Urząd Komisji Nadzoru Finansowego (UKNF), w ramach realizacji zadania Komisji Nadzoru Finansowego polegającego na podejmowaniu działań mających na celu wspieranie rozwoju innowacyjności rynku finansowego, wprowadza program rozwojowy dla rynku finansowego pod nazwą Piaskownica regulacyjna KNF.
Piaskownica będzie działała w modelu zdecentralizowanym, w ramach którego informatyczne środowiska testowe są udostępnione przez akceleratory startupów, instytucje finansowe, fundacje lub inne podmioty posiadające odpowiednie kwalifikacje, zwane Operatorami Piaskownicy. Zgłoszenia do funkcji Operatora Piaskownicy będę przyjmowane przez Departament Innowacji Finansowych FinTech UKNF w terminie do dnia 9 listopada 2018 r.
Piaskownica adresowana jest do podmiotów planujących rozpoczęcie działalności na rynku finansowym (startupy), które posiadają nieprzetestowany, innowacyjny produkt lub usługę finansową opartą na nowoczesnych technologiach informacyjnych (IT) oraz do podmiotów oferujących już pewne rozwiązania na rynku finansowym (podmioty nadzorowane – instytucje finansowe), które chcą prowadzić dalsze testy w celu wypracowania nowych usług lub modeli biznesowych.
Środowiska testowe Operatorów mogą być wirtualne, w postaci systemu komputerowego symulującego zachowania rynkowe, jak i w pełni rzeczywiste, z udziałem realnych klientów (jednak bez możliwości zaangażowania środków finansowych klientów). Zarówno środowiska testowe, jak i testujące swoje rozwiązania podmioty będą monitorowane i wspierane merytorycznie przez UKNF.
UKNF zawrze z wybranymi Operatorami umowę o prowadzenie Piaskownicy i obejmie nad nią patronat. W celu zawarcia umowy Operator musi spełnić określone wymagania w zakresie funkcjonalności, operacyjności i bezpieczeństwa środowiska testowego oraz, co najistotniejsze, musi posiadać odpowiednią kadrę szkoleniową, doświadczoną w akceleracji i skalowaniu startupów oraz prowadzeniu działalności nadzorowanej przez KNF, a także w uzyskiwaniu zezwoleń na prowadzenie działalności nadzorowanej. Operator, aby zawrzeć z UKNF umowę o patronat i prowadzenie Piaskownicy, będzie musiał przedstawić także plan szkoleń, testów i wsparcia merytorycznego dla podmiotów testujących.
UKNF, w stosunku do startupów uczestniczących w Piaskownicy, przy rozpatrywaniu ich wniosków o zezwolenie na prowadzenie działalności nadzorowanej, będzie kierował się zasadą proporcjonalności określoną w art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, która stanowi podstawę dla oceny, że wymagania oraz weryfikacja wniosku o zezwolenie na prowadzenie działalności powinny być dostosowane do skali, złożoności i specyfiki podmiotu występującego o zezwolenie.
Biorąc pod uwagę konieczność wprowadzenia rozwiązania, które umożliwiłoby startupom w sposób prostszy i szybszy uzyskać zezwolenie KNF na prowadzenie działalności nadzorowanej, przy jednoczesnym zapewnieniu bezpieczeństwa konsumentów oraz zachowaniu wymogów kapitałowych oraz wymogów doświadczenia kadry zarządzającej, UKNF planuje przygotować i opublikować tzw. Checklisty licencyjne. Będą one stanowiły zamknięty i wyłączny katalog kwestii poruszanych i wyjaśnianych w trakcie postępowania licencyjnego, tak aby każdy podmiot przed złożeniem wniosku o zezwolenie znał zakres pytań, jakie zostaną mu zadane.
Jednym z głównych założeń Piaskownicy jest uzyskanie niezbędnej licencji w możliwie najkrótszym terminie, dzięki wzmożonemu monitoringowi prowadzonych testów rozwiązań i modeli biznesowych oraz wsparciu merytorycznemu wnioskodawcy przez pracowników UKNF. Startup może w każdym momencie uczestnictwa w Piaskownicy złożyć wniosek licencyjny lub wycofać się z Piaskownicy nie składając wniosku licencyjnego w ogóle.
W przypadku zamiaru złożenia wniosku o uzyskanie zezwolenia na prowadzenie działalności nadzorowanej, startup otrzyma pełną pomoc UKNF w zakresie wyjaśnienia wymagań licencyjnych i nadzorczych, w tym dotyczących przygotowania właściwej dokumentacji, a następnie po pozytywnym zakończeniu testów i spełnieniu wszystkich wymogów, będzie mógł otrzymać licencję przy założeniu, że uzyskanie zezwolenia oraz wyjście z Piaskownicy będzie równoczesne.
Warunkiem udziału w Piaskownicy Regulacyjnej UKNF jest posiadanie przez podmiot innowacyjny siedziby na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.
Zgłoszenia do udziału w Piaskownicy będą podlegać ocenie z uwzględnieniem określonych kryteriów uczestnictwa w Programie, takich jak:
1) Zakres rozwiązania
Do udziału w Piaskownicy będą przyjmowane podmioty oferujące produkty lub usługi finansowe spełniające cechy działalności nadzorowanej przez KNF lub rozwiązania przeznaczone do bezpośredniego wsparcia lub rozwoju działalności podmiotów nadzorowanych.
2) Innowacyjny charakter rozwiązania
Zaproponowane rozwiązanie powinno cechować się innowacyjnością lub przynajmniej różnić się od dotychczasowych ofert dostępnych na rynku. Ponadto produkt lub usługa powinna wpływać na rozwój sektora innowacji finansowych w Polsce.
3) Realna potrzeba udziału w piaskownicy
Konieczność skorzystania przez podmiot z Piaskownicy powinna być uzasadniona, tzn. spełnione musi zostać założenie, że wdrożenie na rynek danego produktu lub usługi w tradycyjny sposób związane jest ze znacznymi kosztami, nie dając gwarancji zwrotu zainwestowanych środków w uzyskanie wymaganych zezwoleń. Ponadto spełniony musi zostać warunek, zgodnie z którym rozwiązanie w sposób jasny nie wpisuje się w istniejące ramy prawne, co uniemożliwia wprowadzenie go na rynek.
4) Gotowość do przeprowadzenia testów rozwiązania
Istotną kwestią, na którą musi zwrócić uwagę podmiot aplikujący do Piaskownicy jest gotowość do przeprowadzenia testów oraz otwartość na testy rozwiązania przez podmiot zewnętrzny lub przez UKNF.
Wojciech Boczoń