Kształtują gusta i zachowania konsumenckie oraz pokazują, jak skutecznie zarządzać własnym budżetem – jak wynika z badania zleconego przez MasterCard, rośnie ekonomiczna siła i rola przedstawicieli polskiej klasy średniej
Jak pokazują badania przeprowadzone na zlecenie MasterCard przez firmę badawczą The Future Laboratory w 2009 roku – w Polsce rośnie klasa średnia, grupa ludzi wykształconych, dobrze sytuowanych, świadomych konsumentów. Badacze przewidują, że w dużej mierze to właśnie ta grupa będzie w najbliższych latach kształtować zachowania konsumenckie i preferencje szerszej rzeszy Polaków. Będzie też akceleratorem polskiej przedsiębiorczości.
„Dzięki temu badaniu wiemy, że przedstawiciele polskiej klasy średniej to grupa o bardzo sprecyzowanych oczekiwaniach, jednocześnie charakteryzująca się dużą umiejętnością adaptacji do zmieniającej się sytuacji. Starają się myśleć perspektywicznie i dają przykład tego, jak efektywnie zarządzać własnymi środkami, wykorzystując do tego dostępne narzędzia takie, jak karty płatnicze, konta internetowe, serwisy informacyjne czy sklepy internetowe. Z naszego punktu widzenia, to ludzie starający się utrzymać równowagę, świadomi, że są na świecie rzeczy, których za żadną cenę nie da się kupić. To z naszego punktu widzenia wymagający i jednocześnie bardzo perspektywiczni użytkownicy innowacyjnych narzędzi płatniczych” – komentuje Paweł Rychliński, dyrektor generalny Oddziału MasterCard Europe w Polsce. „Ufam, że dzięki wiedzy płynącej z badania przygotowanego przez Future Laboratory będziemy mogli jeszcze precyzyjniej odpowiadać na ich potrzeby oferując produkty i programy kartowe skrojone na miarę ich konkretnych potrzeb” – uzupełnia Rychliński.
Badaniu poddano reprezentatywną grupę 1000 respondentów o dochodach rocznych pomiędzy 66 000 – 220 000 tys. złotych brutto. Zgodnie z danymi wynikającymi z rocznych rozliczeń PIT, zarobkami powyżej 50 000 złotych brutto pochwalić się może 4% polskich podatników, a powyżej 85 000 złotych zarabia 1% płatników podatku dochodowego.
Narodziny „polskiego affluenta”
Badacze z Future Laboratory podpisali się także pod tezą, że grupa New Mass Affluent, czyli nowa klasa średnia w Polsce dojrzewała wraz z powrotem demokracji, uczestnicząc aktywnie w budowaniu
i rozwijaniu gospodarki wolnorynkowej. Według nich do rozwoju klasy średniej w Polsce szczególnie przyczyniły się zagraniczne inwestycje i napływ kapitału zagranicznego. Kwoty inwestowane przez koncerny i firmy zagraniczne w Polsce to rocznie ok. 8 miliardów euro, a to spośród pracowników tych firm wywodzi się w głównej mierze nowa polska klasa średnia (50% badanych deklaruje zatrudnienie na etacie). Inną drogą do finansowego sukcesu jest też własny biznes.
„Silny wpływ na rozwój klasy średniej w Polsce mają zagraniczne inwestycje. Międzynarodowe firmy
i korporacje inwestują tu rocznie około 8 miliardów Euro, a pracownicy zatrudniani przez te firmy stanowią znaczącą część polskiej klasy średniej ( 50% badanych deklarowało pracę na pełen etat). Zakładanie własnych przedsiębiorstw to także droga wiodąca do sukcesu finansowego” – podkreśla Tom Savigar z The Future Laboratory.
Trendy, czyli zaciskać czy nie zaciskać pasa?
