W ostatnich miesiącach nieco osłabło tempo odbudowy aktywów funduszy inwestycyjnych po ostatnim kryzysie. W pierwszej połowie br. zdołały powiększyć swą wartość o +2,2% (2,6 mld zł). W samym czerwcu straciły jednak na wartości -0,1%, czyli niecałe -130 mln zł.
Rynkowi nie pomaga słabsza koniunktura giełdowa – WIG zyskał w pierwszym półroczu niecałe +2,0%. Lepiej wypadł natomiast rynek długu – indeks obligacji skarbowych IROS zyskał blisko +3,2%. Wzrostowi aktywów nie pomagają sami klienci, którzy w tym czasie, wg szacunków Analiz Online, wnieśli do funduszy niecałe +2,0 mld zł, najmniej od 3 kolejnych półroczy. Dodatkowo ponad połowa nowych środków trafiła do funduszy tworzonych na potrzeby firm, czy klientów zamożniejszych, czyli nie do szeroko dostępnych rozwiązań.
Środki zgromadzone w funduszach aktywów niepublicznych w pierwszych 6 miesiącach tego roku zwiększyły się o +1,3 mld zł, przy czym w samym czerwcu o +0,9 mld zł, dzięki czemu ich udział w rynku przekroczył 10% (12,6 mld zł). Jeśli weźmiemy pod uwagę, iż w towarzystwach, które nie publikują danych o aktywach swoich funduszy, zgromadzone jest dodatkowo ok. 20 mld zł, to może okazać się, że ulokowana jest w nich aż co piąta złotówka.
Dodatkowo to właśnie dzięki tej grupie produktów, wg szacunków Analiz Online, czerwcowe saldo wpłat i wypłat było dodatnie i wyniosło ponad +0,5 mld zł (do samych funduszy aktywów niepublicznych trafiło ponad +0,6 mld zł)1. Największą dynamikę przyrostu aktywów w pierwszym półroczu (+59,9%) odnotował jednak inny segment rynku, również niedostępny dla szerokiego grona odbiorców, czyli fundusze sekurytyzacyjne. Aktywa w nich zgromadzone zwiększyły się w ciągu 6 mies. o blisko +0,5 mld zł, do 1,3 mld zł na koniec czerwca tego roku.
Zdecydowanym liderem w powiększaniu aktywów w tym roku pozostają jednak fundusze pieniężne i gotówkowe. Po dwóch słabszych miesiącach, w czerwcu klienci znów wpłacili do nich znaczne środki, dzięki czemu wartość aktywów wzrosła o +343 mln zł i osiągnęła rekordowy poziom bliski 17 mld zł. W całym półroczu aktywa wzrosły o +1,6 mld zł, a ich udział w rynku ponownie przekroczył 14%. 1 O tę kwotę mogą się różnić dane o saldzie wpłat i wypłat publikowanych przez Izbę Zarządzających Funduszami i Aktywami, które są publikowane około połowy miesiąca.
W bardzo dużym stopniu wzrosły również aktywa funduszy absolutnej stopy zwrotu. Co prawda w samym czerwcu klienci wypłacili z nich netto blisko -100 mln zł, a aktywa zmniejszyły się o -3,1%, to w skali półrocza odnotowały wzrost aktywów o +0,8 mld zł. Dzięki dużej popularności tych funduszy, w tym kilku nowych rozwiązań, na koniec czerwca aktywa w nich zgromadzone warte były 3,8 mld zł (3,2% rynku)*.
W ostatnich 6 miesiącach nieco osłabiła się pozycja funduszy akcyjnych na rynku. Co prawda aktywa zyskały w tym czasie na wartości +0,3% i na koniec czerwca warte były 32,8 mld zł, to wzrost ten nie wystarczył do utrzymania udziału w rynku na poziomie 28%. Na skutek słabej koniunktury na rynkach akcji, a także przewadze wypłat nad wpłatami, w czerwcu aktywa w nich zgromadzone zmniejszyły się o ponad -1,1 mld zł (-3,3%). Mimo to wyraźnie rośnie przewaga funduszy akcyjnych nad drugim co do wielkości segmentem, czyli funduszami mieszanymi.
Od kilku miesięcy klienci wypłacają z nich swoje oszczędności, zwyżce aktywów nie pomaga również słaba koniunktura giełdowa. Te dwa czynniki przyczyniły się do spadku wartości zarządzanych środków aż o -1,7 mld zł w ciągu 6 mies. (w tym -0,5 mld zł, czyli -1,8% w samym czerwcu). Ich udział w rynku zmniejszyl się więc z 26,1% na koniec 2010 roku do 24,1% na koniec czerwca br. Przewaga funduszy akcyjnych wzrosła więc do ponad 7,4 pkt proc. Od dwóch miesięcy trwa natomiast dobra passa funduszy dłużnych, które wspiera korzystna koniunktura na rynku długu, a co za tym idzie powrót klientów. W czerwcu środki w nich zgromadzone zwiększyły swą wartość o +0,3 mld zł (+1,9%), osiągając poziom 16,3 mld zł. Na półroczną dynamikę większy wpływ miały jednak pierwsze 4 miesiące, kiedy klienci wypłacali z nich swoje oszczędności. W efekcie półroczna dynamika zmian jest ujemna (-2,5%).
Odwrotnie wygląda sytuacja funduszy ochrony kapitału. Wprawdzie w skali półrocza ich aktywa wzrosły o +6,2%, w czerwcu odnotowały spadek o -2,6% spowodowany zakończeniem procesu likwidacji jednego z funduszy o charakterze produktu strukturyzowanego. Podsumowując, w czerwcu rosły aktywa funduszy skierowanych do wąskiego grona odbiorców (aktywów niepublicznych +7,8%, sekurytyzacyjne +18,8%, nieruchomości +1,4%), a także funduszy charakteryzujących się niższym ryzykiem (pieniężne i gotówkowe +2,1%, dłużne +1,9%). Pozostałe segmenty rynku odnotowały spadek wartości zarządzanych środków, w tym największą fundusze surowcowe (-19,3%).
*W minionym półroczu zmiana polityki jednego z funduszy absolutnej stopy zwrotu przyczyniła się do przeniesienia go do innej grupy. Ponieważ fundusz zarządza aktywami przekraczającymi 0,6 mld zł, różnice w zestawieniu dla tej grupy z raportami publikowanymi w poprzednich miesiącach są znaczne.
Źródło: Analizy Online
Wojciech Boczoń