługują je bezproblemowo – takich gospodarstw domowych jest obecnie 65,2%. Przed kwartałem było to 68,3%, a przed rokiem ok. 70,3%. Na początku 2019 roku bezproblemową obsługę zobowiązań deklarowało blisko 80% respondentów, a w czasie kryzysu pandemicznego tylko 66%. Grupa respondentów deklarujących obecnie małe problemy wynosi ok. 27% (wobec 25,2% poprzednio), z kolei respondenci, którzy przy bieżącej obsłudze zobowiązań deklarują duże problemy, stanowią obecnie 7,8% (6,5% poprzednio i 6,3% przed rokiem). W tym 2,6% respondentów deklaruje opóźnienia w obsłudze zobowiązań o ponad 6 miesięcy. Jakość obsługi bieżących zobowiązań w aktualnym badaniu pogorszyła się i jest na niskim poziomie.
W prognozach terminowości obsługi zobowiązań w najbliższych 12 miesiącach również dominuje grupa gospodarstw domowych, która nie spodziewa się problemów z obsługą swoich zobowiązań. Odsetek ten wyniósł w III kwartale 2022 roku ok. 47%, poprzednio było to 51,9%, a przed rokiem 55,6%. Przewidywania co do przyszłej obsługi pogorszyły się o 5 p.p. w bieżącym badaniu i są niższe od historycznej średniej. Przybyło respondentów deklarujących małe problemy – jest ich obecnie 22,5%, wobec 21,3% w poprzednim badaniu i 18,5% przed rokiem. Gospodarstw spodziewających się dużych problemów z obsługą zobowiązań jest obecnie 12,7% (wobec 8,8% poprzednio i 7,7% przed rokiem).
– Gospodarstwa domowe zaczynają odczuwać wpływ wzrostu inflacji i stóp procentowych na zbilansowanie swojego własnego budżetu. Chociaż odsetek respondentów oczekujących bezproblemowej obsługi zobowiązań jest wciąż na relatywnie wysokim poziomie, to jednak zwiększa się odsetek gospodarstw domowych przewidujących pogorszenie obsługi swoich zobowiązań – przybyło tych, którzy spodziewają się problemów w tym obszarze – ocenia Marcin Czugan, Prezes Zarządu ZPF.
[1] Barometr Obsługi Zobowiązań (BOZ) jest wypadkową odpowiedzi na dwa pytania dotyczące obecnych i przyszłych problemów z obsługą wszelkich zobowiązań. Do jego wyliczenia brane są pod uwagę odsetki respondentów obsługujących swoje zobowiązania bezproblemowo. Przez zobowiązania rozumiemy regularne płatności (np. czynsz, opłaty za telefon, Internet, TV, energię, gaz, ogrzewanie, wodę, czesne, podatki, składki ZUS/NFZ itp.) oraz raty kredytów i pożyczek, raty leasingu.
Źródło: Związek Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce
Wojciech Boczoń