W nowym raporcie „Zagraniczne telewizje o Polsce” znalazły się publikacje o Polsce i Polakach wyemitowane w dniach 1 – 31 października br. Wyemitowały je następujące stacje telewizyjne: anglojęzyczne EuroNews, CNN, BBC World, niemieckie ARD i ZDF oraz francuska TV5. W sumie ukazało się 316 materiałów odnoszących się do naszego kraju, z których większość miała charakter neutralny. Przekazy w całości poświęcone Polsce stanowiły 18 procent wszystkich monitorowanych materiałów, zaś wzmianki o Polsce lub Polakach pojawiły się w 17 procentach publikacji.
Październikowa analiza wykazała, że nadal wśród przekazów o Polsce więcej jest materiałów negatywnych niż pozytywnych. Za informację mającą najlepszy wpływ na wizerunek naszego kraju za granicą uznano wiadomość o przyznaniu polskiemu studentowi nagrody za projekt logo, które będzie firmowało przyszłoroczne obchody 50. rocznicy podpisania Traktatu Rzymskiego. Natomiast negatywnie oceniono materiały dotyczące bieżących wydarzeń w świecie polityki w Polsce.
W październiku to właśnie kontrowersje polityczne wzbudziły największe zainteresowanie mediów zagranicznych. Aktualna sytuacja w Polsce została określona mianem kryzysu, którego zalążkiem było ujawnienie procesu korumpowania posłów opozycyjnych przez przedstawicieli rządu w celu uzyskania poparcia politycznego. Doniesienia na trzy związane ze sobą tematy – kryzys polityczny w Polsce, pro- i antyrządowe demonstracje oraz ponowne zawiązanie koalicji rządowej PiS-u z Samoobroną – stanowiły blisko 40 procent wszystkich wyemitowanych materiałów.
Stacje EuroNews i BBC World na bieżąco informowały o kolejnych fazach kryzysu politycznego w Polsce. Podkreślano, że premier Kaczyński chce za wszelką cenę uniknąć wcześniejszych wyborów parlamentarnych, których domaga się opozycja. Doniesienia przypominały, że koalicja rozpadła się z powodu różnicy stanowisk w sprawie budżetu na rok 2007 i zwiększenia militarnego zaangażowania Polski w Afganistanie.
Na uwagę zasługują doniesienia BBC World, która określiła braci Kaczyńskich jako kontrowersyjne postacie zarówno w kraju, jak i za granicą. Z reportażu można było dowiedzieć się, że doszli oni do władzy dzięki poparciu elektoratu niezadowolonego z członkostwa w Unii Europejskiej. BBC World zamieściła także wypowiedź prof. Leny Kolarskiej-Bobińskiej, szefowej Instytutu Spraw Publicznych, która wskazała na problem obniżenia jakości debaty publicznej w Polsce. Kolarska-Bobińska podkreśliła, że zanika poprawność polityczna, a wypowiedzi polityków są coraz bardziej brutalne. Reporter podsumował materiał słowami: mamy obecnie do czynienia z najpoważniejszym kryzysem politycznym z Polsce od upadku komunizmu.
Wszystkie monitorowane stacje poinformowały o anty- i prorządowych demonstracjach zorganizowanych w Warszawie. Różnicą w doniesieniach były liczby uczestników poszczególnych zgromadzeń. Reporter niemieckiej stacji zwrócił uwagę na fakt, że spory polityczne przeniosły się z parlamentu na ulicę, ponieważ politycy nie są zdolni do znalezienia rozwiązania zaistniałego kryzysu.
Ponad 50 materiałów poświęcono powrotowi do rządu Andrzeja Leppera i odnowieniu koalicji, która rozpadła się kilka tygodni wcześniej. Bardzo krytyczne w przekazach na ten temat były telewizje ARD i ZDF. W komentarzach podkreślano, że trudno pozytywnie oceniać przyszłość nowego rządu, skoro aż 60 procent społeczeństwa nie chce w nim Andrzeja Leppera, a poziom wzajemnej nieufności jest wyjątkowo duży.
Pozytywną informacją o Polsce był news o zwycięstwie Szymona Skrzypczaka, 23-letniego studenta, w konkursie zorganizowanym wspólnie przez wszystkie instytucje unijne. Polak zaprojektował logo z napisem Together, upamiętniające 50. rocznicę podpisania Traktatu Rzymskiego. W nagrodę otrzymał 6000 €. W pozostałych przekazach media poświęciły dużo uwagi wizycie premiera Kaczyńskiego w Berlinie oraz stosunkom polsko-niemieckim. Niesłabnącym zainteresowaniem cieszył się nadal temat migracji zarobkowej w Unii Europejskiej oraz jej ekonomicznych i społecznych skutków dla poszczególnych państw. Telewizje podejmowały również temat spotkania Grupy Wyszehradzkiej, incydentu związanego z niemieckim statkiem, a nawet konkursu Miss World zorganizowanego w Warszawie.
Analiza semantyczna informacji z października pokazuje, że w przekazach rzadko pojawiały się pozytywne wyrażenia lub określenia odnoszące się do Polski. Zagraniczni widzowie częściej mogli usłyszeć, że nasz kraj jest trudnym sąsiadem, u którego trwa permanentny kryzys rządowy, a rządzący państwem to skrajnie konserwatywni bliźniacy. Premier wykazuje mało skrupułów w doborze koalicjanta, którego określa mianem warchoła. W ten sposób wicepremierem zostaje osoba, która ma sądowe zarzuty i zależy jej tylko na samej władzy. Według słów z materiałów telewizyjnych, wizerunek PiS-u jako pogromców korupcji został podarty na strzępy przez korupcję polityczną (chodzi o tzw. aferę taśmową).
„Zagraniczne telewizje o Polsce” to nowy raport Instytutu Monitorowania Mediów. Począwszy od sierpnia 2006 roku, kolejne analizy zagranicznych newsów ukazują się co miesiąc. Na potrzeby raportu IMM monitoruje pod kątem wizerunku Polski 24 godziny na dobę stacje CNN, EuroNews, BBC World, ARD, ZDF oraz TV5. Raport październikowy w pełnej wersji jest dostępny na stronie Instytutu Monitorowania Mediów.
Wojciech Boczoń
