W programie prac Komisji Europejskiej na najbliższy okres wskazano, że w ramach priorytetu rozwijania pogłębionego i sprawiedliwszego rynku wewnętrznego, opartego na wzmocnionej bazie przemysłowej, wdrożone zostaną unijne ramy dotyczące prostej, przejrzystej i standardowej sekurytyzacji.
Sekurytyzacja odnosi się do transakcji, które umożliwiają – najczęściej instytucji kredytowej – refinansowanie pakietu pożyczek lub aktywów (np. kredytów hipotecznych, leasingu samochodów, kredytów konsumenckich) poprzez przekształcanie ich w papiery wartościowe. Tym samym sekurytyzacja stanowi ważny element rynków kapitałowych, niosąc ze sobą szereg korzyści zarówno dla samego rynku, jak i podmiotów ją inicjujących oraz inwestorów.
– Sekurytyzację należy postrzegać jako efektywny kanał służący różnicowaniu źródeł finansowania i bardziej wydajnemu podziałowi ryzyka w systemie finansowym – komentuje Andrzej Roter, Dyrektor Generalny Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce. – Inicjator nie musi czekać na spłatę wierzytelności, przez co może zwiększać środki przeznaczane na rozwój swojego biznesu. Dzięki temu, dla przykładu bank, uwalnia część swojego kapitału, który może przeznaczyć na rozwój swojej akcji kredytowania gospodarki. Z kolei inwestorom sekurytyzacja zapewnia możliwość zdywersyfikowania swoich portfeli – dokonać mogą oni bowiem zakupu instrumentów finansowych, całkowicie niezależnych od wahań na rynkach giełdowych.
Komisja Europejska zauważa, że w porównaniu do rynków USA, rozwój europejskich rynków sekurytyzacji jest spowolniony. Aby pobudzić ich ożywienie Komisja podejmuje inicjatywę prawodawczą, składającą się z dwóch regulacji, tj. rozporządzenia o prostej, przejrzystej i standardowej sekurytyzacji (tzw. sekurytyzacji STS – z ang. Simple, Transparent and Standardised) oraz nowelizacji rozporządzenia CRR (ang. Capital Requirements Regulation). Ich przyjęcie ma zapewnić rozwój rynków na bardziej zrównoważonej podstawie oraz umożliwić sprawne i skuteczne przeniesienie ryzyka na dużą liczbę inwestorów instytucjonalnych i na banki. Ma też sprawić, by sekurytyzacja mogła stanowić skuteczny mechanizm finansowania niektórych długoterminowych inwestorów i banków, jak również zapewnić ochronę inwestorów.
Projekt rozporządzenia STS, poza ustanowieniem kryteriów decydujących o cechach sekurytyzacji (czyli o tym, kiedy jest ona prosta, przejrzysta i standardowa), zawiera także przepisy o analizie due diligence, o zatrzymywaniu ryzyka, czy też przewidujące utworzenie internetowej bazy danych o prostej, przejrzystej i standardowej sekurytyzacji. Nowelizacja rozporządzenia CRR ma z kolei sprawić, że kapitałowe traktowanie sekurytyzacji dokonywanej przez banki i firmy inwestycyjne będzie bardziej uzależnione od ryzyka i będzie odpowiednio odzwierciedlać specyficzne cechy sekurytyzacji STS.
– Takie podejście legislacyjne Komisji Europejskiej zapewne pozwoli zbudować solidne podstawy do zaufania do tego sektora usług finansowych, obciążonego również w Polsce negatywną (na szczęście już tylko historyczną) opinią o nadużywaniu tego zaufania na rynku amerykańskim, co–jak pamiętamy– w znacznym stopniu przyczyniło się do wybuchu międzynarodowego kryzysu finansowego. Takie generalne założenia, przyjęte przez Komisję Europejską będą również skutecznie przeciwdziałać choćby potencjalnym ryzykom, jakie w przypadku tamtego rynku się zmaterializowały –zauważył mec. Marcin Czugan, Dyrektor Departamentu Prawno-Legislacyjnego KPF.
Zdaniem Komisji, dzięki nowym przepisom inwestorom łatwiej będzie ocenić ryzyko związane z sekurytyzacją w ramach danego produktu, jak i pomiędzy produktami. W ten sposób powstać mają nowe możliwości inwestycyjne w UE oraz dodatkowe źródła finansowania gospodarki, zwłaszcza małych i średnich przedsiębiorstw oraz start-upów.
– Instytucja sekurytyzacji stanowi ważny element polityki finansowej wielu firm członkowskich KPF, dlatego uważnie śledzimy postęp prac Komisji w tym zakresie – wyjaśnia mec. Czugan –W listopadzie ubiegłego roku, wraz z EUROFINAS i LEASEUROPE, zorganizowaliśmy spotkanie, którego tematem było opisanie zjawiska i podkreślenie istotnego znaczenia sekurytyzacji dla instytucji pożyczkowych i leasingowych. Wypracowaliśmy oficjalne stanowisko, przedstawione następnie Komisji Europejskiej, jak również przygotowaliśmy opinię, która stała się częścią międzysektorowej noty stworzonej przez łącznie 32 inne organizacje z kilku krajów UE. W najbliższym czasie, w ramach uczestnictwa w EUROFINAS, przystąpimy do międzynarodowego zespołu roboczego LEASEUROPE, składającego się ze specjalistów w dziedzinie sekurytyzacji. Dzięki temu staniemy się częścią platformy, mającej dostęp do najnowszych informacji i opracowań, czyli pożytecznej i aktualnej wiedzy, którą dzielimy się następnie z Członkami naszej organizacji.
Konferencja Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce
Wojciech Boczoń
