W świadomości kobiet odpowiedzialnych za planowanie domowych budżetów kryzys już minął – wynika z badań MillwardBrown SMG/KRC wykonanych dla Akademii Rodzinnych Finansów, która uczy kobiety w całej Polsce, jak najefektywniej zarządzać domowymi finansami.
Program edukacyjny jest prowadzony przez Provident Polska. Podczas kryzysu Polki radykalnie zmieniły swoje podejście do kupowania i zaczęły gromadzić oszczędności. Doniesienia o poprawie sytuacji gospodarczej szybko spowodowały jednak rezygnację z działań, które mogłyby zapobiec pogorszeniu sytuacji finansowej gospodarstw domowych.
Kryzys minął, więc spadła dyscyplina domowych budżetów …
Z badań przeprowadzonych na zlecenie Akademii Rodzinnych Finansów w 2010 roku wynika,
że jeszcze rok temu, w obliczu kryzysu gospodarczego, Polki podjęły działania mające zapobiec zagrożeniom dla stabilności zarządzanych przez nie finansów. To jednak już przeszłość. Obecnie znacznie rzadziej niż rok temu kobiety rezygnują z większych wydatków i zakupów. W 2009 r. odsetek pań, które w ten sposób dbały o stabilność finansową swoich rodzin wynosił aż 68%, podczas gdy w 2010 jest ich już dwukrotnie mniej (32%). Wyraźnie zmniejszyła się również grupa Polek, które wciąż – dla poprawy stanu swojego portfela – ograniczają bieżące wydatki (54% w 2010 r., wobec 66%
rok wcześniej).
…a jednak oszczędności w górę
Wprowadzenie domowych działań antykryzysowych spowodowało bardzo wyraźne zmniejszenie odsetka gospodarstw, które nie dysponują żadnymi oszczędnościami. W 2009 roku było ich aż 66%, tymczasem obecnie brak oszczędności deklaruje mniej niż połowa gospodarstw (42%). Konieczność oszczędzania, czyli zaciskania pasa na czas kryzysu, stała się oczywistością dla ponad połowy gospodarstw domowych. W 2010 roku 51% ankietowanych odpowiedziało, że posiada oszczędności na przysłowiową „czarną godzinę” lub starała się je gromadzić. Panie otwarcie przyznają jednocześnie, że choć się starały, to udawało się to ze zmiennym szczęściem, a czasami wcale.
Brak pewności co do stabilności rodzinnego portfela sprawił, że preferowany sposób finansowania większych lub niespodziewanych wydatków to oszczędności. Ponad połowa (58%) respondentek odpowiedzialnych za płynność domowego budżetu zdecydowanie woli zaoszczędzić pieniądze,
aby pokrywać tego typu wydatki z rezerw.
Jest trochę lepiej, czyli najgorsze minęło
W opinii badanych, kryzys raczej już minął, co potwierdzają również odpowiedzi na pytanie
o aktualną sytuację w porównaniu z ubiegłym rokiem. Równo połowa (50%) ankietowanych ocenia swoją sytuację tak samo jak rok wcześniej (w 2009 roku twierdziło tak 47% pań). Jednocześnie zmniejszył się (z 46% do 42%) odsetek respondentek, stwierdzających, że ich sytuacja finansowa pogorszyła się w ostatnim roku. Wyniki badań pokazują, że kobiety zarządzające rodzinnymi finansami czują się pewniej, ponieważ mają mniej powodów do obaw o przyszłość domowych budżetów.
Dziedziczna niewiedza finansowa dzieci?
Wyniki badania MillwardBrown SMG/KRC wskazują również na bardzo poważny problem braku edukacji finansowej dzieci w polskich domach. Blisko 2/3 ankietowanych Polek (57%) nie rozmawia
z dziećmi na temat pieniędzy w stopniu umożliwiającym zdobycie przez nie realnej wiedzy na temat finansów. Aż co trzecie Polskie dziecko (35%) nie ma żadnej szansy na wyniesienie z domu jakiejkolwiek wiedzy o domowych finansach, ponieważ ten temat w rodzinnych rozmowach
nie pojawia się wcale.
