Ożywienie na warszawskiej giełdzie sprawiło, że spośród inwestorów powierzających oszczędności funduszom inwestycyjnym, największe zyski zanotowali ci, którzy nie stronią od ryzyka. Ale również i ci ceniący sobie przede wszystkim bezpieczeństwo nie powinni mieć powodów do narzekania.
Podobnie jak przed miesiącem, we wrześniu zyski zanotowało ponad trzy czwarte monitorowanych przez nas funduszy inwestycyjnych otwartych (72,7 proc.). Generalnie więc końcówkę trzeciego kwartału można uznać za udaną. Powakacyjne ożywienie na warszawskiej giełdzie wpłynęło pozytywnie na wyniki funduszy inwestujących w akcje polskich spółek. We wrześniu to właśnie uniwersalne fundusze polskich akcji oraz fundusze akcji polskich małych i średnich spółek przyniosły inwestorom najwyższe średnie stopy zwrotu. Fundusze MiŚ odnotowały średni wzrost wartości jednostki o 5,7 proc., natomiast fundusze uniwersalne o 4,6 proc.
Spośród funduszy akcyjnych z zyskami miesiąc skończyły jeszcze tylko fundusze europejskich rynków rozwiniętych – średnio 1,5 proc. w przypadku jednostek rozliczanych w złotych i 0,3 proc. dla jednostek rozliczanych w euro). Pozostałe kategorie funduszy akcyjnych przyniosły straty. Najbardziej stopniała wartość jednostek funduszy akcji tureckich – średnio o 7,9 proc. Ostatnie trzy lata zdążyły przyzwyczaić do znacznej huśtawki ich wycen. W III i IV kwartale 2011 roku ich średnie wyniki to odpowiednio -6,5 i -11,5 proc. Jednak kolejne pięć kwartałów, aż do I kw. 2013 roku, fundusze te notowały niekiedy pokaźne zyski (kolejno: 18,7 proc., 7 proc., 1 proc., 14,3 proc., 10,9 proc.). Kogo na początku 2013 roku skusiły wysokie stopy zwrotu tych funduszy i zdecydował się na inwestycję, bardzo tego pożałował, bo jeśli nie wycofał się z inwestycji, to do końca 2013 roku mógł stracić prawie 35 proc., bo tyle właśnie wyniosła średnia stopa zwrotu. Pierwsza połowa 2014 roku znów przyniosła poprawę sytuacji – I kwartał zamknął się średnim zyskiem w wysokości 2,1 proc., a drugi 14,8 proc. W trzecim kwartale, po raz kolejny, głównie za sprawą właśnie wrześniowych wyników, tendencja znów się odwróciła, a średni wynik funduszy akcji tureckich to minus 3,4 proc. Wszystko to nie zmienia jednak faktu, że to właśnie te fundusze są tegorocznymi liderami tabel ze stopami zwrotu funduszy inwestycyjnych, notując po dziewięciu miesiącach ponad 13-proc. zyski.
Na przeciwnym biegunie znalazły się z kolei fundusze akcji rosyjskich, które są zdecydowanie najgorszą tegoroczną inwestycją – średnio minus 16,8 proc., a w samym wrześniu -2,7 proc.