Raport z badania podkreśla, że przedstawiciele polskiej nowej klasy średniej odczuwają skutki globalnej recesji, mimo że na tle większości krajów Europy sytuacja gospodarcza Polski jest stosunkowo stabilna. Z analizy Future Laboratory wynika, że klasa średnia, dzięki której konsumpcja dóbr i towarów wzrasta, postanowiła zrewidować swoje przyzwyczajenia. Oznacza to, że dwóch na trzech Polaków – reprezentantów grupy New Mass Affluent – zdecydowało się na ograniczenie podróży zagranicznych. Co trzeci przedstawiciel klasy średniej (36%) zaczął przywiązywać większą wagę do tego, na co wydaje swoje pieniądze. Cięcia dotknęły sfery rozrywki i przyjemności. Na przykład aż siedmiu na dziesięciu (71%) badanych, zadeklarowało, że przygotowuje i jada posiłki w domu. Tylko dla 12% badanych priorytetem jest możliwość kupowania dóbr luksusowych. Nawet więcej – w dobrym guście jest np. ubierać się w „secondhandach”, bo to oznacza prawdziwą umiejętność zarządzania budżetem i wyróżniania się.
Jednocześnie warto pamiętać, że nie oznacza to kompromisów w kwestii wyglądu, bo aż 4 na 10 (38%) badanych podkreśla, że dobry wygląd to podstawa, a dla co trzeciego (29%) warunek konieczny. W ramach dbania o taki dobry wygląd polscy „affluenci” znaleźli też sposób na to, jak ograniczyć wydatki związane z rekreacją. Rzadziej zaglądają na siłownię (potwierdza to 76% badanych), a częściej uprawiają sporty na powietrzu (44% potwierdzeń). Jeśli już decydują się na płatne formy rekreacji, to decydują są na sporty dostarczające zastrzyk adrenaliny, takie jak skoki spadochronowe czy paintball.
Nowi managerowie domowych finansów
Z analizy Future Lab. wynika, że na przestrzeni ostatnich lat wzrosła też liczba osób zainteresowanych zarządzaniem własnymi finansami. 27% spośród badanych deklaruje, że oszczędzanie jest dla nich ważne, a 42% uważa oszczędzanie za konieczność. Ponad 27% zakłada w swoich strategiach finansowych pomoc starzejącym się rodzicom, a dla 39% respondentów priorytetem jest inwestowanie w wykształcenie dzieci. O oszczędzaniu jako konieczności myśli ponad połowa (54%) badanych. Przedstawiciele tej grupy to także aktywni użytkownicy kart kredytowych – blisko połowa z badanych (43%) używa kart do płatności za codzienne zakupy, a co dziesiąty do płatności za zakupy online.
Przedstawiciele polskiej klasy średniej w optymistycznych barwach widzą też swoje możliwości finansowe. 15% badanych myśli o zainwestowaniu w nieruchomość za granicą, a 17% planuje kupić drugi lub trzeci dom w kraju.
W pajęczynie nowych mediów
W kraju gdzie dostęp do internetu ma prawie co drugi mieszkaniec (48%), aż 80% przedstawicieli klasy średniej deklaruje, że korzysta z tego medium częściej niż rok wcześniej. Robią zakupy przez internet, korzystając z takich stron, jak: Allegro.pl, czy porównywarek ceneo.pl, skapiec.pl.
Potrzeba zdobywania wiedzy na tematy związane z gospodarką i finansami sprawia, że przedstawiciele klasy średniej dużo czasu poświęcają na przeglądanie serwisów informacyjnych, takich jak gazeta.pl, tvn24.pl, onet.pl. Najważniejszy jest szybki i ciągły dostęp do informacji z kraju i ze świata. Portale społecznościowe i blogi zyskują wśród tej grupy coraz większą popularność.
Stare nowe priorytety, czyli rodzina, przyjaciele i równowaga w życiu
Badanie pokazuje, że tylko dla co dziesiątego badanego (11%) ważne jest, by być postrzeganym jako osoba zamożna. Pozostali respondenci zadeklarowali, że nie jest to istotne. Oznacza to, że polska klasa średnia buduje swoją tożsamość nie tylko na statusie materialnym, ale dostrzega też inne istotne wartości. Priorytetem dla blisko połowy badanych (45%) jest znalezienie odpowiedniego balansu pomiędzy pracą zawodową a życiem prywatnym. Ponad połowa z nich (61%) spędza swój czas wolny z rodziną i dzieli się swoimi doświadczeniami, korzystając z serwisów społecznościowych. Najważniejsze dla tych osób są bezcenne chwile, jakie spędzają w gronie najbliższych.
Źródło: MasterCard
