W zestawieniu funduszy akcyjnych przyznaliśmy noty 20 funduszom akcji polskich uniwersalnych (AKP_UN) w perspektywie długoterminowej 3-letniej, zaś 26 w perspektywie krótkoterminowej – rocznej. Ponadto jedynie w horyzoncie rocznym przyznaliśmy oceny 8 funduszom akcji polskich małych i średnich spółek (AKP_MS) oraz 5 funduszom akcji zagranicznych europejskich rynków wschodzących (AKZ_NE).
W grupie funduszy akcji polskich uniwersalnych, pozycję lidera, niezmiennie od roku, utrzymuje fundusz Legg Mason Akcji FIO, który wraz z ING FIZ Akcji, otrzymał najwyższe oceny w horyzoncie 3-letnim oraz rocznym. Oba fundusze wypracowują bardzo dobre wyniki, plasujące je w pierwszej trójce w zestawieniach 3-letnich oraz rocznych stóp zwrotu. W okresach krótszych osiągają nieco słabsze wyniki, ale towarzyszy im niewysoki, w porównaniu do innych funduszy akcji polskich, poziom ryzyka. Najwyższą ocenę 5a w horyzoncie 3-letnim utrzymał również fundusz zarządzający aktywami o największej wartości, Arka BZ WBK Akcji FIO, jednak w jego przypadku nie została ona potwierdzona w horyzoncie rocznym, w którym przyznaliśmy ocenę 3a. Fundusz ten wciąż plasuje się w czołówce zestawienia 3-letnich stóp zwrotu (na koniec marca 2008 r. wynosiła ona +93,3%, o 23 pkt proc. powyżej średniej), jednak w krótszych okresach radzi sobie słabiej. W ciągu ostatnich 12 miesięcy zarządzający wypracował stopę zwrotu na poziomie -5,0% i był to 11-y wynik w grupie 26 funduszy. Dodatkowo wynikom towarzyszy dość wysokie ryzyko.
Przyglądając się danym o napływach do funduszy akcyjnych w ostatnich miesiącach okazuje się, że liderzy naszego zestawienia (poza funduszem z ING TFI, który jest zamknięty) cieszyli się znacznym zainteresowaniem inwestorów. Jeszcze w lutym fundusze te pozyskały największe kwoty spośród funduszy AKP-UN (powyżej 100 mln zł), jednak miesiąc później klienci więcej środków z nich wycofali niż wpłacali.
W zestawieniu 12-miesięcznym, najwyższe oceny 5a, poza dwoma wspomnianymi, otrzymały Allianz FIO subfundusz Allianz Akcji oraz Noble Funds FIO Subfundusz Noble Fund Akcji. O ile drugi z wymienionych otrzymuje najwyższe noty niezmiennie od 4 miesięcy, czyli od jego debiutu w naszym rankingu, o tyle pierwszy systematycznie pnie się w naszych zestawieniach. Jeszcze 5 miesięcy temu otrzymywał oceny najniższe 1a w obu horyzontach czasowych. Fundusz ten w okresie ostatnich 12 miesięcy wypracował stopę zwrotu na poziomie -10% i był to czwarty wynik w grupie. Zarządzający funduszem od listopada co miesiąc wypracowuje stopy zwrotu wyższe od średniej plasujące fundusz w pierwszej dziesiątce (poza słabszym marcem). Jeśli dalej będzie radził sobie tak dobrze, to będzie tylko kwestią czasu podniesienie oceny w horyzoncie 3-letnim z obecnej 2a. Oba fundusze w bardzo trudnym miesiącu marcu, kiedy generalnie klienci odwrócili się od funduszy akcyjnych, zanotowały dodatnią sprzedaż netto, sięgającą w przypadku funduszu Noble Funds TFI blisko 10 mln zł.