Stopy zwrotu funduszy na koniec września br. wg kategorii
| Fundusz | 1M▼ | 3M | 6M | 12M | 24M | 36M |
| akcji polskich małych i średnich spółek | 5,7% | 2,2% | -1,2% | 2,4% | 37,9% | 47,8% |
| akcji polskich uniwersalne | 4,6% | 3,2% | 1,9% | 4,3% | 21,2% | 29,6% |
| mieszane polskie aktywnej alokacji | 2,8% | 0,9% | -1,2% | -1,0% | 5,5% | 6,4% |
| mieszane polskie zrównoważone | 2,5% | 2,0% | 2,1% | 3,2% | 12,3% | 20,7% |
| dłużne USA uniwersalne | 1,8% | 6,7% | 8,7% | 8,1% | 5,4% | 11,2% |
| mieszane polskie stabilnego wzrostu | 1,6% | 1,8% | 2,9% | 5,3% | 12,3% | 19,0% |
| akcji europejskich rynków rozwiniętych | 1,5% | 1,1% | 3,6% | 7,2% | 25,4% | 43,4% |
| dłużne polskie papiery skarbowe | 0,6% | 1,9% | 4,5% | 6,8% | 11,3% | 20,2% |
| dłużne zagraniczne (PLN) | 0,6% | 3,9% | 5,4% | 5,7% | 7,5% | 8,7% |
| dłużne polskie uniwersalne | 0,4% | 1,6% | 4,1% | 6,7% | 11,5% | 19,9% |
| akcji europejskich rynków rozwiniętych (waluta) | 0,3% | -1,0% | 1,0% | 8,5% | 28,8% | 56,1% |
| gotówkowe i pieniężne PLN uniwersalne | 0,3% | 0,9% | 2,0% | 3,5% | 7,9% | 13,2% |
| dłużne europejskie uniwersalne (waluta) | 0,2% | 0,9% | 2,0% | 4,3% | 7,8% | 14,5% |
| mieszane zagraniczne zrównoważone | 0,2% | 4,1% | 9,3% | 7,3% | 8,9% | 15,9% |
| dłużne polskie korporacyjne | 0,0% | 0,7% | 2,2% | 3,5% | 7,4% | 12,5% |
| mieszane zagraniczne aktywnej alokacji | -0,2% | 0,1% | 2,1% | 7,2% | 24,8% | 32,4% |
| akcji globalnych rynków rozwiniętych | -0,4% | 2,8% | 7,6% | 10,6% | 23,1% | 41,1% |
| akcji zagranicznych sektora nieruchomości | -0,4% | -3,3% | -0,1% | -2,0% | 10,5% | 5,4% |
| dłużne europejskie uniwersalne | -0,7% | 1,3% | 2,2% | 3,3% | 9,4% | 8,4% |
| mieszane zagraniczne stabilnego wzrostu | -0,9% | 1,1% | 4,6% | 6,1% | 8,3% | 12,8% |
| akcji amerykańskich | -1,0% | 2,6% | 7,4% | 15,5% | 32,0% | 52,6% |
| akcji europejskich rynków wschodzących | -1,1% | -1,4% | 5,5% | -2,1% | 6,3% | 16,2% |
| dłużne USA uniwersalne (waluta) | -1,4% | -1,7% | 0,1% | 3,0% | 2,5% | 12,0% |
| akcji amerykańskich (waluta) | -2,6% | -1,3% | 3,1% | 11,6% | 27,3% | 48,8% |
| akcji rosyjskich | -2,7% | -8,8% | 3,0% | -17,3% | -18,6% | -10,5% |
| akcji azjatyckich bez Japonii | -3,6% | 2,0% | 9,2% | 12,0% | 14,7% | 21,0% |
| akcji globalnych rynków wschodzących | -5,0% | -0,8% | 6,1% | 3,0% | 3,1% | 12,0% |
| akcji tureckich | -7,9% | -3,4% | 14,2% | -5,2% | -6,6% | 5,8% |
Źródło: Analizy Online.
Powodów do zmartwień nie powinni mieć inwestorzy ceniący sobie przede wszystkim bezpieczeństwo. Fundusze polskich obligacji, zarówno uniwersalne, jak i lokując wyłącznie w papiery skarbowe, odnotowały kolejny dobry miesiąc. Pierwsze zyskały średnio 0,4 proc., a drugie 0,6 proc. Choć minął dopiero trzeci kwartał, fundusze polskich papierów dłużnych mogą już pochwalić się średnimi stopami zwrotu na poziomie 5,3-5,4 proc. Rewelacyjnych wynik, tym bardziej, że osiągnięty w okresie deflacji. Nieco rozczarowujące mogą być za to wyniki funduszy polskich obligacji korporacyjnych, które wrzesień zamknęły na zero, a od początku roku zyskały średnio 2,4 proc.
Wzrosty na warszawskiej giełdzie w połączeniu z rosnącymi cenami polskich obligacji sprawiły, że całkiem niezłym wynikiem miesiąc zamknęły także fundusze mieszane inwestujące głównie w papiery denominowane w złotych. Średnie zyski funduszy aktywnej alokacji podliczyliśmy na 2,8 proc., zrównoważonych na 2,5 proc., a stabilnego wzrostu na 1,6 proc.
Bernard Waszczyk, Open Finance
Wojciech Boczoń