To właśnie te organy są prawnym właścicielem nieruchomości, a użytkowanie takiego gruntu odbywa się na podstawie umowy jego wieczystego użytkowania. I choć okres, na jaki poszczególne jednostki oddają swoje grunty do gospodarowania, jest długi – od 40 do 99 lat, to jednak mimo wszystko nie jest to własność prywatna. Ponieważ przekazanie gruntu w użytkowanie wieczyste odbywa się na podstawie umowy, w której określane są ściśle warunki przeznaczenia danej działki, dzierżawiący musi zdawać sobie sprawę z konieczności jej wykorzystania zgodnie z założonym celem.
Szczególne znaczenie ma to w przypadku inwestycji budowlanych, realizowanych np. przez developerów. Niewywiązanie się z umowy grozi opłatami dodatkowymi lub nawet utratą nabytego prawa do korzystania z gruntu. Przyszli nabywcy lokali, oferowanych przez firmy budowlane, powinni więc zapoznać się z warunkami przeznaczenia gruntu i planowanymi terminami jego zabudowy, aby po prostu zneutralizować ryzyko nieudanej inwestycji. Kolejnym zagrożeniem dla nabywcy takiego lokalu jest fakt, iż z chwilą wygaśnięcia prawa do użytkowania wieczystego gruntu przez dzierżawcę, traci on prawo do odrębnej własności lokalu w danym budynku mieszkalnym. Jest to oczywiście jedynie założenie teoretyczne, ponieważ uprawnienie do przedłużenia wieczystego użytkowania jest powszechną praktyką, podobnie jak możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego we własność. W tym drugim przypadku właściciel gruntu, czy nieruchomości mieszkalnej na nim położonej, staje się jej jedynym właścicielem i nie ma już obowiązku rozliczania się z procesu zagospodarowywania swojej własności czy uiszczania corocznych opłat z tytułu dzierżawy. Dodatkowo znowelizowana ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, daje możliwość wykupu nieruchomości z bonifikatą. Bonifikata w wielu przypadkach może wynosić nawet do 99% wartości wycenionej przez rzeczoznawcę majątkowego nieruchomości. Skorzystają na tym właściciele domów, mieszkań, działek przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe, spółdzielnie mieszkaniowe i użytkownicy gruntów rolnych. Przywilej nieodpłatnego przekształcenia będą miały osoby, których majątek został wywłaszczony lub przejęty na rzecz Skarbu Państwa przed 5 grudnia 1990r. i które zmuszone obowiązującymi wówczas przepisami prawa nie mogły zakupić na własność państwowych czy gminnych gruntów, decydując się na ich wieczyste użytkowanie. Druga grupa to osoby, które otrzymały prawo wieczystego użytkowania w obszarze m.st. Warszawy na mocy dekretu o gruntach warszawskich z 26 października 1945r.
Możliwość uzyskania prawa do własności nieruchomości dotyczy, zgodnie z danymi Ministerstwa Sprawiedliwości, prawie 1,4 miliona Polaków oraz około 7 tysięcy spółdzielni mieszkaniowych. Jak zauważają analitycy Gold Finance, zniżki przy wykupie z pewnością będą olbrzymią zachętą dla zainteresowanych. Należy jednak pamiętać, że zbycie lub wykorzystanie nieruchomości w innym celu niż założony – stanowiący podstawę bonifikaty, przed upływem 5 lat od daty przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, grozić będzie koniecznością zwrotu zwaloryzowanego upustu. Dbajmy więc o swoje, ale pamiętajmy o zasadach.
Wojciech Boczoń