Dokładnie 2,5 roku minęło od czasu, kiedy wartość środków zgromadzona w krajowych funduszach inwestycyjnych ustanowiła lokalne minimum na poziomie 67,5 mld zł.
Do kwietnia tego roku udało się odbudować zgromadzony kapitał do blisko 120 mld zł, czyli do osiągnięcia poziomu z października 2007 roku (najwyższego w historii) zabrakło jeszcze tylko 14 mld zł. Niestety sierpień br., podobnie jak poprzednie 3 miesiące, upłynęły pod znakiem kurczenia się rynku.
Gwałtowna przecena, która przetoczyła się przez rynki w sierpniu, cofnęła rynek o kilka miesięcy, sprowadzając poziom aktywów zgromadzonych w funduszach do 111,7 mld zł. Oznacza to, iż w ciągu miesiąca ich wartość zmniejszyła się o -7,3 mld zł, czyli aż o -6,1%. Jeszcze gorzej prezentuje się statystyka walutowa. Za sprawą silnego spadku aktywów oraz deprecjacji złotówki, wartość środków zgromadzonych w funduszach inwestycyjnych wyrażona we wspólnej walucie wyniosła 26,9 mld EUR, czyli o -9,1% mniej niż miesiąc wcześniej.
Według szacunków Analiz Online, sierpniowy spadek wartości aktywów w ponad 2/3 wynikał ze spadków cen akcji jakie dotknęły rynki kapitałowe świata, w tym również w Polsce. Pozostałą część, niewiele ponad 30%, stanowiła ujemna różnica pomiędzy nowymi wpłatami i wypłatami, która według szacunków Analiz Online sięgnęła -2,3 mld zł. Statystykę tylko w niewielkim stopniu poprawiły rynkowe nowości, w których na koniec miesiąca zgromadzono blisko 140 mln zł.
Sierpień br. na długo pozostanie w pamięci inwestorów głównie ze względu na spadki, które na rynkach akcji w kulminacyjnych momentach niejednokrotnie osiągały dwucyfrowy poziom. Globalny indeks akcji MSCI AC World stracił –7,5%. Jeszcze słabiej zachowywały się rynki Wschodniej Europy, do których należy również Polska – indeks MSCI EM Eastern Europe obsunął się o –13,3%. Przejściowo spadek indeksu WIG wynosił nawet –23%. Wraz z gieldową przeceną kurczyły się środki gromadzone w funduszach inwestujących przynajmniej część aktywów na rynkach akcji.
Grupą, która w minionym miesiącu odnotowała największy spadek aktywów, a tym samym istotny spadek rynkowych udziałów są fundusze akcyjne. Na skutek spadku wycen giełdowych, a także ucieczki klientów (według szacunków saldo wpłat i wypłat znacznie przekroczyło -1,5 mld zł), środki zgromadzone w tym najbardziej ryzykownym segmencie produktów spadły w ciągu miesiąca o -17%, do poziomu 25,8 mld zł. Nie miało przy tym szczególnego znaczenia to, czy chodzi o fundusze lokujące na krajowym rynku akcji, czy też na giełdach zagranicznych. W pierwszym przypadku spadek aktywów wyniósł bowiem -16,5%, zaś w drugim -19,2%. W konsekwencji tak silnych spadków o ponad 3 pkt procentowe zmienił się również rynkowy udział funduszy akcji. Mimo to fundusze te nadal pozostają liderem rynku z udziałem na poziomie 23,1%.
Ostatni miesiąc był również bardzo dla funduszy absolutnej stopy zwrotu, które jeszcze w pierwszej połowie roku cieszyły się ogromną popularnością. Kilka funduszy w tej grupie doznało uszczuplenia stanu zarządzanych środków o ponad 1/3, przez co cały segment odnotował spadek wartości aktywów o ponad -14% do 3,1 mld zł na koniec miesiąca.
Nieco lepiej niż najbardziej ryzykowne produkty, choć jednocześnie wciąż gorzej niż rynek, wypadł drugi pod względem wielkości segment polskich funduszy, czyli fundusze mieszane. Dynamika spadku sięgnęła w ich przypadku -10,9% (-3 mld zł), w wyniku którego stan majątku skurczył się do 24,7 mld zł. W największym stopniu ucierpiały fundusze lokujące większą część aktywów na rynku akcji, czyli aktywnej alokacji oraz zrównoważone, w których przypadku spadek aktywow sięgnął odpowiednio -16% i -12%. Ostatnim segmentem, który w sierpniu odnotował spadek wartości zarządzanych środków były fundusze ochrony kapitału. W ich przypadku sięgnął on poziomu -1,8%.
Sierpniowym spadkom giełdowym towarzyszyła ucieczka inwestorów w kierunku bezpieczniejszych aktywów. Silnie wzrosła cena złota i srebra, które przez inwestorów na świecie są traktowane jako inwestycje na tzw.” złe czasy”. Cena złota w ciągu zaledwie miesiąca skoczyła o +12%. Dzięki rosnącym cenom, a także napływie nowych środków, wartość aktywów ulokowana w funduszach surowcowych zwiększyła się aż o +23% do 454 mln zł. Spora część klientów zdecydowała się również na przeniesienie środków do funduszy pieniężnych i gotówkowych, a także dłużnych. W efekcie dynamika przyrostu sięgnęła w pierwszym przypadku aż +5,5%, dzięki czemu rynkowy udział wzrósł do 17% (19,0 mld zł). Funduszom dłużnym sprzyja również dobra koniunktura na tym rynku. W samym sierpniu indeks obligacji skrabowych IROS wzrósł aż o ponad +1,2%. Aktywa zgromadzone w tym segmencie zyskały natomiast +1,7% i na koniec sierpnia warte były 18,1 mld zł.
Wzrost wartości aktywów na przestrzeni ostatniego miesiąca odnotowaliśmy jeszcze w trzech segmentach rynku: w funduszach aktywów niepublicznych (+1,7%), które dzięki 12,8 mld zł stanowią piątą siłę na rynku oraz w funduszach sekurytyzacyjnych i nieruchomości (po +0,1%).
Źródło: Analizy Online
Wojciech Boczoń