Rok 2009 był niewątpliwie jednym z najcięższych sprawdzianów dla polskiej bankowości. Wydarzenia na światowych rynkach pod koniec 2008 r. zachwiały międzynarodową gospodarką,. Polski sektor bankowy, pomimo odczuwalnych problemów, spisał się dobrze w tym trudnym okresie. Dzięki zdecydowanym działaniom podjętym przez środowisko ,NBP i władze regulacyjne już w 3 kwartale 2009 r. zaobserwować można było poprawę nastrojów i zwiększenie akcji kredytowej.
Wyniki badań koniunktury bankowej przygotowywane na zlecenie Związku Banków Polskich z początku roku pokazywały spadki wartości większości wskaźników. Pomimo wzrostu wskaźnika PENGAB, wskaźniki prognoz oraz sytuacji ekonomicznej placówek banków kontynuowały trendy spadkowe z roku ubiegłego. Widoczna była również pogarszająca się sytuacja kredytowa – pomimo zahamowania gwałtownych wzrostów cen kredytów, akcja kredytowa wciąż malała. Przewidywania bankowców co do działalności banków w 2009 r. były bardzo negatywne – najgorsze od 11 lat.
Dzięki zdecydowanym działaniom sektora bankowego, już w trzecim kwartale b.r. udało się odnotować znaczące wzrosty wskaźników oraz polepszenie nastrojów i prognoz wśród pracowników banków. W grudniowym pomiarze koniunktury w bankowości odnotowano wyraźny wzrost wartości indeksu PENGAB, który doszedł do najwyższego poziomu od roku – o 6 pkt przewyższając wynik z tego samego okresu w roku ubiegłym. Wskaźniki ogólnej kondycji sektora pozwalają na optymistyczne spoglądanie w przyszłość ..
Rok 2009 stanowił bardzo duże wyzwanie dla sektora bankowego i dla władz regulacyjnych. Jednak dziś możemy stwierdzić, że młody polski sektor finansowy podołał temu wyzwaniu, unikając wielu problemów, które trapiły środowisko bankowe innych krajów Europy .- powiedział Krzysztof Pietraszkiewicz, Prezes Związku Banków Polskich.Nadal jednak muszą być prowadzone prace zmierzające do zidentyfikowania przyczyn kryzysu i słabości także w naszym systemie bankowym. To nasza szczególna odpowiedzialność za stabilny także w przyszłości rozwój polskiej gospodarki i bezpieczeństwo powierzonych nam oszczędności.
Na koniec 2009 r. sektor bankowy oczekuje, że utrzymane będą tendencje wzrostów na rynku depozytów złotowych, jak również poprawy i stabilizacji na wszystkich rynkach kredytowych. Jeżeli porównamy wykresy przedstawiające wyniki indeksu Pengab ze stycznia i z grudnia b.r. dostrzegamy odwrócenie trendu i utrzymujący się wzrost badanych wskaźników.
Z danych udostępnianych przez InfoMonitor BIG wynika, że również wśród przedsiębiorców zauważalna jest poprawa nastrojów w ostatnich miesiącach 2009 r, głównie wynikająca z malejącej liczby przedsiębiorstw mających problemy z nieterminowym otrzymywaniem należności.
Ogólna liczba kredytów udzielonych gospodarstwom domowym wzrosła w stosunku do początku roku, z 380,2 tys. w styczniu b.r. do 411,2 tys. w październiku b.r. Odnotowany przy tym był również wzrost udziału kredytów złotówkowych, głównie dzięki umacnianiu się polskiej waluty. Natomiast sytuacja finansowania przedsiębiorstw ciągle oczekuje na ożywienie. Zarówno liczba kredytów złotówkowych jak i walutowych dla przedsiębiorstw zanotowała spadki w stosunku do początku roku – w styczniu b.r. wynosiła ogółem 221,5 tys. a w październiku b.r. wynosiła 214,4 tys. Jednak wraz ze stabilizacją na rynku kredytów i pożyczek, pracownicy sektora bankowego spodziewają się rozwoju akcji kredytowej i zwiększonego kredytowania przedsiębiorstw.
Niepokojący natomiast jest wskaźnik zadłużenia Polaków. Z danych Biura Informacji Gospodarczej InfoMonitor wynika, że kwota zaległych zobowiązań Polaków wciąż wzrasta i obecnie wynosi ponad 14 mld złotych, co stanowi wzrost aż o 76% w stosunku do roku ubiegłego. Pomimo, że średnie zaległe zadłużenie osoby mającej kłopoty w regulowaniem należności wynosi 8809 złotych, należy jednak podkreślić, że nadal przeważają tak zwani „drobni dłużnicy” – blisko połowa z nich zalega z płatnościami na kwotę mniejszą niż 2 tys. złotych.
Mając na uwadze ten niepokojący trend, Związek Banków Polskich przygotował i opublikował Poradnik dla Konsumenta „Jak bezpiecznie korzystać z kredytu?” Zamieszczony na stronie internetowej ZBP poradnik jest skierowany do przeciętnego kredytobiorcy i stanowi zbiór praktycznych informacji mających na celu zapobieganie problemowi nadmiernego zadłużenia, a w przypadku wystąpienia ów problemu, zapewnia konsumentowi szereg praktycznych wskazówek, które pomogą wyjść z trudnej sytuacji i uniknąć jej w przyszłości.
Rynek nieruchomości był jednym z sektorów najbardziej dotkniętych przez spadek koniunktury z przełomu 2008 i 2009 r. Z opublikowanego przez ZBP na początku grudnia b.r. kompleksowego raportu wynika ,że sytuacja na rynku nieruchomości stabilizuje się – zahamowany został spadek cen nieruchomości, a w niektórych miastach Polski ceny odzyskały poziom sprzed roku, a miejscami nawet wzrosły.
Za nami trudny rok 2009. Był to rok kryzysowy, pełen niepokojących wiadomości i prognoz przekazywanych przez media i polityków, oraz ogólnej restrukturyzacji wśród rynków i przedsiębiorstw. Dzięki racjonalnej i dobrze zaplanowanej strategii, w Polsce udało się uniknąć wielu problemów, które dosięgły inne gospodarki w naszym regionie, jak i w pozostałych częściach świata.
„Zdajemy sobie sprawę, że rok 2010 również będzie trudny .Dla istotnej poprawy sytuacji gospodarczej konieczna jest m.in. dobra koordynacja działań w sferze polityki monetarnej fiskalnej i nadzorczej .Banki podjęły już wiele działań dostosowujących do nowych warunków. Nadal oczekują na pełne uruchomienie systemu poręczeniowo –gwarancyjnego ,zmodyfikowanej działalności funduszy i agencji rządowych. Banki zabiegają o dynamiczny rozwój gospodarki elektronicznej: upowszechnienia nowych metod zarządzania ryzykiem oraz masowych płatności .Banki będą starać się zwiększać wiedzę o usługach bankowych wśród społeczeństwa” – podsumowuje Krzysztof Pietraszkiewicz.
Źródło: Związek Banków Polskich
Wojciech Boczoń