W ostatnim kwartale zaszło w rankingach jeszcze kilka zmian, o których warto wspomnieć. Kolejny miesiąc trwa zła passa funduszu AIG FIO Akcji, lidera naszych zestawień z połowy 2007 roku, kiedy otrzymywał najwyższe noty w obu horyzontach czasowych. W marcu w zestawieniu rocznym otrzymał notę najniższą 1a, a w trzyletnim 3a. Powodem tak kiepskiej kondycji funduszu są słabe wyniki, jakie wypracowuje zarządzający. W ciągu ostatnich 12 miesięcy stopa zwrotu funduszu wyniosła -11,5% i był to jeden z najsłabszych wyników w grupie. Dodatkowo na wynik złożył się właściwie cały ten okres, gdyż na 12 miesięcy jedynie 2-krotnie udało mu się pobić średnią. W podobnej sytuacji znajduje się fundusz FORTIS FIO subfundusz FORTIS Akcji, którego nota krótkoterminowa obniżyła się z 5a w lipcu 2007 do 2a w marcu. Podczas gdy niektóre fundusze tracą w naszych zestawieniach, inne zyskują. Takim pozytywnym przykładem jest m.in. ING SFIO Akcji 2, którego nota roczna wzrosła z 2a w grudniu zeszłego roku do 4a w marcu oraz KBC Portfel VIP Subfundusz Akcyjny SFIO, który otrzymał od nas ocenę 3a w horyzoncie 12-miesięcznym, a jeszcze pół roku temu zajmował jedną z ostatnich pozycji w rankingu.
W grupie funduszy akcji polskich małych i średnich spółek najwyższe noty otrzymały, już piąty raz z rzędu, te same fundusze. Oba wypracowały najlepsze wyniki w grupie w okresie ostatnich 12 miesięcy: PKO/Credit Suisse Akcji Małych i Średnich Spółek FIO -9,8% (7,6 pkt proc. powyżej średniej), natomiast ING FIO Średnich i Małych Spółek -15,1% (2,3 pkt proc. powyżej średniej). W krótszych horyzontach czasowych radzą już sobie nieco słabiej, osiągając wyniki zbliżone do średniej. Warto zaznaczyć, iż oba te fundusze, jako jedyne w grupie charakteryzują się dodatnią wartością relacji dodatkowej stopy zwrotu do ryzyka, na której bazuje nasz ranking. Choć w ostatnich miesiącach klienci więcej środków wypłacają niż wpłacają do funduszy akcyjnych, to lider naszego rankingu w ostatnich dwóch miesiącach pozyskał nowe środki w łącznej kwocie 25 mln zł.
Z pozostałych funduszy na uwagę zasługuje systematyczne pięcie się w naszym rankingu funduszu PZU FIO Akcji Małych i Średnich Spółek, którego nota wzrosła z 2a (otrzymanej we wrześniu 2007 r.) do 4a w marcu. Poziom ryzyka jest zbliżony do funduszu z ING TFI, jednak wypracowuje on niższą dodatkową stopę zwrotu, stąd słabsza nota. Zupełnie inaczej wygląda sytuacja funduszu BPH FIO Akcji Dynamicznych Spółek, który jeszcze pół roku temu zajmował czołowe pozycje w naszym rankingu, natomiast w marcu otrzymał najniższą notę (1a). Zarządzający funduszem zapracował na tę ocenę słabym wynikiem, a nie wysokim ryzykiem. W horyzoncie rocznym to fundusz o jednym z najniższych wskaźników zmienności na rynku, jednak w ciągu minionych 12 miesięcy jedynie dwukrotnie udało mu się wypracować wynik powyżej średniej stopy zwrotu dla grupy AKP_MS.
W przypadku funduszy lokujących aktywa w akcje spółek z europejskich rynków wschodzących najwyższą notę 5a w horyzoncie rocznym otrzymał UniFundusze FIO subfundusz UniAkcje Nowa Europa. To pierwsza tak wysoka ocena dla tego funduszu, którego aktywa to zaledwie 40 mln zł. Dobrą ocenę fundusz zawdzięcza głównie swoim wynikom, które mimo strat są zdecydowanie lepsze od konkurentów z grupy. Najsłabiej, niezmiennie od 4 miesięcy, radzi sobie natomiast PZU FIO Akcji Europy Wschodniej.
Wojciech Boczoń
