To pierwszy od 15 miesięcy spadek środków powierzonych w zarządzanie funduszom inwestycyjnym. Poprzednio z tego typu sytuacją mieliśmy do czynienia w maju ubiegłego roku. To co łączy oba te przypadki to sytuacja na giełdzie. Zarówno wtedy, jak i w sierpniu na rynkach akcji gościły spadki, co oczywiście musiało się przełożyć na zmniejszenie wartości wycen składników, znajdujących w portfelach funduszy. Wielokrotnie wspominaliśmy już o rosnącej wrażliwości wartości aktywów ulokowanych w funduszach inwestycyjnych na koniunkturę na rynku akcji. Wynika ona z obserwowanej od wielu miesięcy tendencji wzrostu zainteresowania produktami, oferującymi w mniejszym lub większym stopniu zaangażowanie na giełdzie. W chwili obecnej, według naszych szacunków, udział akcji w łącznych aktywach wszystkich funduszy sięga już 45%, podczas gdy jeszcze w grudniu roku ubiegłego wskaźnik ów nie przekraczał 35%.
W sierpniu spadki zawitały również na rynek papierów skarbowych (indeks IROS stracił w ciągu miesiąca -0,12%), co dodatkowo doprowadziło do przeceny znacznej części portfela obligacji. W sumie, według naszych szacunków, łączny wynik zarządzania dla całego rynku był w sierpniu ujemny i wyniósł -3,9 mld PLN. Ubytku tego nie zdołał zniwelować napływ nowych środków do funduszy inwestycyjnych, w wyniku czego zanotowaliśmy pierwszy od ponad roku spadek aktywów zarządzanych przez krajowe TFI.
Ciekawie wygląda sytuacja, gdy przyjrzymy się dynamice środków osiąganych przez poszczególne grupy funduszy. W sierpniu, po raz pierwszy od wielu miesięcy, liderem wzrostu nie były fundusze akcyjne. Tym razem najszybciej rosły środki ulokowane w produktach zaliczanych przez nas do grupy pozostałych zagranicznych funduszy dłużnych (PDX), inwestujących środki w papiery denominowane w kilku różnych walutach lub w walutach innych niż USD i EUR.
Aż o +12% zwiększyły się w sierpniu aktywa funduszy pieniężnych i gotówkowych, wzrastając do poziomu 8,8 mld PLN. W sytuacji, gdy rynek spodziewa się kolejnych podwyżek stóp procentowych to właśnie fundusze z grupy RPP stanowią alternatywę dla innych inwestycji w okresach giełdowej dekoniunktury, co znajduje swoje odzwierciedlenie właśnie w takich miesiącach jak lipiec czy sierpień. Istotny wpływ na zmiany poziomu aktywów funduszy pieniężnych i gotówkowych mają również podmioty lokujące swoje krótkookresowe nadwyżki finansowe w produktach o charakterze płynnościowym.
Trzecia pozycja, pod względem sierpniowej dynamiki wzrostu należy funduszy akcji zagranicznych (AKZ). Aktywa zgromadzone w 36 funduszach z tej grupy wzrosły w minionym miesiącu o +4,9% zbliżając się do poziomu 7 mld PLN. Głównym segmentem rozwoju tej grupy są produkty inwestujące w regionie europy środkowo-wschodniej. Ich aktywa od początku roku wzrosły już 16-to krotnie, a w samym sierpniu zyskały 10%. Niewątpliwa moda panująca na fundusze europejskich emerging markets, wspomagana przez TFI silnym przekazem reklamowym powoduje, że mimo spadków na giełdach całego regionu Polacy chętnie powierzają tym funduszom nowe środki. Według naszych szacunków, od początku roku trafiło do nich już ponad 3 mld PLN, z czego w samym sierpniu saldo wpłat i umorzeń wyniosło ponad +430 mln PLN.
Ostatnią grupą, która w sierpniu odnotowała wyraźny wzrost aktywów były fundusze polskich papierów dłużnych. Zarządzane przez nie środki wzrosły po raz pierwszy w tym roku, ponownie przekraczając poziom 6 mld PLN. Co ciekawe, rosły aktywa przeważającej większości funduszy tej grupy – spadki, i to symboliczne bo nie przekraczające -3,5%, odnotowaliśmy jedynie w przypadku 4 produktów. W tym przypadku najwyższa dynamika wzrostu dotyczy funduszy zarządzanych przez największe TFI na rynku co sugeruje, że wynika ona w znacznej części z konwersji środków z innych, bardziej ryzykownych produktów.
W sierpniu mogliśmy obserwować wzrost wartości zarządzanych środków jeszcze w dwóch grupach – funduszy mieszanych zagranicznych (MIZ) oraz funduszy nieruchomości (NIE). W pozostałych przypadkach aktywa netto zarządzane na koniec sierpnia były niższe niż miesiąc wcześniej, a ubytek zawierał się w przedziale od -1,2% (pozostałe fundusze – XXX) do -6,1% (fundusze akcji krajowych – AKP)
Wojciech Boczoń