Rodzice nie wprowadzają dzieci w świat domowej ekonomii na ogół dlatego, że sami nie posiadają wystarczającej wiedzy, nie widzą takiej potrzeby, lub mają wątpliwości, jak się do tego zabrać. Warsztaty Akademii Finansów pozwalają im nadrobić zaległości edukacyjne i dają szansę
na rozsądniejsze gospodarowania domowym budżetem.
Ponad 1100 osób na warsztatach Akademii Rodzinnych Finansów tylko w 2010 r.
W odpowiedzi na problem niskiej świadomości finansowej Polaków, Akademia Rodzinnych Finansów już od 4 lat prowadzi działania edukacyjne, których celem jest zmiana nawyków gospodarowania domowymi finansami. Podczas bezpłatnych warsztatów w całej Polsce eksperci Akademii pokazują, jak najefektywniej zaplanować domowy budżet, jak oszczędzać, nie rezygnując z dotychczasowego poziomu życia, jak radzić sobie z trudną sytuacją finansową oraz w jaki sposób rozmawiać z dziećmi
o finansach.
Tylko w 2010 roku już ponad 1.100 osób wzięło udział w 19 warsztatach edukacyjnych w całej Polsce. W kończącej się IV edycji Akademii Rodzinnych Finansów uczestniczyło pięciokrotnie więcej kobiet niż rok wcześniej.
Akademia Rodzinnych Finansów, program edukacji finansowej Providenta, odwiedziła w tym roku między innymi: Gdańsk, Częstochowę, Olsztyn, Rzeszów i Zieloną Górę. Po raz pierwszy w warsztatach organizowanych pod hasłem „Z kobietami o finansach, czyli jak skutecznie zarządzać domowym budżetem”, mogły wziąć udział mieszkanki mniejszych miast, takich jak Sochaczew, Piła, czy Legnica.
– Badania prowadzone w ramach programu Akademii Rodzinnych Finansów corocznie potwierdzają, że gospodarowanie domowym budżetem jest w Polsce domeną pań. Właśnie z tego powodu nasze bezpłatne szkolenia adresujemy w pierwszej kolejności do kobiet, ponieważ 90% z nich decyduje samodzielnie lub współdecyduje z partnerem o rodzinnych wydatkach – wyjaśnia Piotr Janiszewski, koordynator programu prowadzonego od 2007 roku.
– Organizujemy warsztaty i prowadzimy badania od 4 lat, dlatego wyraźnie widzimy, że kryzys gospodarczy wpłynął na zachowania Polek, zarówno te dotyczące zakupów, jak i podejście
do oszczędności – dodaje Janiszewski.
Czego uczyły się uczestniczki warsztatów? Przede wszystkim lepszego planowania wydatków
oraz sposobu na oszczędzanie, nawet przy niskich dochodach. Dowiadywały się, jakie znaczenie mają oszczędności dla stabilności rodzinnych finansów, poznawały praktyczne metody tworzenia budżetu domowego, rezerwy finansowej oraz podstawy zarządzania zgromadzonymi oszczędnościami. Oddzielnym tematem poruszanym podczas darmowych szkoleń była edukacja finansowa dzieci, które – jak potwierdzają badania – w Polsce zazwyczaj nie otrzymują od rodziców żadnego przygotowania do zarządzania pieniędzmi.
MillwardBrown SMG/KRC przeprowadził badanie omnibusowe dla Akademii Rodzinnych Finansów sierpniu 2010 roku, na grupie 340 kobiet w wieku powyżej 18 lat, żyjących w gospodarstwach domowych z miesięcznym dochodem netto poniżej 3 500 zł.
Źródło: Akademia Rodzinnych Finansów
Wojciech Boczoń
