Przez dwa dni, siedmiu członków Loży Komentatorów, jedenastu prelegentów i blisko 100 przedstawicieli praktyki rynku hipotecznego (w tym ok. 40 sędziów) uczestniczyło w żywej dyskusji nad najaktualniejszymi problemami polskiego sektora finansowego, na zorganizowanym przez Fundację na rzecz Kredytu Hipotecznego w dniach 13-14 kwietnia 2011 r. Seminarium Uzgodnieniowym „Najlepsze praktyki wdrażania nowych wymogów regulacyjnych w zakresie ochrony konsumenta i prawa hipotecznego”.
Podczas pierwszego dnia seminarium rozmawiano o nowych obowiązkach banków i pośredników finansowych względem konsumentów. Na forum seminarium, po raz pierwszy w Polsce, oceniano opublikowany 31 marca 2011 r. przez Komisję Europejską projekt Dyrektywy w sprawie umów o kredyt związanych z nieruchomościami mieszkalnymi (dawniej znany jako projekt Dyrektywy Responsible Lending & Borrowing). Fundacja przedstawiła porównanie projektu z rozwiązaniami przyjętymi w niedawno uchwalonej przez Sejm nowej ustawie o kredycie konsumenckim oraz oceniła go, wraz z uczestnikami, pod kątem skuteczności realizacji przyjętych założeń, jak i racjonalności. Uczestnicy seminarium dyskutowali nad wpływem rekomendacji Komisji Nadzoru Finansowego na działalność bankową oraz przyczynami nadmiernego zadłużania się klientów. Biuro Informacji Kredytowej przedstawiło uczestnikom seminarium profil „złego” – nadmiernie zadłużającego się – klienta. Fundacja zwróciła także uwagę na praktykę bankową w zakresie niedozwolonych postanowień umownych (tzw. klauzul abuzywnych), podsumowując przy tym, jak banki radzą sobie z usuwaniem ich ze stosowanych przez siebie wzorców umów.
Przedmiotem obrad drugiego dnia seminarium były nowe regulacje prawa hipotecznego. Uczestnicy dyskutowali nad znaczeniem zmian w hipotece dla praktyki bankowej – szczególne emocje wzbudziła kwestia wpływu instytucji opróżnionego miejsca hipotecznego na procedury refinansowania kredytów. Zaprezentowana została także perspektywa notariuszy, co było przede wszystkim okazją do dyskusji nad opodatkowaniem nowej hipoteki oraz omówieniem ryzyk i szans związanych z administratorem hipoteki. Ta ostatnia konstrukcja budzi wielkie nadzieje dla ułatwienia finansowań konsorcjalnych oraz sekurytyzacji. Fundacja przedstawiła także znaczenie ostatnich zmian dla zabezpieczania projektów deweloperskich, a partner merytoryczny seminarium, kancelaria CMS Cameron McKenna, omówił największe kontrowersje ostatniej nowelizacji hipotecznej oraz zaprezentował sposoby rozwiązania spornych kwestii.
Uczestnikami seminaryjnych dysput byli bankowcy, ubezpieczyciele, pośrednicy kredytowi, sędziowie i referendarze wieczystoksięgowi, prawnicy z kancelarii, a także przedstawiciele świata akademickiego, m.in. ze Szkoły Głównej Handlowej, Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu Mikołaja Kopernika oraz Uniwersytetu Warszawskiego.
Spotkanie i jego przekrojowy charakter potwierdziło ważną rolę, jaką Fundacja na rzecz Kredytu Hipotecznego odgrywa w sektorze finansowym, pomagając swoim 20-letnim doświadczeniem możliwie bezkolizyjnie wdrożyć nowe regulacje oraz ujednolicić praktykę. Rok 2011 wyjątkowo obfituje w liczne zmiany prawne, dotyczące polskiego sektora hipotecznego. Ich źródłem są, omówione na seminarium:
– nowelizacja Ustawy o księgach wieczystych i hipotece, która weszła w życie 20 lutego 2011 r.
– Rekomendacja S (II) oraz Rekomendacja T Komisji Nadzoru Finansowego
– uchwalona przez Sejm nowa Ustawa o kredycie konsumenckim
– projekt Dyrektywy w sprawie umów o kredyt związanych z nieruchomościami mieszkalnymi (dawniej znany jako projekt Dyrektywy Responsible Lending & Borrowing)
Seminarium pokazało, że zmiany prawne dają nowe możliwości, ale to, czy zostaną one wykorzystane, pozostaje w gestii praktyki. Ich efektywne stosowanie zależy od tego, czy będzie ona spójna. Seminarium na pewno pomoże w jej ujednoliceniu.
Fundacja na rzecz Kredytu Hipotecznego
Źródło: Fundacja na Rzecz Kredytu Hipotecznego
Wojciech Boczoń
